PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Cenna, lecz wrażliwa. PDO pszenicy jarej

Cenna, lecz wrażliwa. PDO pszenicy jarej Największe wymagania wodne (okresy krytyczne) występują od fazy krzewienia, poprzez strzelanie w źdźbło, po kłoszenie

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 29-02-2020 07:45

Tagi:

Niedobór opadów w minionym sezonie silnie zaważył na wielkości plonu ziarna pszenicy jarej. Ubiegłoroczne wyniki Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego jednoznacznie potwierdzają wysoką wrażliwość gatunku na ilość i rozkład opadów w okresie wegetacji.



Gdyby nie bardzo wysoka wartość technologiczna ziarna pszenicy jarej zwyczajnej, grono zwolenników uprawy tego zboża byłoby jeszcze szczuplejsze niż obecnie. Rokrocznie zajmuje ono tylko 0,4-0,5 mln ha, czyli dwukrotnie mniej niż najpopularniejszy gatunek ze zbóż jarych, jakim jest jęczmień. Głównymi czynnikami zniechęcającymi do uprawy są: silna, negatywna reakcja na opóźnienie terminu siewu, słabo rozbudowany system korzeniowy i wynikająca z tego wysoka wrażliwość na ilość i rozkład opadów w okresie wegetacji. Największe wymagania wodne (okresy krytyczne) występują od fazy krzewienia, poprzez strzelanie w źdźbło, po kłoszenie. Z kolei nadmiar wody w okresie nalewania i dojrzewania ziarna sprzyja porażeniu chorobami grzybowymi.

Ta znana wada odbiła się znacząco na ubiegłorocznych wynikach plonowania pszenicy jarej zwyczajnej uzyskanych w Porejestrowym Doświadczalnictwie Odmianowym (PDO). Niedostatek wody należy jednocześnie uznać za silnie oddziałujący czynnik środowiskowy pozwalający na wyodrębnienie kilku odmian, które pozytywnie wyróżniły się na tle pozostałych.

DOMINUJĄ ODMIANY RODZIME

Oceną plonowania objęto 27 odmian (wszystkie wpisane do Krajowego Rejestru - KR), przy czym 1 zaklasyfikowana była do grupy E - elitarnych odmian chlebowych, 22 do grupy A - jakościowych odmian chlebowych, a 4 do grupy B obejmującej odmiany chlebowe. Większość odmian poddanych ocenie (22) pochodziła z krajowych hodowli, z czego 6 z Hodowli Roślin Danko, 3 z Małopolskiej Hodowli Roślin, 5 z Hodowli Roślin Smolice i aż 8 z Hodowli Roślin Strzelce. Natomiast 5 odmian zagranicznych wywodziło się z 3 ośrodków hodowlanych w Niemczech, Holandii i Wielkiej Brytanii. Rozstrzał wiekowy odmian był dość znaczny. Najstarszymi były Bombona i Tybalt, obie w KR od 2005 r., a najmłodszymi: Alibi, Eskadra, Fala, Gratka i Merkawa, które trafiły do tego zestawienia w 2019 r. Wzorzec w analizowanym roku badań stanowił średni plon ziarna z 3 odmian: Jarlanka, Tybalt, Harenda.

Odmiana Rusałka odznacza się dużą elastycznością siedliskową, stąd zalecana jest do uprawy aż w 15 województwach
Odmiana Rusałka odznacza się dużą elastycznością siedliskową, stąd zalecana jest do uprawy aż w 15 województwach

W roku 2019 średni plon pszenicy jarej na przeciętnym poziomie agrotechniki wyniósł 54,3 dt/ha i był niższy niż rok wcześniej o 11,6 dt/ha. Efektywność wysokiego poziomu agrotechniki wyniosła 12,1 proc., pozwalając osiągnąć średni plon w wysokości 61,8 dt/ha.

W grupie A zarówno na przeciętnym, jak i wysokim poziomie agrotechniki najwyższy plon uzyskała badana 3 lata odmiana Goplana. Wysoko plonowały także: Merkawa i Mandaryna. Natomiast w grupie liderem plonowania została Alibi, a tuż za nią uplasowała się Harenda.

Uzyskane wyniki nie upoważniają do określenia którejś jako uniwersalnej w skali kraju. Niemniej jednak kilka stosunkowo dobrze plonowało w wybranych regionach kraju. Można zatem sądzić, że wydają się szczególnie predestynowane do rozpowszechnienia na tych obszarach.

WIĘCEJ SZCZEGÓŁÓW

Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) podzielił obszar Polski na 6 rejonów badawczych:

I - woj. zachodniopomorskie i pomorskie,

II - woj. warmińsko-mazurskie i podlaskie,

III - woj. lubuskie, wielkopolskie i kujawsko-pomorskie,

IV - woj. łódzkie, mazowieckie i lubelskie,

V - woj. dolnośląskie, opolskie i śląskie,

VI - woj. podkarpackie, małopolskie i świętokrzyskie.

Rejon I - odmianą wyróżniającą się pod względem plenności na przeciętnym poziomie agrotechniki (określany jako a1) była Atrakcja z HR Strzelce, która wydała 105 proc. plonu wzorca. Niewiele jej ustępowała Jarlanka z HR Smolice, osiągając 103 proc. wzorca. Natomiast na wysokim poziomie agrotechniki (a2) bezkonkurencyjna pod względem plenności - 107 proc. plonu wzorca - była Goplana z HR Danko. Za nią z wynikiem 104 proc. uplasowała się Eskadra z HR Smolice.

Rejon II - na tym obszarze plenność odmian badanych była na zbliżonym poziomie. Wyróżniła się jedynie Atrakcja z HR Strzelce (wpisana do KR w 2018r.), która co prawda na poziomie a1 osiągnęła jedynie 102 proc. plonu wzorca, ale świetnie zareagowała na wzrost intensywności produkcji, wydając 106 proc. Sugeruje to jej szczególną przydatność w wysokonakładowych metodach uprawy pszenicy jarej w tym rejonie.

Rejon III - sytuacja zbliżona do opisanej w poprzednim rejonie. Plenność odmian na zbliżonym poziomie z jedną wyróżniającą się. W analizowanym roku badań była nią holenderska odmiana WPB Skye (figuruje w KR od 2016 r.) hodowli firmy Wiersum Plantbreeding B.V. Województwa: lubuskie, wielkopolskie i kujawsko-pomorskie to obszar Polski, który w ostatnich latach jest wybitnie dotknięty brakiem opadów zarówno zimowych, jak i letnich. Uzyskany więc przez tę odmianę plon w wysokości 103 proc. wzorca (poziom a1) i 105 proc. na wysokim poziomie agrotechniki powinien zwrócić na nią uwagę praktyków.

Rejon IV - to geograficzne przedłużenie pasa wielkich dolin w środkowej części Polski wraz z Wyżyną Lubelską. Także tutaj silnie odczuwalny jest niedostatek wody w okresie wegetacyjnym, bardzo silnie odbijając się nie tylko na plonie pszenicy jarej, ale generalnie całej produkcji roślinnej. Tym bardziej więc warto przyjrzeć się dokładniej Alibi, nowo wprowadzonej do KR (2019 r.) odmianie chlebowej pochodzącej z HR Strzelce. Na przeciętnym poziomie agrotechniki (a1) osiągnęła imponujące 106 proc. wzorca. Natomiast na poziomie a2 mniej, bo 103 proc. Sugeruje to (po roku badań) większą jej przydatność w tradycyjnych metodach produkcji pszenicy jarej na tym obszarze.

Rejon V - uzyskane tutaj wyniki są bardzo interesujące. Najwyżej plonującą w 2019 r. odmianą była Goplana z HR Danko (w KR od 2015 r.), która na poziomie a1 osiągnęła 106 proc. wzorca i podobny wynik - 105 proc. na a2. Dobrze plonowała także MHR Jutrzenka (w KR od 2018 r.), wydając odpowiednio 103 i 104 proc. plonu wzorca. Na poziomie a1 bardzo dobrze zaprezentowała się także WPB Skye - 105 proc. wzorca, lecz źle reagując na intensyfikację produkcji - spadek plonu o 5 proc. Reakcja tej odmiany wymaga bardziej dogłębnej analizy, bo w rejonie III podniesienie poziomu agrotechniki skutkowało wzrostem plonu ziarna. Bardzo pozytywnym zaskoczeniem jest wynik uzyskany na poziomie a2 przez odmianę Rusałka (w KR od 2016 r.) z HR Strzelce. 108 proc. plonu wzorca robi wrażenie.

Rejon VI - w grupie jakościowej A dwiema wybijającymi się w roku badań odmianami pod względem plenności były Merkawa (w KR od 2019 r.) z HR Smolice plonująca odpowiednio na poziomie 105 i 106 proc. plonu wzorca oraz Mandaryna (w KR od 2014 r.), która osiągnęła 105 i 104 proc. MHR Jutrzenka na poziomie a1 także osiągnęła dobry wynik - 104 proc. plonu wzorca, ale słabiej wypadła na a2, plonując na poziomie wzorca.

Wśród odmian z grupy B rewelacją najbliższych lat może się okazać prezentowane już wcześniej Alibi. Odmiana ta okazała się nadzwyczaj plenna, wydając w minionym roku odpowiednio 112 i 107 proc. plonu wzorca. Bardzo dobry wynik odnotowała także Harenda (w KR od 2014 r.) wywodząca się z Małopolskiej Hodowli Roślin. Na poziomie a1 uzyskała 108 proc. plonu wzorca, a na a2 105 proc.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.232.188.251
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.