PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uwaga na sporysz

Uwaga na sporysz
Sklerocja sporyszu mogą osiągać długość nawet 2cm

Pojawienie się tego grzyba wywołuje nie tyle znaczną obniżkę wielkości plonu, co jego jakości. Wytwarzane przez niego przetrwalniki – sklerocja – zawierają bowiem toksyczne alkaloidy bardzo niebezpieczne dla organizmów stałocieplnych.



Występowanie grzyba ma największe znaczenie w uprawie żyta, które jest gatunkiem obcopylnym. Problem ten występuje również w przypadku pszenżyta, które mimo że jest zbożem teoretycznie samopylnym, to jednak w pewnym stopniu również wykazuje cechy obcopylności. Dla pozostałych gatunków zbóż nie stanowi znaczącego zagrożenia.

Obecność sklerocjów grzyba o nazwie Claviceps purpurea w ziarnie a dalej w mące służącej do wypieku chleba od wieków była przyczyną chorób określanych mianem ergotyzmu. Czynnikiem sprawczym jest zawarta w nim, bardzo aktywna biologicznie grupa ponad 40 alkaloidów. Zatrucie sporyszem przyjmuje dwie formy:
- skurczową, nazywaną w średniowieczu „tańcem św. Wita”, powodującą zaburzenia czucia, drżenie mięśni, drgawki, ból głowy, brzucha, wymioty, biegunkę, sinicę, zwolnienie akcji serca, silne pobudzenie nerwowe, gonitwę myśli.
- zgorzelinową, czyli „ogień św. Antoniego”, powodującą zaburzenia czucia, zwolnienie akcji serca, ataki duszności, niedokrwienie tkanek na skutek nadmiernego i długotrwałego obkurczenia naczyń krwionośnych, zakrzepy, martwicę tkanek (zgorzel suchą tkanek niedokrwionych), porażenie ośrodka oddechowego, śmierć.


Normy w UE określają dopuszczalną zawartość wagową sklerocjów sporyszu w ziarnie. Górny limit to 0,05 proc. wagowego (500 mg/kg) w zbożu przeznaczonym do konsumpcji oraz 0,1 proc. wagowego (1000 mg/kg) w paszach.

Najważniejszym sposobem ochrony przed wystąpieniem sporyszu jest prawidłowa agrotechnika, a szczególnie czystość materiału siewnego, gęstość i termin siewu. Plantacje rzadkie charakteryzują się znacznym udziałem pędów (źdźbeł) bocznych, których kłosy są silniej porażane przez grzyb, ponieważ nie dysponują tak dużą ilością pyłku, jak te na pędach głównych. W wypadku pszenżyta ozimego opóźnienie terminu siewu wymusza na roślinach przesunięcie części fazy krzewienia z jesieni na wiosnę, co powoduje powstawanie słabszych pędów bocznych, bardziej podatnych na porażenie.

Ponieważ sklerocja sporyszu nie przeżywają w glebie z reguły dłużej niż rok, zmianowanie z użyciem gatunku odpornego (nie porażanego przez sporysz) bardzo zmniejsza presję infekcyjną na polu. Duże znaczenie ma dokładne przyorywanie resztek pożniwnych, niszczenie samosiewów, terminowe stosowanie podorywki i głębokiej orki, przykrywających sklerocja znajdujące się na polu. Głęboko przykryte sklerocja nie mogą na wiosnę wytwarzać askospor, a jeśli one powstaną, nie mogą zostać wyrzucane w powietrze. Odpowiednie zmianowanie ma szczególne znaczenie przy stosowaniu uprawy bezorkowej.

Częstym pierwotnym źródłem zakażenia sporyszem są dzikie trawy rosnące przy drogach i na miedzach. Na wiosnę z przezimowanych sklerocjów sporyszu pochodzących z porażonych traw mogą być uwalniane askospory. Dlatego też warto usuwać to źródło infekcji poprzez obkaszanie rowów i miedz przed kwitnieniem traw.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.179.111
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.