PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wymagania jakościowe zbóż konsumpcyjnych

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 02-08-2015 07:38

Tagi:

Rokrocznie w czasie żniw pojawiają się rozbieżne ceny skupu zbóż. Co jest tego powodem?



Ceny ziarna zbóż w skupie kształtuje kilka czynników - zaliczamy do nich: rynek zapasów, wielkość produkcji i jej jakość oraz wielkość zapotrzebowania. W zależności od nich, ale w głównej mierze od jakości ziarna podmioty płacą określoną cenę za przyjęte do skupu ziarno. Jeśli rok okaże się trudny, czyli warunki pogodowe nie sprzyjają wegetacji roślin (lokalna susza, silne porażenia chorobami i szkodnikami), odbija się to znacząco na jakości ziarna. Pogoda wpływa na aktywność obecnych w nasionach enzymów. Przy deszczowej aurze zwiększa się aktywność amylazy, o czym świadczy mała liczba opadania. Podobnie jest przy zbyt niskim nawożeniu azotem, czego efekt w postaci obniżonej jakości ziarna obserwowaliśmy po ubiegłorocznych żniwach. W większości wynikała ona z błędów w nawożeniu - braku zastosowania trzeciej dawki azotu lub jej aplikacja w niewłaściwym terminie. W takim wypadku uzyskanie wymaganych progów jakościowych okazuje się trudne do spełnienia, nawet dla odmiany o genetycznie uwarunkowanej wysokiej zawartości i jakości białka. Tymczasem podmioty skupujące oczekują ziarna zbóż konsumpcyjnych o określonej jakości i jeśli partia zbóż ich nie spełnia, to proponowana cena automatycznie spada.

W czasie żniw rokrocznie pojawiają się rozbieżności w cenach skupu zboża, bowiem podmioty skupujące stosują zróżnicowane parametry jakości dla kupowanego ziarna. Już w 2010 r. na zapytanie jednego z marszałków, ówczesny podsekretarz stanu, Artur Ławniczak, wyjaśniał, że taki stan wynika z faktu, iż podmioty zajmujące się skupem zbóż w Polsce w celu określenia minimalnych wymogów jakościowych mogą korzystać z Polskich Norm, ale nie muszą, gdyż ich stosowanie jest dobrowolne. Dlatego też firmy skupujące zboże określają wyróżniki jakościowe i ich poziom we własnym zakresie, w zależności od istniejących potrzeb. Stosowane wyróżniki jakościowe można podzielić na 4 zasadnicze grupy:

charakteryzujące cechy ogólne ziarna, tj.: min. stopień dojrzałości, wygląd, barwę i zapach;

charakteryzujące przydatność przechowalniczą, tj.: wilgotność, obecność szkodników, zawartość zanieczyszczeń;

informujące o bezpieczeństwie zdrowotnym żywności;

charakteryzujące wartość technologiczną, tj.: gęstość ziarna w stanie zsypnym, wyrównanie ziarna, zawartość popiołu. W przypadku pszenicy będzie to także: twardość ziarna, liczba opadania, cechy amylograficzne, zawartość białka, wskaźnik sedymentacyjny Zeleny’ego oraz ilość i jakość glutenu.

RÓŻNE WYMAGANIA JAKOŚCIOWE

W swoim liście Ławniczak tłumaczył, że podmiot realizujący skup określa, które parametry jakościowe go interesują oraz ich minimalny poziom w zależności od kierunku przeznaczenia skupowanego zboża. W przypadku skupu pszenicy do produkcji mąki wykorzystywanej do wypieku chleba ważne jest, aby ziarno posiadało odpowiednią ilość glutenu, co warunkuje wyprodukowanie chleba o odpowiednich cechach jakościowych.

W przypadku zakupu ziarna do produkcji np. ciastek biszkoptowych wysoka zawartość białka i glutenu będzie miała niekorzystny wpływ na jakość produktu finalnego. Biorąc powyższe względy pod uwagę, podmioty skupujące różnicują jakość skupowanego ziarna, żeby uzyskać surowiec o optymalnych parametrach, który umożliwi wytworzenie wysokiej jakości produktu finalnego.

W zależności od istniejących potrzeb podmioty skupujące zboże we własnym zakresie określają metody badań i wyróżniki jakościowe stosowane w ocenie jakości oraz ich poziom. Dlatego wymagania jakościowe dla ziarna powinny być przedmiotem ustaleń podczas zawierania umów kontraktacji pomiędzy zainteresowanymi stronami.

Agencja Rynku Rolnego na potrzeby skupu interwencyjnego stosuje minimalne wymogi określone w prawie UE w odniesieniu do skupowanych zbóż. Powinny one spełniać określone wymagania jakościowe (tabela 1.). Metody ich oceny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2003, Dz.U. z dnia 29 lipca 2003, § 2, wskazują Polskie Normy dla oznaczania:

wilgotności - metoda wg Polskiej Normy "PN-EN-ISO 712:2012 Zboża i przetwory zbożowe. Oznaczanie wilgotności. Rutynowa metoda odwoławcza";

gęstości ziarna w stanie zsypnym - "PN-EN ISO 7971-3:2010 Ziarno zbóż. Dla oznaczania gęstości w stanie zsypnym, zwanej "masą hektolitra". Metoda rutynowa";

zawartości białka - "PN-A-04018:1975 + Az3:2002, PN-EN ISO 20483:2007 Produkty rolniczo-żywnościowe. Oznaczanie azotu metodą Kjeldahla i przeliczanie na białko. Dopuszcza się określanie zawartości białka urządzeniami techniki NIR posiadającymi aktualny atest kalibracyjny";

liczby opadania - "PN-EN ISO 3093:2010 Zboża. Oznaczanie liczby opadania";

wskaźnika sedymentacyjnego Zeleny’ego - "PN-EN ISO 5529:2010 Pszenica. Oznaczanie wskaźnika sedymentacyjnego. Test Zeleny’ego".

Rozporządzenie określa metody oznaczania zawartości zanieczyszczeń i kleistości oraz przydatności do obróbki mechanicznej ciasta otrzymanego z pszenicy zwyczajnej.

Ziarna czyste, dojrzałe, dobrze wykształcone, wolne od szkodników.

Odmiany pszenicy w zależności od wartości technologicznej ziarna kwalifikowane są do jednej z pięć grup:

E - elitarna - o wysokiej odporności na porastania, bardzo dobrych właściwościach przemiałowych, przy czym formy z grupy E należy traktować jako poprawiacze odmian słabszych;

A - jakościowa, odporna na porastanie, posiada bardzo dobre cechy przemiałowe i wypiekowe;

B - chlebowa z dobrymi cechami przemiałowymi oraz wypiekowymi, nie posiada zbyt niskiej liczby opadania;

K - na ciastka, odznacza się cechami preferowanymi przez cukiernictwo niższą zawartością białek, niską aktywnością enzymatyczną proteolityczną i amylolityczną, małym rozmiękczeniem, niską energią ciasta;

C - pozostała, w tym paszowa.

Odmiany z grup E, A, B są przydatne do wypieku chleba. Aby zostały wpisane do którejś z tych grup, mąka z ich ziarna przechodzi cykl analiz technologicznych. Warunkiem wstępnym do ich przeprowadzenia jest liczba opadania powyżej 150 s, a zawartość białka w przedziale 11-15 proc. Wyniki badanych odmian odnoszone są do poziomu określonej odmiany wzorcowej. Warunkiem zaliczenia odmiany do danej grupy wartości technologicznej jest spełnienie minimalnych wymagań tej grupy wobec każdego z wymienionych wskaźników (tabela 2.).

Wskaźników wartości technologicznej odmian nie należy traktować jak bezwarunkowej gwarancji jakości, tylko jako informację o potencjale jakości. Występuje bowiem naturalna ich zmienność pod wpływem warunków pogodowych i stosowanej agrotechniki. Na pierwszy z czynników wpływu nie mamy, jednak drugi jest zależny od technologii uprawy. Potencjalna jakość może się w pełni ujawnić dopiero przy poprawnej agrotechnice, dotyczy to zwłaszcza przedplonu oraz poziomu i terminów nawożenia. W celu uzyskania ziarna o wysokich parametrach jakościowych niezbędny jest odpowiednio wysoki poziom nawożenia azotowego, szczególnie dla odmian o mniejszej zawartości białka. Poza tym w produkcji pszenicy ważne są programy ochrony przed szkodnikami i chorobami. Szczególną uwagę zwraca się na te, które znacząco obniżają jakość uzyskiwanego plonu, np. fuzariozę kłosów. Grzyby z rodzaju Fusarium mają zdolność produkowania mikotoksyn (m.in. DON - deoksyniwalenol) i substancje te w większych ilościach mogą być szkodliwe dla konsumentów. Zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1881/2006 w ziarnach zbóż przeznaczonych na cele konsumpcyjne zawartość DON nie może przekraczać 1250 μg/kg.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 184.72.212.254
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.