PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wiosenne dokarmianie rzepaku mikroelementami

Wiosenne dokarmianie rzepaku mikroelementami Fot. H. Jarosławska

Autor: Hanna Jarosławska

Dodano: 31-03-2019 07:31

Tagi:

Panuje przeświadczenie, że spośród mikroelementów w nawożeniu rzepaku największe zapotrzebowanie jest na bor. Lecz jeśli spojrzeć na tabelę pobrania tego pierwiastka, okazuje się, że nie samym borem rzepak się żywi.



Po długiej i ciepłej jesieni plantacje rzepaku ozimego w większości kraju weszły w stan spoczynku zimowego, charakteryzując się nadzwyczajnie dużą biomasą. By ją wykształcić, musiały pobrać większą niż zwykle ilość dostępnych w glebie mikroelementów. Następnie zima przyniosła w wielu regionach obfite opady śniegu, które topniejąc, dodatkowo przyczyniły się do wymywania pierwiastków w głąb profilu glebowego. Z tego względu, chcąc myśleć w tym roku o wysokich plonach w uprawie rzepaku, należy przygotować się na zintensyfikowane dolistne nawożenie mikroelementowe, które jest o wiele szybszym sposobem dostarczenia roślinie cennych mikroelementów niż nawożenie doglebowe. Które mikroelementy są istotne w produkcji rzepaku i dlaczego?

MANGAN

Według tabeli rzepak do wytworzenia tony nasion oraz odpowiedniej ilości biomasy pobiera ok. 600 g manganu z hektara. Składnik ten odpowiada za wiele ważnych procesów biochemicznych w komórce roślinnej, takich jak metabolizm białek, cukrów i lipidów oraz za syntezę witaminy C. Stymuluje wzrost elongacyjny młodych komórek, bierze udział w tworzeniu chlorofilu, a także uczestniczy w procesach oddychania i fotosyntezy. Oprócz tego zwiększa zimotrwałość i odporność na choroby.

Mangan jest najbardziej dostępny dla roślin w pH o przedziale od 5 do 6,5. Z uwagi na kwasowy odczyn gleb w Polsce raczej nie obserwuje się niedoborów tego mikroskładnika, dlatego też deficyty manganu występują na glebach obojętnych, zasadowych, organicznych lub przewapnowanych. Niedostępności sprzyjają także okresowa susza i nadmierne zagęszczenie gleby, np. w koleinach lub na uwrociach. Niedostateczna ilość tego pierwiastka w roślinie powoduje zahamowanie wzrostu i tworzenia się korzeni bocznych, prowadzi do rozpadu chlorofilu pod wpływem silnego światła, a wizualnie objawia się mozaikową chlorozą liści najbardziej aktywnych (czyli tych położonych na środku rośliny, które najintensywniej fotosyntetyzują), stopniowo przechodzącą w nekrozy międzyżyłkowe.

BOR

Jego niedobór powoduje zahamowanie wzrostu rośliny poprzez obumieranie stożków wzrostu. Skutkiem jego deficytu jest także kruchość i łamliwość liści oraz pędów. W fizjologii rośliny odpowiada za prawidłowy wzrost, jak i rozwój zawiązków organów generatywnych (słupków, pylników i pyłku), dlatego niedobory boru mogą spowodować redukowanie liczby kwiatów lub prowadzić do problemów z zapyleniem, a co za tym idzie - przyczynić się do poważnego zmniejszenia plonu nasion. Oprócz tego bor odpowiada za syntezę i transport cukrów, prawidłową strukturę ścian komórkowych oraz bierze udział w regulowaniu gospodarki wodnej i pobieraniu składników pokarmowych przez rośliny.

Najbardziej popularnym objawem niedoboru tego mikroskładnika w roślinie rzepaku jest przebarwiona tkanka miękiszowa korzenia. Poza tym deficyt można rozpoznać także przez słabe kwitnienie oraz problemy z zawiązywaniem łuszczyn. Rzepak, by wyprodukować tonę nasion, pobiera z hektara 150-200 g boru w postaci BO3 3-.

Gleby w Polsce są z reguły ubogie w ten składnik, w szczególności dotyczy to gleb lekkich, o małej ilości próchnicy, z których bor łatwo ulega wymyciu. Im niższe pH gleby, tym większa dostępność tego pierwiastka dla roślin.

INNE WAŻNE MIKROSKŁADNIKI

Zapotrzebowanie rzepaku na molibden jest niewielkie i sięga 5-6 g/ha, by wytworzyć tonę nasion. Niemniej jest to bardzo istotny pierwiastek, który pełni szereg ważnych funkcji metabolicznych w organizmie roślinnym - korzystnie oddziałuje na przemiany azotu i fosforu, proces fotosyntezy i tworzenie chlorofilu. Zaaplikowany jesienią zwiększa zimotrwałość poprzez stymulację kwasu abscysynowego - hormonu, który przygotowuje rośliny do przezimowania.

Rzepak pobiera ok. 40 g miedzi z hektara w czystym składniku, by wytworzyć tonę nasion i odpowiednią ilość resztek pożniwnych. Gleby w Polsce charakteryzują się naturalną niską zasobnością w ten składnik - nawet na glebach organicznych występuje on w postaci związków niedostępnych dla roślin. Wszystkie rośliny uprawne są wrażliwe na niedobór miedzi, która pełni szereg ważnych funkcji w przemianach azotu, jonów żelaza i manganu; odpowiada za prawidłowy rozwój i budowę tkanek (w szczególności wzmacniających, które zapobiegają wyleganiu). Ponadto aktywuje enzymy i hormony roślinne, a także uczestniczy w biosyntezie białek i witaminy C. Niedobór powoduje zahamowanie wzrostu, więdnięcie najmłodszych liści (nawet w warunkach odpowiedniego zaopatrzenia w wodę) i marszczenie blaszek liściowych. Oprócz tego w warunkach deficytu miedzi wybijają pędy boczne, a zimotrwałość jest obniżona.

Dosyć istotnym składnikiem jest również cynk. Rzepak pobiera go w ilości 160-180 g/ha w celu wyprodukowania tony nasion i odpowiedniej ilości resztek pożniwnych. Jest aktywatorem wielu enzymów i hormonów roślinnych, bierze udział w biosyntezie cukrów i białek. Uczestniczy bezpośrednio w syntezie auksyn (hormonów wzrostu) i zwiększa odporność na choroby. Poprawia także efektywność nawożenia azotowego, zwiększa odporność na suszę, niskie temperatury i patogeny. Niedobory cynku występują najczęściej w glebach o wysokim pH, podczas mokrej i zimnej wiosny oraz w przypadku nadmiaru takich pierwiastków jak fosfor, wapń, miedź, żelazo i mangan.

W przypadku wyżej wymienionych pierwiastków rzadko obserwuje się wizualne objawy niedoboru na plantacjach rzepaku ozimego.

KIEDY I JAK?

Prawidłowo wykonane dokarmianie dolistne pokrywa 100 proc. zapotrzebowania roślin na mikroskładniki. Na skuteczność zabiegu wpływ ma kilka czynników: wilgotność i temperatura powietrza, nasłonecznienie, wiatr oraz pora dnia. Wilgotność powietrza jest o tyle istotna, że warunkuje szybkość parowania cieczy roboczej z powierzchni rośliny - im wyższa wilgotność, tym wolniejsze odparowywanie, a tym samym mniejsze prawdopodobieństwo uszkodzenia liści oraz wydłużony czas wchłaniania składników pokarmowych. Optymalny przedział wilgotności powietrza do wykonywania zabiegów dolistnych mieści się w zakresie 75-80 proc. Przy niższych wartościach skuteczność drastycznie spada, a poniżej 45 proc. krople odparowują w całości, zanim dotrą do powierzchni liścia. Najkorzystniejsza temperatura powietrza do wykonywania oprysków nawożenia dolistnego to 15-22ºC - niższe temperatury spowalniają wchłanianie składników pokarmowych, wyższe z kolei stwarzają zagrożenie poparzenia. Kolejnym czynnikiem mającym wpływ na powodzenie zabiegu jest nasłonecznienie, które może powodować uszkodzenie roślin. Do dokarmiania zaleca się oprysk drobno- lub średniokroplisty. Najkorzystniejszą porą dnia są godziny wieczorne (21-24 - wtedy rośliny najintensywniej pobierają mikroskładniki) oraz wczesnoporanne. Warto łączyć (o ile etykiety przewidują taką możliwość) zabieg nawożenia z ochroną fungicydową lub insektycydową.

Plantacje rzepaku ozimego są po zimie wyjątkowo wygłodzone. Zjawisko to spotęgowane jest przez długą i ciepłą jesień, podczas której rośliny osiągnęły nad wyraz duży pokrój, a co się z tym wiąże - ich zapotrzebowanie na makro- i mikroskładniki jest zdecydowanie większe. Dlatego pierwsze dokarmianie borem i manganem należy przeprowadzić już od momentu ruszenia wegetacji, w fazie, gdy rozeta liściowa regeneruje się po zimie. Najbardziej newralgiczny moment w rozwoju rzepaku to etap strzelania w pęd - wówczas, by roślina miała podstawy do pełnego kwitnienia, należy dostarczyć jej wszelkie niezbędne mikroelementy.

Zalecane dawki boru to 350-500 g/ha - w zależności od intensywności uprawy. Z uwagi na fakt, że pierwiastek ten jest nieruchliwy w roślinie, a stężenia roztworów cieczy roboczych niskie, można go aplikować wiosną nawet trzy razy. W nawozach składnik ten spotyka się nie tylko pod postacią związków nieorganicznych, lecz także organicznych, chociażby boroetanoloaminy.

Mangan dostarcza się dwa razy w fazie strzelania w pęd. Jego dawka jest ściśle uzależniona od formy składnika, jednak nie powinna być mniejsza niż 300 g Mn/ha.

Pozostałe mikroskładniki, takie jak miedź, cynk, żelazo czy molibden najczęściej dostarcza się roślinie w postaci fabrycznie przygotowanych cieczy, które mają opracowany skład odpowiadający wymaganiom pokarmowym rzepaku.

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu miesięcznika "Farmer" 3/2019

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.231.228.109
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.