W zależności od regionu, ale i także i plantacji rzepak jest w różnej fazie rozwojowej. Wiele zależało także od dostępności wody. O ile suchy marzec to był wspólny mianownik praktycznie dla całego kraju, to jednak w miesiącu tym zanotowano lokalnie opad po kilka litrów.m2 (np. Opolszczyzna, Dolny Śląsk) poprawiający w sposób wymierny słabą efektywność zastosowanych z początkiem marca nawozów. 

Program azotanowy wstrzymywał decyzje rolników

Przykład tego roku dobitnie także pokazuje, że jeśli chcemy mówić o efektywności zastosowanych w I dawce nawozów azotowych musimy patrzeć na to przez pryzmat dostępności wody. Dlatego z perspektywy czasu można ocenić, że ponownie program azotanowy stał się w tym sezonie niejako przeszkodą dla dobrego zarzadzania tym wyjątkowo drogim składnikiem. 

Rzepak wegetował w lutym i zastosowanie nawozów po połowie tego miesiąca prawdopodobnie zwiększyło by poziom wykorzystania azotu w porównaniu do marcowych aplikacji wykonanych na suchą wierzchnią warstwę gleby.

Po 1 marca zabrakło wody, nie tyle do rozpuszczenia granul (te zazwyczaj się rozpuszczały od  roztapiającego się szronu), ale nie było jej w kontekście przemieszczenia się azotu w głębsze warstwy gleby.

Chłody kwietniowe także nie sprzyjały pobieraniu składników. A kraj w kwietniu został podzielony na regiony z całkiem dobrymi już opadami znacznie poprawiającymi stan i kondycję roślin (południe kraju) oraz na takie, gdzie ciągle uprawy były zasilane wodą jak chory kroplówką (np. centrum, Kujawy, Wielkopolska).

Gdzie rzepak już rozpoczyna kwitnienie?

Efekt jest taki, że w regionach z deficytem opadów, ale także gdzie dawki azotu bywały często "okrojone", a rzepak nie był regulowany, w obliczu opisanych tu warunków pogodowych rzepak rozpoczyna kwitnienie. Oczywiście duże znaczenie ma tu także jakość stanowiska. Im lżejsze tym kwitnienie z reguły bardziej zaawansowane. 

Pierwszy zakwita zazwyczaj rzepak z niedoborami wody i składników pokarmowych z obniżoną obsadą. Stan na 29.04. 2022, woj, łódzkie Fot. AK
Pierwszy zakwita zazwyczaj rzepak z niedoborami wody i składników pokarmowych z obniżoną obsadą. Stan na 29.04. 2022, woj, łódzkie Fot. AK

Tymczasem dobrze odżywiona i lepiej nawodniona plantacja na Dolnym Śląsku (gdzie teoretycznie jest najcieplej) jest w fazie zielonego luźnego pąka. Doświadczeni rolnicy wyprzedzali konsekwencje słabego zaopatrzenia rzepaku składnikami pokarmowymi i starali się uzupełniać ich deficyty  poprzez aplikacje nalistne. 

Na Dolnym Śląsku wiele dobrze prowadzonych plantacji jest jeszcze daleka od kwitnienia  Stan 28.04.2022 Fot. KB
Na Dolnym Śląsku wiele dobrze prowadzonych plantacji jest jeszcze daleka od kwitnienia Stan 28.04.2022 Fot. KB

Podobnie jest w regionach południowo-wschodnich (woj. podkarpackie), gdzie opadów było znacznie więcej, a więc i stopień wykorzystania azotu był znacznie lepszy. Dobrze odżywione rzepaki również nie osiągnęły nawet fazy żółtego pąka. Są obecnie nadal narażone na atak ze strony szkodników w tym szczególnie słodyszka rzepakowego. 

Zdjęcie wykonane d29.04.2022 w pow. tarnobrzeskim Fot. TK
Zdjęcie wykonane d29.04.2022 w pow. tarnobrzeskim Fot. TK

W najbliższych dniach zapowiadane jest ocieplenie, stąd obraz pól z rzepakiem będzie z dnia na dzień się diametralnie zmieniał.