PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Co zagraża pszenicy?

Co zagraża pszenicy?

Autor: Paweł Wyrzykowski

Dodano: 13-06-2014 12:57

Ostra plamistość oczkowa, łamliwość źdźbła, septorioza plew pszenicy, septoriozy liści pszenicy, brunatna plamistość liści i rdza brunatna to najczęściej występujące choroby w pszenicy ozimej uprawianej na obszarze północno-wschodniej Polski.



W północno-wschodniej części kraju zarówno warunki klimatyczne, jak i znaczny udział gleb lekkich, zakwaszonych eliminuje z uprawy wiele gatunków roślin. Stąd w strukturze zasiewów dominują zboża. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w ostatnich latach stanowią one ok. 77 proc. powierzchni zasiewów, z czego 15 proc. to pszenica ozima.

Wysoki udział zbóż wiąże się z koniecznością uprawy ich w monokulturze, co zawsze prowadzi do nasilonego występowania szkodników, chorób i chwastów. Konsekwencją są rosnące nakłady na środki ochrony roślin i spadek plonów. Występowanie chorób grzybowych wpływa znacząco na jakość plonu oraz na jego wysokość. W wypadku pszenicy bardzo duże znaczenie ma zdrowotność dwóch górnych liści - podflagowego i flagowego, a także kłosa.

W Terenowej Stacji Doświadczalnej w Białymstoku w latach 2011-2012 zespół prowadzony przez autora prowadził doświadczenia polowe w pszenicy ozimej odmiany Bogatka, mające na celu sprawdzenie, jaki wpływ ma występowanie chorób grzybowych na wysokość plonu. Doświadczenia złożono w czterech kombinacjach, w skład których wchodziły poletka, na których nie była prowadzona żadna ochrona (kontrolne), poletka, na których zastosowany został herbicyd (Chwastox Turbo 340 SL) w dawce 2,5 l/ha w fazie krzewienia, poletka chronione fungicydem (Duett Ultra 497 SC) w dawce 0,6 l/ha dwa tygodnie po zastosowaniu herbicydu, i ponownie zabieg fungicydem (Amistar 250 SC) w dawce 0,8 l/ha w fazie pełnej dojrzałości mlecznej oraz poletka, gdzie została zastosowana pełna ochrona herbicyd i fungicydy (Chwastox Turbo 340 SL w dawce 2,5 l/ha w fazie krzewienia, Duett Ultra 497 SC w dawce 0,6 l/ha dwa tygodnie po zastosowaniu herbicydu i Amistar 250 SC w dawce 0,8 l/ha w fazie pełnej dojrzałości mlecznej). Zostały zastosowane fungicydy z dwóch różnych grup. Bardzo ważne jest, żeby dobierając fungicydy, zwrócić uwagę na substancje aktywną i wybierać dwa, a nawet trzy środki o różnych substancjach aktywnych i stosować naprzemiennie. Dzięki temu patogeny grzybowe nie będą miały możliwości uodpornienia się na jedną substancję aktywną i zwiększy się skuteczność ochrony. Choroby mniej wrażliwe na jedną substancję mogą być ograniczane skuteczniej przez kolejną.

W trakcie doświadczenia została przeprowadzona ocena stopnia porażenia powierzchni roślin (podstawy źdźbła, liści i kłosów). W celu sprawdzenia wpływu występujących chorób na jakość plonu, zebrany plon poddano analizie. Różnice w plonie spowodowane wystąpieniem chorób grzybowych ustalono, porównując plon z poletek chronionych środkami ochrony roślin z poletkami kontrolnymi, gdzie nie była stosowana żadna ochrona.

W doświadczeniach prowadzonych w pszenicy ozimej w ciągu dwóch lat wystąpiły: ostra plamistość oczkowa, łamliwość źdźbła, septorioza plew pszenicy, septoriozy liści pszenicy, brunatna plamistość liści i rdza brunatna. Stopień porażenia pszenicy różnił się w zależności od zastosowanej ochrony chemicznej (wykres).

Na poletkach, na których zastosowano herbicyd, zauważono mniejsze nasilenie chorób grzybowych. Zwalczenie chwastów spowodowało przerzedzenie łanu i zarazem polepszyło jego przewietrzenie, przyczyniając się do znacznego obniżenia wilgotności. Dzięki temu choroby grzybowe miały mniej korzystne warunki do rozwoju i wyrządziły mniejsze straty w plonie. Najmniejszy stopień porażenia pszenicy zaobserwowano na poletkach, na których stosowana była pełna ochrona (herbicyd i fungicyd). Największe porażenie chorobami grzybowymi wystąpiło na poletkach, gdzie nie była prowadzona żadna ochrona (poletka kontrolne).

Stopień porażenia pszenicy miał wpływ na jakość oraz ilość zebranego plonu (tabela 1.). Największy plon zebrano z poletek, na których była prowadzona pełna ochrona chemiczna, i w porównaniu do plonu zebranego z poletek kontrolnych był on aż o 28 proc. wyższy. Najniższy plon zebrany został z poletek kontrolnych oraz poletek, na których zastosowany został tylko herbicyd. Dodatkowo na poletkach chronionych herbicydem i fungicydem masa tysiąca ziaren była o 5 proc. wyższa. Przyczyną obniżenia plonu było silne zachwaszczenie i występowanie chorób grzybowych.

Wyniki doświadczeń pokazują, jak ważna jest ochrona chemiczna, jednak należy też pamiętać, że ta nie wystarczy w przypadku upraw w monokulturze. Bardzo ważne jest przestrzeganie zasad dobrej praktyki rolniczej i stosowanie płodozmianu. Ze względu na klimat panujący w tej części kraju, bardzo ważną sprawą jest dobór odmiany do uprawy.

Listy aktualnie zalecanych odmian w danym województwie są corocznie opracowywane i publikowane na stronach internetowych COBORU. W północno-wschodniej części kraju zalecane do uprawy są: Bamberka, Bogatka, Fidelius, KWS Ozon, Linus, Markiza, Mulan, Natula, Skagen, Torrild.

Bardzo ważnym elementem uprawowym jest termin siewu. To on decyduje o długości rozwoju jesiennego i wiosennego, przebiegu procesów związanych ze zmianą proporcji okresów ciemności i światła w rytmie okołodobowym oraz jarowizacji. W północno-wschodniej części Polski optymalny termin zawiera się między 5 a 20 września.

Równie istotnym czynnikiem agrotechnicznym jest gęstość siewu. Wpływa bowiem na wielkość kłosa, masę tysiąca ziaren oraz rozwój chorób w łanie. Pszenicy nie należy siać zbyt gęsto, aby rośliny mogły same dostosować się do warunków siedliskowych. Umożliwi to samoregulację łanu. Zbyt gęsty siew powoduje, że łan jest bardziej podatny na wyleganie, powstają sprzyjające warunki do rozwoju chorób grzybowych, przez co plantacja wymaga większych nakładów.

W ochronie chemicznej bardzo pomocna może być internetowa sygnalizacja wystąpienia agrofagów prowadzona przez PIORIN. Na stronie internetowej tej instytucji publikowane są komunikaty z podziałem na województwa, powiaty oraz gatunki roślin uprawnych (również roślin sadowniczych). W przypadku aktywnego komunikatu pojawia się opis agrofaga, zalecenia dotyczące jego zwalczania, oraz uwagi dotyczące zabiegu. Dzięki temu można w odpowiednim momencie zastosować działania profilaktycznie lub interwencyjnie.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.207.130.162
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.