PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dlaczego kolby kukurydzy są niedoziarnione?

Dlaczego kolby kukurydzy są niedoziarnione?
Susza w czasie kwitnienia to najczęstszy powód niedoziarnienia kolb; Fot. A. Kobus

Przyczyny wszelakich nieprawidłowości w rozwoju kolby powinny być przeanalizowane, zanim spowodują utratę plonu. O to, jakie mogą być przyczyny słabego zaziarnienia kolb kukurydzy, zapytaliśmy dr. inż. Romana Warzechę z IHAR-PIB Radzików.



„Farmer”: Jaki czynnik, który ma bezpośredni wpływ na niedoziarnienie kolb kukurydzy, wymieniłby Pan na pierwszym miejscu?

Roman Warzecha: Przyczyn tego stanu rzeczy może być bardzo wiele, ale przede wszystkim będzie to brak wody w czasie kwitnienia. Zaburzony zostaje proces zapylania i tym samym wykształcania się ziarniaków w kolbie. 

Jakie inne czynniki mogą mieć również wpływ na uziarnienie kolb?

Straty w plonie ziarna kukurydzy może powodować wiele czynników, np. niskie temperatury w okresie kiełkowania i wschodów roślin, przymrozki wiosenne, nadmierne opady powodujące zalewanie upraw, uszkodzenia herbicydowe, uszkodzenia roślin przy stosowaniu nawożenia pogłównego, błędy w nawożeniu – braki makro- i mikroskładników w glebie lub ich upośledzone pobieranie, zbyt kwaśny odczyn gleby, uszkodzenia gradowe, wyleganie z powodu silnych wiatrów, zbyt wysokie temperatury w okresie kwitnienia. 

W chwili, gdy rozmawiamy, jest już za późno na rozmowę o agrotechnice, ale warto wiedzieć na przyszłość, że prowadzenie starannej agrotechniki pozwala na ograniczenie wpływu czynników stresowych na wzrost i rozwój roślin. Podstawowym zabiegiem jest orka zimowa (oraz wcześniejsze staranne rozdrobnienie resztek pożniwnych), która niszczy w dużej mierze szkodniki zimujące w glebie, a na wiosnę bronowanie pola w celu przerwania parowania gleby (zatrzymujemy wodę). Kolejnym zabiegiem jest nawożenie przedsiewne. Nawożenie potasowe można zastosować pod orkę zimową. Nawożenie azotowe stosujemy przedsiewnie, najlepiej w formie wolno rozkładającego się w glebie mocznika lub innych wolno działających nawozów, w całości lub w części (ok. 2/3 dawki), a pozostałą część pogłównie w formie szybciej działających nawozów (ok. 1/3 dawki), takich jak saletra amonowa lub RSM.

Warto pamiętać również o fosforze?

Oczywiście, ale nie tylko. Fazy krytyczne związane z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe są zróżnicowane w zależności od rodzaju składnika. W przypadku fosforu ujemny wpływ na plonowanie występuje od kiełkowania do fazy 6-8 liści, a następnie w okresie tworzenia i dojrzewania ziarna. Niemal identycznie jest z magnezem. Zapotrzebowanie na azot wzrasta gwałtownie w okresie poprzedzającym kwitnienie i utrzymuje się w okresie nalewania ziarna. Potas jest pobierany w czasie całego okresu wegetacyjnego, w większych ilościach niż azot i fosfor i jest gromadzony w słomie. Najintensywniej pobierany jest od fazy 5-6 liści do kwitnienia. Niedobór składników pokarmowych w tych okresach wpływa ujemnie na plon. Zatem podsumowując: jeśli widzimy źle wypełniony szczyt kolby i luźne osadzenie ziaren w kolbie, wskazuje to na istotny niedobór potasu podczas wzrostu rośliny. Małe kolby, często skręcone z niedorozwiniętymi ziarniakami wskazują na niedobór fosforu, którego brak wpływa ujemnie na zawiązanie i wypełnienie ziarna. Małe kolby, a do tego słabo wypełnione na szczycie wskazują na niedobór azotu, który jest bardzo ważnym składnikiem pokarmowym podczas całego okresu wegetacji.

Jeszcze słowo w kwestii do agrotechniki: siew kukurydzy powinien być wykonany w starannie uprawioną glebę, bez grud i brył, gdyż mogą one utrudniać wschody roślin, powodować ich nierównomierność i po rozpadzie uwalniać nasiona chwastów. Uprawa gleby powinna być na głębokość siewu (5-6 cm na glebach lżejszych i 6-8 cm na glebach cięższych), aby nasiona były ułożone na twardym, podsiąkającym podłożu. 

Kukurydzy nie wolno siać zbyt gęsto – skazujemy wówczas młode rośliny na stres związany z dostępem do wody i składników pokarmowych. Kolby są wtedy ewidentnie drobniejsze i słabiej zaziarnione.

Ważny jest też dobór odmiany o odpowiedniej wczesności do rejonu uprawy. Do warunków klimatycznych Polski są dostosowane odmiany o liczbie FAO do 290. Do siewu należy używać wyłącznie nasion odmian mieszańcowych F1. Wysiew nasion F2, pochodzących z reprodukcji we własnym gospodarstwie, skutkuje obniżeniem plonów o co najmniej 1/3. Jest więc ekonomicznie nieuzasadniony. 

A co z chwastami?

Zwalczanie chwastów jest bardzo ważnym czynnikiem w tej uprawie. Kukurydza jest rośliną wolno rosnącą w początkowych stadiach rozwoju, a przy tym wysiewa się ją w rzędach oddalonych od siebie o 75 cm, dlatego chwasty mają dominujący wpływ na wzrost, rozwój i plonowanie kukurydzy. Znowu mamy tu walkę o dostęp do wody i składników pokarmowych, co ewidentnie wpływa na zaziarnienie kolb. W zwalczaniu chwastów można stosować ochronę doglebową (przedwschodową) lub powschodową (nalistną). Obydwa terminy mają wady i zalety. W przypadku braku wilgotności lepiej przesunąć stosowanie herbicydów przedwschodowych na okres wcześnie powschodowy, do fazy 1-3 liści kukurydzy, jeśli instrukcje stosowania herbicydów na to pozwalają. Wówczas zwalcza się nie tylko chwasty kiełkujące w glebie, lecz także już wykiełkowane. 

W przypadku ochrony powschodowej szczególnie ważna jest faza rozwojowa kukurydzy. Szereg herbicydów w swoim składzie jako substancje aktywne zawiera regulatory wzrostu. W takich przypadkach bezwzględnie trzeba je stosować do fazy 6. liścia kukurydzy. W fazie 5.-6. liścia kukurydzy wytwarzają się zawiązki organów generatywnych, decydujące o potencjale plonowania, dlatego ważne jest, aby możliwie wcześnie i skutecznie wyeliminować konkurencję ze strony chwastów. Na ogół stosowane w kukurydzy herbicydy są selektywne w stosunku do odmian kukurydzy, jednak przy tak dużej liczbie odmian na rynku, z Krajowego Rejestru i ze wspólnotowych katalogów, trzeba się liczyć z możliwością wystąpienia uszkodzeń herbicydowych. Uszkodzenia mogą wystąpić również przy stosowaniu herbicydów na rośliny mokre. Bardzo dużo herbicydów zawiera substancje aktywne w postaci sulfonylomoczników, które mogą być agresywne w stosunku do roślin kukurydzy. Wówczas warto stosować dawki dzielone. Dodatek adiutantów zwiększa skuteczność wielu herbicydów nalistnych. 

Czy nawożenie dolistne ma wpływ na stan kolb?

W mojej ocenie uzupełniające nawożenie nawozami dolistnymi powinno być stałym elementem technologii uprawy kukurydzy, gdyż nie tylko wpływają one na kondycję roślin, lecz także istotnie zwiększają plony ziarna, co wykazują moje prowadzone od lat badania własne. Nawożenie dolistne umożliwia szybsze dostarczenie łatwo przyswajalnych makro- i mikroskładników do rośliny, przyczynia się do lepszego rozwoju i zwiększenia potencjału plonotwórczego roślin, umożliwia przezwyciężenie warunków stresowych. Dostępna jest szeroka gama środków ochrony roślin: nawozy dolistne, biostymulatory i aktywatory. Nawozy dolistne zawierają makro- i mikroskładniki, najczęściej w formie schelatyzowanej. W przypadku kukurydzy ważne jest dostarczenie poprzez nawożenie dolistne fosforu, cynku i boru, a na glebach zasadowych manganu. Ograniczenie pobierania fosforu następuje w temperaturach niższych niż 12°C. Brak fosforu powoduje przyhamowanie rozwoju roślin, słabe wykształcenie systemu korzeniowego. Blaszki liściowe mają charakterystyczne ciemnopurpurowe lub fioletowe przebarwienia na obrzeżach. Te objawy są określane jako „głód fosforowy”. Kolby są małe, bardzo często skręcone, z niedorozwiniętymi ziarniakami na wierzchołku. 

Brak cynku objawia się zmniejszeniem wzrostu roślin i występowaniem białych lub biało-żółtych pasków po obu stronach żyłki liścia. W Polsce w uprawie kukurydzy cynk jest najbardziej deficytowym mikroskładnikiem. Gleby w Polsce są również mało zasobne w bor. Brak boru negatywnie wpływa na proces wytwarzania organów generatywnych. Kwitnienie kukurydzy jest zaburzone, co odbija się na zawiązywaniu ziarniaków w kolbach. 

Dziękuję za rozmowę.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.51.151
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.