PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Susza nie odpuszcza?

Susza nie odpuszcza?

Autor: Małgorzata Tyszka

Dodano: 16-09-2019 09:00

Tagi:

Praktycznie co roku mamy trudny sezon wegetacyjny, który generuje ogromne straty i w konsekwencji zmusza rolników do zmiany dotychczas wypracowanych strategii upraw. Niestety sezon 2018/2019 również taki był, mimo iż zapowiadał się dobrze.



Ocieplenie klimatyczne to fakt, z którym teraz już nikt nawet nie dyskutuje. Średnie temperatury na ziemi wzrastają i w przypadku naszej strefy klimatycznej dotyczy to szczególnie okresu zimy. Zmiany przekładają się na to, w jaki sposób podchodzić należy do uprawy roślin, które znajdują się na naszych polach. Coraz częściej bowiem będziemy mieć do czynienia z ekstremami pogodowymi - suszami, nawalnymi opadami deszczu czy występowaniem temperatur oscylujących wokół 0°C w okresie zimowym. W takich warunkach bardzo cenna jest woda, a jej niestety nie mamy zbyt wiele.

Monitoring suszy rolniczej w roku 2018 (wybrane raporty) IUNG PIB: w roku 2018 Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach suszę rolniczą stwierdził w drugim okresie raportowania, tj. od 1 kwietnia do 31 maja 2018 roku. Średnia wartości Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana była ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna i wynosiła -90 mm. Suszę zanotowano w uprawach: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, drzew owocowych. Z biegiem czasu problem się zaczął pogłębiać (co widać na mapach). W czwartym okresie raportowania (do 20 czerwca 2018 r.) przeciętne KBW wyniosło -190,5 mm. Suszę stwierdzono wówczas we wszystkich monitorowanych uprawach: zbóż jarych, zbóż ozimych, roślin bobowatych, krzewów owocowych, warzyw gruntowych, truskawek, tytoniu, drzew owocowych, rzepaku i rzepiku, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, chmielu, ziemniaka i buraka cukrowego. W szóstym raporcie, od 11 maja do 10 lipca, wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego wynosiła średnio -178 mm. – Najniższe wartości KBW występowały w Poznaniu i na terenach przyległych do tego miasta. Jednakże obszar ten uległ znacznemu zwiększeniu, a deficyt wody wzrósł o 10 mm i osiągnął od -260 do -269 mm. W dalszym ciągu bardzo duży deficyt wody wynoszący od -240 do -249 mm notowano na terenie nizin: Wielkopolskiej, Szczecińskiej oraz na Wysoczyźnie Żarnowieckiej. Natomiast odnotowano wzrost niedoboru wody na dużych obszarach Pojezierza Pomorskiego aż o 40 mm. Bardzo duże niedobory wody notowano również na Kujawach: od -200 do -239 mm – wynika z raportu. Co ciekawe, nawet w ostatnim 14. raporcie z roku 2018, IUNG stwierdził suszę rolniczą w uprawie rzepaku i buraka cukrowego
Monitoring suszy rolniczej w roku 2018 (wybrane raporty) IUNG PIB: w roku 2018 Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach suszę rolniczą stwierdził w drugim okresie raportowania, tj. od 1 kwietnia do 31 maja 2018 roku. Średnia wartości Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana była ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna i wynosiła -90 mm. Suszę zanotowano w uprawach: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, drzew owocowych. Z biegiem czasu problem się zaczął pogłębiać (co widać na mapach). W czwartym okresie raportowania (do 20 czerwca 2018 r.) przeciętne KBW wyniosło -190,5 mm. Suszę stwierdzono wówczas we wszystkich monitorowanych uprawach: zbóż jarych, zbóż ozimych, roślin bobowatych, krzewów owocowych, warzyw gruntowych, truskawek, tytoniu, drzew owocowych, rzepaku i rzepiku, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, chmielu, ziemniaka i buraka cukrowego. W szóstym raporcie, od 11 maja do 10 lipca, wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego wynosiła średnio -178 mm. – Najniższe wartości KBW występowały w Poznaniu i na terenach przyległych do tego miasta. Jednakże obszar ten uległ znacznemu zwiększeniu, a deficyt wody wzrósł o 10 mm i osiągnął od -260 do -269 mm. W dalszym ciągu bardzo duży deficyt wody wynoszący od -240 do -249 mm notowano na terenie nizin: Wielkopolskiej, Szczecińskiej oraz na Wysoczyźnie Żarnowieckiej. Natomiast odnotowano wzrost niedoboru wody na dużych obszarach Pojezierza Pomorskiego aż o 40 mm. Bardzo duże niedobory wody notowano również na Kujawach: od -200 do -239 mm – wynika z raportu. Co ciekawe, nawet w ostatnim 14. raporcie z roku 2018, IUNG stwierdził suszę rolniczą w uprawie rzepaku i buraka cukrowego

 

Nasz kraj należy do najuboższych pod względem zasobów wodnych w całej Unii Europejskiej. W Polsce na jednego mieszkańca przypada tylko 1000 m3 wody na cały rok. To nawet cztery razy mniej niż w innych krajach UE. W jakich warunkach zatem mają rozwijać się i dobrze plonować rośliny uprawne, kiedy np. współczynnik transpiracji wg Roemera (który mówi, ile roślina potrzebuje wody, aby wyprodukować 1 kg suchej masy) dla rzepaku wynosi 610 l wody? Dla kukurydzy jest on znacznie niższy, bo kształtuje się na poziomie 223 l/kg s.m., co i tak, jak pokazuje ten sezon, nie uchroniło tego gatunku przed skutkami długotrwałego niedoboru wody, zwłaszcza w tzw. okresach krytycznych. W walce z suszą i powodzią konieczne są wielokierunkowe działania z zakresu dużej oraz małej retencji, o których wiele się mówi, a rozwiązania są na razie planowane.

Monitoring suszy rolniczej w roku 2019 (wybrane raporty) IUNG PIB: w roku 2019 niestety susza ponownie dała o sobie znać i to jeszcze wcześniej niż w roku ubiegłym. Stwierdzoną ją już w pierwszym okresie raportowania – od 21 marca do 20 maja 2019 r. Średnią wartość KBW oceniono na -48 mm. Według IUNG wystąpiła ona w takich uprawach jak: zboża jare i ozime, a także truskawki na terenie województw: lubuskiego, pomorskiego, zachodniopomorskiego i wielkopolskiego. Niestety z czasem właśnie w tych regionach problem z niedoborami wody był największy. Nasilił się on znacznie w raporcie 5., tj. od 1 maja do 30 czerwca 2019 r. notowano ją w 14 województwach, we wszystkich monitorowanych uprawach, na obszarze 28,09 proc. gruntów ornych. Średnia wartość KBW wynosiła wówczas -87 mm. Największy deficyt wody notowano na obszarze Pojezierza Lubuskiego, wynosił on od -230 mm do -239 mm. W 7. raporcie sytuacja ponownie się pogorszyła. Średnio KBW wyniosło -133 mm i „tradycyjnie” było najniższe dla województwa lubuskiego: od -240 do -249 mm. W ostatnim, 8. raporcie, opublikowanym przed napisaniem tego artykułu, tj. od 1 czerwca do 31 lipca 2019 r. suszę stwierdzono we wszystkich uprawach i we wszystkich województwach, a średnio KBW wyniosło -173 mm. – W czerwcu było bardzo ciepło. W przeważającej części Polski temperatura powietrza wynosiła od 20 do 22°C (w I dekadzie) i od 22 do 24°C, a miejscami nawet do ponad 24°C (w II i III dekadzie). Najchłodniej było w północnej i południowej części kraju: od 19 do 20°C (w I dekadzie) i od 19 do 21°C w II i III dekadzie – wynika z raportu
Monitoring suszy rolniczej w roku 2019 (wybrane raporty) IUNG PIB: w roku 2019 niestety susza ponownie dała o sobie znać i to jeszcze wcześniej niż w roku ubiegłym. Stwierdzoną ją już w pierwszym okresie raportowania – od 21 marca do 20 maja 2019 r. Średnią wartość KBW oceniono na -48 mm. Według IUNG wystąpiła ona w takich uprawach jak: zboża jare i ozime, a także truskawki na terenie województw: lubuskiego, pomorskiego, zachodniopomorskiego i wielkopolskiego. Niestety z czasem właśnie w tych regionach problem z niedoborami wody był największy. Nasilił się on znacznie w raporcie 5., tj. od 1 maja do 30 czerwca 2019 r. notowano ją w 14 województwach, we wszystkich monitorowanych uprawach, na obszarze 28,09 proc. gruntów ornych. Średnia wartość KBW wynosiła wówczas -87 mm. Największy deficyt wody notowano na obszarze Pojezierza Lubuskiego, wynosił on od -230 mm do -239 mm. W 7. raporcie sytuacja ponownie się pogorszyła. Średnio KBW wyniosło -133 mm i „tradycyjnie” było najniższe dla województwa lubuskiego: od -240 do -249 mm. W ostatnim, 8. raporcie, opublikowanym przed napisaniem tego artykułu, tj. od 1 czerwca do 31 lipca 2019 r. suszę stwierdzono we wszystkich uprawach i we wszystkich województwach, a średnio KBW wyniosło -173 mm. – W czerwcu było bardzo ciepło. W przeważającej części Polski temperatura powietrza wynosiła od 20 do 22°C (w I dekadzie) i od 22 do 24°C, a miejscami nawet do ponad 24°C (w II i III dekadzie). Najchłodniej było w północnej i południowej części kraju: od 19 do 20°C (w I dekadzie) i od 19 do 21°C w II i III dekadzie – wynika z raportu

Zmiany klimatyczne odciskają swoje piętno nie tylko w postaci coraz częściej występujących ekstremalnych zjawisk pogodowych, ale też w postaci większego pojawu niektórych szkodników, które wraz z podniesieniem się temperatury migrują z południa na północ. Dodatkowo warunki pogodowe mają też wpływ na ich rozwój i są swoistym "zaproszeniem" do zwiększenia jeszcze jednego cyklu rozrodczego rocznie, niż przeciętnie miało to miejsce wcześniej. Poza tym ocieplenie przyczynia się do rozwoju chorób, np. w okresie zimowym.

Mapy wskaźnika wilgotności gleby z 8 sierpnia w poszczególnych warstwach gleby (proc.) (źródło: IMGW PIB): wilgotność gleby (wyrażona w proc.) na głębokość do 7 cm, 8 sierpnia była satysfakcjonująca, gdyż lokalne opady deszczu z początku miesiąca przyczyniły się do poprawy sytuacji. Ale kolejna mapa z tego samego dnia obrazująca wyniki badania wilgotności w warstwie gleby od 7 do 28 cm pokazuje, ile tej wody faktycznie brakuje, podobnie jak na głębokości pomiędzy 28 a 100 cm. Dopiero mapa wilgotności na głębokość 100-289 cm normalizuje sytuację
Mapy wskaźnika wilgotności gleby z 8 sierpnia w poszczególnych warstwach gleby (proc.) (źródło: IMGW PIB): wilgotność gleby (wyrażona w proc.) na głębokość do 7 cm, 8 sierpnia była satysfakcjonująca, gdyż lokalne opady deszczu z początku miesiąca przyczyniły się do poprawy sytuacji. Ale kolejna mapa z tego samego dnia obrazująca wyniki badania wilgotności w warstwie gleby od 7 do 28 cm pokazuje, ile tej wody faktycznie brakuje, podobnie jak na głębokości pomiędzy 28 a 100 cm. Dopiero mapa wilgotności na głębokość 100-289 cm normalizuje sytuację

Wracając do suszy, to niestety to już drugi rok, kiedy mamy z nią do czynienia na tak ogromną skalę. Opisy i wyjaśnienia z lat ich wystąpienia, czyli 2018 i 2019, znajdują się poniżej zamieszczonych mapek. Z kolei na wykresie widać, że średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, była znacznie niższa dla raportów z roku 2018. W wypadku 2019 r. ostatni zamieszczony przez nas raport 8. dotyczy czasu do 31 lipca. Miejmy nadzieję, że sytuacja w następnych ulegnie poprawie.

W artykule zamieszczamy też mapę wskaźnika wilgotności gleby (za IMGW PIB), na której dokładnie widać, jak wielkie szkody susza wyrządziła i jak bardzo może przyczynić się do problemów w kolejnym sezonie wegetacyjnym - wysiew roślin ozimych.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (11)

  • synek 2019-09-16 21:51:09
    Bo u rolnika na polu nie ma suszy. Ale jak idzie do sklepu to wszystko po pińćset bo susza. yeb.ne ..uje.
  • atrakcyjny 2019-09-16 13:54:04
    No jak dzieci , jak dzieci ... Nastały czasy, że prawda nie najmniejszego znaczenia. Zwyczajnie .... trwa zmasowany ostrzał artyleryjski prawdy seriami kłamstw. postem sprawdza się co z niej zostało. I tak : - nie zatrucia Wisły, no niema, gdyby rolnik wylał fekalia do rzeki, to co by było ... - nie ma suszy,, jak tam susza trawa rośnie , ludzie sieją aż się kurzy , jest ok :D
  • pawel 2019-09-16 13:40:14
    ja jestem na niebieskim na tych mapkach , fakt popadalo - ale przemieklo 15-20cm . wyorywuje sie sucha ziemie. wszelkie mokre miejsca, zwykle bagienka zero problemu zeby zaorac.
  • Jacek 2019-09-16 12:33:26
    Minister ponagla komisje gminne a komisje dawno skończyły lustrację pul, tylko są stosy dokumentów do wypisania jednego protokołu . Można było to przez internet przesłać i było by załatwione
    • Polonistka 2019-09-16 14:00:36
      Pole - pól
    • Obserwator neutralny 2019-09-23 12:43:36
      A do czego tu potrzebne są komisje, można było załatwić sprawę z automatu- przekazując Agencji całokształt działań związanych z naliczeniem i wypłatą pomocy suszowej na podstawie opracowanych i udostępnianych raportów IUNG Puławy o rozmiarze suszy, do których musiały stosować się komisje szacujące straty w uprawach powołane przez Wojewodę. To samo mogła zrobić Agencja wykorzystując te opracowania. No a le poco, nie każdy rolnik złozył oświadczenie o suszy w swoim gospodarstwie , wiec taki nie będzie uwzględniony. A gdyby było z automatu to każdy rolnik byłby uwzględniony, wiec jest już jakaś oszczędność, nie każdy umiał wypełnić oświadczenie i pobrać kserokopię wniosku składanego do Agencji więc odpadł i nie otrzyma pomocy. Więc jakim sposobem każdy rolnik otrzyma pomoc jak zapewnia minister, to nie jest możliwe, a więc propaganda.
  • siewca 2019-09-16 12:31:31
    Siejąc pszenicę popełniłem kardynalny błąd bo posiałem ją na 2 cm w głąb zamiast zasiać metr pod ziemią bo tam według mapek jest woda . Jeszcze trochę i suszy nigdy nie doświadczym bo zawsze ktoś powie że 5 metrów pod ziemią jest woda więc jaka susza .....
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.228.11.9
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.