PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wapno pod rzepak

Wapno pod rzepak

Autor: Anna Kobus

Dodano: 19-07-2015 06:00

Planując zabieg wapnowania, trzeba wziąć pod uwagę długi czas, jaki musi upłynąć między zastosowaniem nawozu a widocznym efektem jego działania. Najsilniejsze oddziaływanie występuje dopiero po upływie roku od wysiewu.



Optymalny odczyn gleby dla wzrostu rzepaku mieści się w zakresie 6,0-7,0 pH. W takich warunkach rośliny są zdolne zbudować przed końcem wegetacji jesiennej gruby (powyżej 1 cm średnicy), głęboko penetrujący glebę korzeń główny wraz z licznymi korzeniami bocznymi obejmującymi znaczną objętość gleby. Jest to bardzo ważne zarówno w aspekcie zimotrwałości tej rośliny, jak i jej wiosennego rozwoju, podczas którego jest narażona na stres suszy. Należy przypomnieć, że potrzeby wodne rzepaku są wysokie. Optimum dla tej rośliny to łączny opad na przestrzeni wegetacji w granicach 600-700 mm wody, z czego większość (500-550 mm) potrzebna jest po wiosennym wznowieniu wegetacji. Na przeważającym obszarze kraju potrzeby na tym poziomie nie są zaspokojone. Skala niedoboru jest jednak tym mniejsza, im system korzeniowy głębiej sięga i jest bardziej rozbudowany.

Rzepak jest rośliną mało tolerancyjną na kwaśny odczyn gleby. Wykazuje też dużą wrażliwość na pojawienie się w roztworze glebowym toksycznych jonów glinu. Należy pamiętać, że potrzeby pokarmowe tej rośliny są wysokie, a w kwaśnym środowisku słabnie dostępność szeregu makroskładników, jak np. magnez czy fosfor. Dlatego niezbędna jest regularna kontrola odczynu gleby i jego korekta poprzez wapnowanie.

GDY PH JEST DALEKIE

OD OPTYMALNEGO

Regulowanie odczynu gleby to proces długotrwały. Jeżeli ma ona odczyn kwaśny (pH < 5), nie ma co się łudzić, że przywrócimy jej odczyn bliski obojętnemu na przestrzeni jednego sezonu wegetacyjnego. Potrzebujemy na to kilku lat. Teoretycznie jest to możliwe, ale gwałtowna zmiana odczynu gleby poprzez wprowadzenie dużej ilości wapnia wywoła tzw. efekt przewapnowania, czyli zaburzeń przyswajalności składników pokarmowych dla roślin. Na glebach lekkich następuje jednocześnie tzw. palenie próchnicy, czyli bardzo szybka jej mineralizacja. W związku z powyższym przy niskim pH pole wapnujemy, ale pomysł uprawy na nim rzepaku odkładamy na kilka lat.

WAPNOWANIE ZACHOWAWCZE

Tendencję do zakwaszenia, a więc do zmiany pH, wykazuje większość gleb. Temu zjawisku sprzyja kilka czynników, do których należy zaliczyć:

stosowanie nawozów fizjologicznie kwaśnych (siarczan amonu, saletra amonowa, mocznik) oraz aktywizujących kwasowość gleby (siarczan potasu, sól potasowa),

wynoszenie wraz z plonem dużej części składników zasadowych,

dwutlenek węgla wydzielany przez korzenie roślin oraz powstały w wyniku rozkładu materii organicznej czy nawozów naturalnych, który po rozpuszczeniu się w wodzie glebowej tworzy kwas węglowy.

Wapnując glebę, przeciwdziałamy obniżaniu się jej odczynu pH. Zabieg ten powinien być systematycznie powtarzany co 3-4 lata. Natomiast przy korzystaniu z intensywnych technologii produkcji, w których stosowane są wysokie dawki nawozów mineralnych, standardem agrotechnicznym staje się wykonywanie tego zabiegu co 2 lata, a nawet corocznie.

Należy wziąć pod uwagę czas, jaki musi upłynąć, aby jony wapnia wyparły z kompleksu sorpcyjnego jony wodorowe odpowiedzialne za niski odczyn gleby. Wapnowanie należy zatem przeprowadzić pod przedplon. W sytuacjach "awaryjnych" zabieg ten można wykonać bezpośrednio po zbiorze przedplonu. Nawozy wapniowe powinniśmy zastosować przynajmniej 3-4 tygodnie przed nawozami fosforowo-potasowymi. Odstęp kilku tygodni jest niezbędny, aby zapobiec chemicznemu uwstecznianiu fosforu polegającemu na powstawaniu trudno rozpuszczalnego fosforanu wapnia.

Wapń z założenia stosuje się przedsiewnie. W praktyce zdarza się jednak, że rozsiewany jest pogłównie. Są to sytuacje wyjątkowe, a sam zabieg określany bywa jako ratunkowy. Wapnowanie - najlepiej nawozem granulowanym - wykonuje się wówczas po wytworzeniu przez rzepak rozety jesiennej, tuż przed wejściem roślin w spoczynek zimowy. Dawka nawozu nie powinna być wyższa niż 0,5 t CaO/ha.

Na wapnowanie można także zdecydować się w przypadku, kiedy wartość pH znajduje się w zakresie optymalnym. Z takimi sytuacjami spotykamy się przy stosowaniu bardzo intensywnych technologii, gdy zakładamy plon rzepaku na poziomie 6-7 t/ha. To wcale nie jest mrzonka. Wiele gospodarstw w woj. opolskim regularnie uzyskuje plony rzepaku na takim poziomie. Nawóz wapniowy wysiewany jest wówczas na ściernisko w ilości od 120 kg CaO/ha (piaski lekko gliniaste) do 170 kg CaO/ha na glebach gliniastych.

W tym przypadku nawozy wapniowe będą źródłem wapnia przede wszystkim dla roślin, w których stanowią składnik budulcowy ścian komórkowych oraz związków pektynowych. Tkanki roślinne dobrze odżywione wapniem są trwalsze i mają bardziej stabilną strukturę. Ponadto wapń wpływa na podział i wzrost elongacyjny komórek oraz na gospodarkę hormonalną rośliny. Bierze także udział w gospodarce wodnej.

JAKIE WAPNO WYBRAĆ

Jeśli wziąć pod uwagę formę chemiczną, mamy do wyboru nawozy tlenkowe oraz węglanowe. Istnieje między nimi zasadnicza różnica w szybkości działania. Wapno tlenkowe reaguje w glebie zdecydowanie szybciej i agresywniej niż jego forma węglanowa. Wynika to z faktu, że CaO po rozpuszczeniu w wodzie glebowej przekształca się w bardzo silną, gwałtownie reaktywną zasadę - wodorotlenek wapnia. Nawóz w tej formie chemicznej jest przydatny na glebach ciężkich i łatwo zaskorupiających się. Wapno węglanowe działa dłużej i nie tak gwałtownie. Z powyższych względów jest zdecydowanie bardziej przydatne na glebach lżejszych.

Decydując się na wapno węglanowe, warto zwrócić uwagę na jego pochodzenie geologiczne. Wapno starsze, z okresu triasu, działa wolniej niż pochodzące z bliższego nam okresu jurajskiego. Wapienie wcześniej wytworzone mają postać złóż skalnych silnie skrystalizowanych, charakteryzujących się dużą gęstością i wysoką twardością. Cechy te osłabiają ich przydatność do produkcji nawozów wapniowych. Natomiast wapienie wytworzone w młodszych epokach geologicznych, jak jura czy kreda, są miękkie i porowate, co powoduje, że wytworzone z takich złóż nawozy wapniowe odznaczają się dużą rozpuszczalnością w środowisku glebowym oraz szybszym działaniem odkwaszającym.

Czy warto stosować wapno z magnezem? Na podstawie badań przeprowadzonych przez IUNiG można powiedzieć że niedobory magnezu wynikają często z braku prawidłowego pH gleby, a ich efektywne uzupełnienie zależy od specyfiki samej gleby. Zatem najpierw należy odkwasić glebę, aby zwiększyć dostępność form magnezu już w niej zawartych i dopiero przy prawidłowym odczynie gleby przeprowadzić badanie zawartości magnezu. Wielu rolników stosuje nawozy wieloskładnikowe lub kizeryt (siarczan magnezu), w których zawarta jest już potrzebna ilość magnezu. W takich przypadkach dostarczanie tego pierwiastka wraz z wapnem mija się z celem oraz podnosi koszty bez dodatkowych korzyści.

Niezależnie od formy chemicznej nawozu wapniowego (tlenkowa czy węglanowa) jego dawkę zwyczajowo wyraża się w t CaO na ha. Stąd jeśli zalecana na podstawie analizy gleby dawka wynosi 2 t CaO/ha, a do dyspozycji mamy 50-proc. wapno węglanowe, to aby uzyskać zamierzony efekt odkwaszający, musimy zastosować 4 t nawozu na ha.

Artykuł pochodzi z numeru 7/2015 Farmera.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Paweł 2016-04-20 20:12:24
    Nic gorszego niz obliczanie ilosci potrzebnego wapna tylko wg zawartosci % CaO. A co wówczas, Pani atorko, jesli wapno zawierajace 50% CaO rozklada sie dwa razy dłuzej od wapna zawierajacego 40% CaO ?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.229.126.29
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.