• Zjawisko erozji wietrznej powraca na pola. Wiatr szybko wysusza wierzchnią warstwę gleby, niewielkie opady w dłuższej perspektywie nie zabezpieczają jej przed tym zjawiskiem. 
  • Z badań kartograficznych przeprowadzanych przez IUNG-PIB wynika, że około 28 % ogółu użytków rolnych w Polsce jest zagrożone erozją wietrzną, w tym około 10 % erozją średnią i około 1 % silną.

Po wyjątkowo suchym marcu wszyscy liczyli na kwietniowe opady, jednak nie wszędzie spadł znaczący deszcz. Przykładowo w wielu miejscach w Wielkopolsce, pasie środkowym czy woj. kujawsko-pomorskim są obszary gdzie spadło po kilka mm na metr kwadratowy opadu. Chwilowo poprawiło to groźna sytuację sprzed kilku dni, gdzie informowaliśmy na łamach portalu o wyraźnych zjawisku erozji wietrznej na polach. 

Niestety lokalnie zbyt małe opady nie poprawiły znacząco bilansu wodnego, a wiejące wiatry szybko wysuszyły wierzchnią warstwę gleby. Efekt erozja wietrzna powróciła na pola. Szczególnie widoczna była na stanowiskach przygotowywanych pod siew np. kukurydzy lub świeżo zasianych (np. na buraku cukrowym).

Aktualna wilgotność gleby w warstwie 0-7 cm agrometeo.imgw.pl
Aktualna wilgotność gleby w warstwie 0-7 cm agrometeo.imgw.pl

- Wielkopolska znowu cierpi na suszę, tak suchego marca nie było od dziesięciu lat. Dlatego widok tumanów kurzu na polu nikogo nie dziwi, jednak ten przysłowiowy kurz to najdrobniejsze, a co za tym idzie – najcenniejsze frakcje gleby odpowiedzialne za jej właściwości (frakcje ilaste i pylaste gleby), które dzięki swojej budowie, mają możliwość wiązania wody - przekazuje w przesłanym komunikacie prof. UPP dr hab. Zuzanna Sawinska, z Katedry Agronomii, Wydziału Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Jak ekspertka tłumaczy dalej erozja wietrzna (eoliczna), bo o niej mowa, to proces wywoływany przez działanie wiatru, który przenosi cząstki glebowe w powietrzu, często na duże odległości. Z badań kartograficznych przeprowadzanych przez Instytut Uprawy i Nawożenia Państwowy Instytut Badawczy wynika, że około 28 % ogółu użytków rolnych w Polsce jest zagrożone erozją wietrzną, w tym około 10 % erozją średnią i około 1 % silną. Ostanie dni pokazują nam jak silne jest to zjawisko i jakie spustoszenie powoduje na polach uprawnych, ale nie tylko tam.

Burze piaskowe to coraz częstszy widok na naszych polach

Obszar największego zagrożenia erozją wietrzną obejmuje centralną i południową część nizinnych terenów Polski. Jest to wyjątkowo niekorzystne, ze względu na przewagę gleb piaszczystych przy małej lesistości terenu. Zatem regionami najbardziej narażonymi na erozję wietrzną są województwa: łódzkie, mazowieckie, wielkopolskie oraz część kujaw. Również w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego i lubuskiego lokalnie znajdują się powierzchnie terenów zagrożonych silną erozją wietrzną.

Szukasz artykułów potrzebnych w produkcji roślinnej? Sprawdź oferty w portalu giełda Rolna! 

Piasek może doprowadzać do mikrouszkodzeń roślin

Na suchej odsłoniętej glebie erozja wietrzna powoduje uszkodzenia kiełkujących roślin poprzez uderzanie w nie niesionymi przez wiatr ziarnami piasku. Drobiny piasku mogą powodować mikrouszkodzenia roślin, które stają się wrotami dla infekcji wielu patogenów. Cząstki o średnicy do 1 mm są przetaczane po powierzchni pola, natomiast cząstki o średnicy mniejszej niż 0,1 mm mogą być unoszone przez wiatr - tłumaczy porf. Sawińska.

Jak zabezpieczać glebę przed erozją?

Sposobów można wymienić wiele. Każdy z nich pełni ważną rolę i najlepiej jeśli działa się kompleksowo i wdraża do gospodarstwa jak najwięcej metod przeciwerozyjnych. Nie tylko szata roślinna zabezpiecza glebę przed tym zjawiskiem. Ważną rolę odgrywają także pokrywające glebę resztki pożniwne -  Z tego powodu jednym ze sposobów jej zapobiegania jest stosowanie systemów minimalnej uprawy. Warto pamiętać także o pasach zadrzewień, uprawach bezorkowych czy pozostawianiu mulczu na polach (czyli okrywy ochronnej gleby w postaci materii organicznej wyprodukowanej na polu: słomy, nieprzyoranych międzyplonów, skoszonej trawy lub niekwitnących chwastów).- tłumaczy Sawińska.