Coraz częściej z powodu np. przebiegu pogody rolnicy zmuszeni są wysiać rzepak poza terminami optymalnymi. Dlatego wychodząc naprzeciw potrzebom, przygotowaliśmy zestawienie odmian polecane na opóźniony siew. Hodowle roślin dysponują bowiem odmianami rzepaku o bardzo dynamicznym wzroście nawet w warunkach skracającego się dnia. Umożliwia to osiągnięcie przez nie właściwej wielkości morfologicznej i dojrzałości fizjologicznej przed nadejściem zimy. Dlatego nadają się one do wysiewu w tzw. terminach opóźnionych. Jednak określenie tego czasu nie jest wcale proste. Według jednych źródeł jest to kilka dni po 25 sierpnia, a według innych - kilka dni po 31 sierpniu. Generalnie siewu opóźnionego nie poleca się przeprowadzać po 10 września. Z kolei określenie tego optymalnego terminu również nie jest łatwe, gdyż zależy od regionu Polski. Dlatego termin opóźniony również należy traktować pod tym względem elastycznie. Dopuszczalne terminy przypadają na 20-31 sierpnia.

PLUSY I MINUSY

Co warto wiedzieć o opóźnionym siewie? Do minusów tego zabiegu należy fakt, że wiąże się on z pewnym ryzykiem i może spowodować niewielki spadek plonu. Dlaczego? Roślina ma jesienią mniejsze zdolności plonotwórcze i z powodu zwykle słabiej rozwiniętych korzeni będzie bardziej cierpiała na niedobory wody wczesną wiosną. Dzieje się tak zwłaszcza, kiedy susza wystąpi w okresie kwitnienia i dojrzewania rzepaku. Stres suszy odbija się silniej na roślinie, która nie zdążyła wykształcić się odpowiednio jesienią, tak że nie dorówna ona plonom tym dobrze rozwiniętym przed zimą. Zatem późne siewy wiążą się z niebezpieczeństwem zbyt słabego wykształcenia roślin, co przekłada się na plon. Z drugiej jednak strony coraz częściej mamy do czynienia z długą i ciepłą jesienią, co skutkuje tak dobrym rozwinięciem rzepaku, że nierzadko potrzebuje on ingerencji regulatorem wzrostu i to nawet dwukrotnie.

Późny siew wiąże się też z pozytywnymi aspektami. Jakimi? Jednym z nich jest łatwiejsze rozplanowanie prac w gospodarstwie i możliwość "wyrobienia" się z nimi po żniwach - co będzie istotne zwłaszcza w gospodarstwach, które prowadzą produkcję towarową. Dodatkowo w ten sposób chroni się plantacje przed dużą presją szkodników wczesnojesiennych, jak również chorobami, np. kiłą kapusty, ponieważ choroba ta dla rozwoju potrzebuje ciepłej pogody i wysokiej wilgoci. Wysiewając nasiona później, zmniejsza się ryzyko porażenia.

MIESZAŃCE LUBIĄ PÓŹNY SIEW

Do opóźnionego siewu wykorzystuje się zwykle odmiany mieszańcowe. Z danych Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych wynika, że odznaczają się one po pierwsze szybkim jesiennym wzrostem, po drugie wcześnie wznawiają wegetację po zimie (co, niestety, może wpływać na straty spowodowane przymrozkami), po trzecie lepiej wykorzystują zasoby wody po okresie zimy (intensywny rozwój korzeni), co w konsekwencji daje wyższe plony - a to jest najważniejsze.

Ważną informacją podczas wysiewu odmian mieszańcowych jest fakt, że wymagają one zwykle lepszego stanowiska i dokładnej uprawy. Siew odmian mieszańcowych powinien być też rzadszy, coautomatycznie przekłada się na mniejszą obsadę roślin na metrze kwadratowym. Mieszańcowe odmiany z powodu wykształcenia systemu korzeniowego sprawdzają się też na stanowiskach suchych i na glebach lekkich, gdzie mają lepszą możliwość pobierania wody.

Podsumowując, można stwierdzić, że odmiany rzepaku ozimego polecanego do opóźnionego siewu to zwykle mieszańce o bardzo dużym wigorze i szybkim rozwoju jesiennym, tworzące silne rośliny, które bez problemów znoszą trudne warunki wschodów, a także odznaczające się dobrym wiosennym startem wegetacji.

POLECANE PRZEZ HODOWCÓW

Jakie odmiany do opóźnionego siewu polecają wybrane firmy hodowlano-nasienne lub dystrybutorzy? Przedstawiamy propozycje firm.

Bayer CropScience: Puncher, Belana, Jumper.

Euralis Nasiona: ES Mercure, ES Kamillo, ES Darko.

HR Strzelce: Konkret, Marcelo, Starter.

KWS Polska: Alvaro KWS F1, Marcopolos F1, Hybrirock F1.

Limagrain: Arsenal, Andromeda, Anderson.

Maisadour Polska: Loki, Galia.

Monsanto Polska: DK Exprit, DK Exstorm, DK Exssence, DK Exsor, DK Expertise, DK Exception, DK Extrovert, DK Expower, DK Exodus, DK Explicit, DK Excellium, DK Exclusiv, DK Imminent CL.

Pioneer: PR46W24, PR46W20, PT206, PR44D06.

Rapool: Marathon.

Saatbau Polska: Jimmy, DK Exwill.

Syngenta Polska: SY Kolumb, NK Technik, NK Petrol.

Artykuł pochodzi z nr 8/2015 Farmera.
Pozostałe materiały z aktualnego numeru ------> Farmer 8/2015