PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Efektywność stosowania regulatorów wzrostu w pszenicy

Efektywność stosowania regulatorów wzrostu w pszenicy fot. farmer.pl

Autor: Danuta Leszczyńska

Dodano: 26-04-2015 07:07

Tagi:

Syntetyczne regulatory wzrostu odgrywają ważną rolę w ochronie zbóż, zmniejszając ryzyko wylegania.



W warunkach sprzyjających wyleganiu skrócenie źdźbła poprzez zastosowanie regulatorów wzrostu jest jedyną metodą mogącą ograniczyć bądź wyeliminować to zjawisko.

Wyleganie może być poważnym problemem. Polega ono na przewracaniu się roślin, przeginaniu w dolnych międzywęźlach lub nadłamywaniu źdźbła w jego części środkowej albo w strefie dokłosia. Straty w plonie są zależne od terminu wystąpienia wylegania. Największą obniżkę plonu stwierdza się w przypadku wylegnięcia łanu w okresie kłoszenia - początek dojrzałości mlecznej. Powoduje ono zmniejszenie płodności kłosa, zmniejszenie dorodności ziarna i zwiększenie ilości pośladu. Wyleganie występujące w końcowej fazie dojrzałości mlecznej lub później przyczynia się głównie do obniżenia walorów jakościowych ziarna. Ponadto wyleganie utrudnia mechaniczny zbiór zboża, a tym samym zwiększa koszty zbioru. Należy pamiętać, że wyległy łan zbóż jest bardziej podatny na czynniki chorobowe. Przy zwiększonej wilgotności powietrza, dużym uwilgotnieniu gleby oraz braku dostępu światła, niedocierającego w głąb takiego łanu, istnieje wysokie prawdopodobieństwo rozwoju chorób grzybowych.

Zboża rosnące na bardzo dobrych glebach, intensywnie nawożone azotem, są w pierwszej kolejności zagrożone wyleganiem. Sprzyjają temu lata o łagodnej zimie z umiarkowanymi opadami i ciepłej, wilgotnej pogodzie w maju i na początku czerwca. W takich warunkach łan zbóż jest gęsty i jeśli dodatkowo jest wysoki, to niewielki opad atmosferyczny połączony z wiatrem może doprowadzić do zjawiska wylegania.

Z reguły preparaty z grupy regulatorów wzrostu u zbóż hamują wzrost źdźbeł na długość, powodując ich skrócenie i usztywnienie, zwiększają średnicę i pogrubiają ścianę źdźbła, przez co roślina staje się bardziej stabilna. Pod wpływem większości zalecanych regulatorów wzrostu, rośliny zbożowe wykształcają grubsze i szersze blaszki liściowe, odznaczające się intensywnym ciemnozielonym

zabarwieniem. Zależnie od sposobu działania retardanta następuje skrócenie dolnych (np. za pomocą preparatów zawierających substancję aktywną chlorek chloromekwatu, czyli CCC) lub górnych międzywęźli (preparaty zawierające etefon). Z badań wynika, że redukcja długości źdźbeł może wynieść nawet do 40 proc. Dla przykładu preparat Medax Top 350 SC zawiera dwie substancje aktywne - chlorek mepikwatu oraz proheksadion wapnia. Jednym z regulatorów wzrostu jest trineksapak etylu znany pod nazwą handlową Moddus 250 EC (w pszenicy jest także zalecany z CCC).

W celu ograniczenia wylegania hodowcy starają się pomóc rolnikom, oferując odmiany o krótkiej słomie. Potencjalnie odmiany takie mają większą wytrzymałość mechaniczną źdźbła. Przy uprawie tego typu odmian, można zagęszczać siew i stosować wyższe dawki nawozów azotowych, ale należy liczyć się z niższym potencjałem plonotwórczym, gorszą krzewistością i mniejszą odpornością na suszę niż w przypadku odmian o dłuższej słomie.

Biorąc pod uwagę pszenicę ozimą, mającą największe znaczenie gospodarcze w naszym kraju, należy zaznaczyć, że przy uprawie odmian pszenicy ozimej charakteryzujących się większą podatnością na wyleganie oraz w rejonach występowania w większym nasileniu łamliwości podstawy źdźbła i dużej częstotliwości wylegania należy stosować oprysk retardantami. Regulatory wzrostu poprzez skrócenie słomy w znacznym stopniu przeciwdziałają wyleganiu, powodują one również szybsze zdrewnienie dolnych międzywęźli oraz zmniejszają podatność pszenicy ozimej na choroby podstawy źdźbła. Wielkość dawki preparatu uzależniona jest od odmiany, rejonu - ilości opadów w okresie kłoszenie - dojrzewania, żyzności gleby oraz nawożenia azotowego. Na odmiany o dużej i bardzo dużej odporności na wyleganie: Kepler, Bystra, Garantus, Rapsodia, Bystra, Estivus, Kredo, Satyna, Markiza, Tonacja, KWS Magic - retardanty należy stosować głównie na glebach bardzo żyznych i przy nawożeniu azotem powyżej 100 kg/ha, zaś na odmiany o średniej lub mniejszej odporności na wyleganie: Turnia, Bogatka, Figura, Jantarka, Legenda - na glebach bardzo żyznych i żyznych oraz przy nawożeniu azotem powyżej 80 kg/ha.

Dawka stosowania preparatu zależy od stopnia zagrożenia wyleganiem. W przypadku większego zagrożenia, należy zastosować dawkę z górnego zalecanego przedziału (według zaleceń Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu). O skuteczności zastosowanego retardanta decyduje także przebieg warunków pogody po zabiegu. Jeżeli po zastosowaniu regulatora wzrostu temperatura powietrza nie przekracza 6-7oC, to jego działanie na ogół jest słabe. Jeżeli temperatura powietrza po zabiegu zastosowania retardanta utrzymuje się w granicach 15-18oC i występuje silne usłonecznienie, możemy się spodziewać silnego działania. Badania wskazują, że dla skutecznego działania preparatów zawierających CCC wymagana jest temperatura przynajmniej 10oC przez okres 5-10 dni po zabiegu. Nie należy wykonywać zabiegów opryskiwania bezpośrednio przed deszczem i bezpośrednio po deszczu, przed obeschnięciem roślin. W praktyce rolniczej należy pamiętać o tym, aby oprysk przeprowadzać tylko podczas niewielkich ruchów powietrza, nie dopuszczając do znoszenia preparatu poza granice chronionej plantacji. Jednak przy stosowaniu środka koniecznie należy zapoznać się z treścią etykiety - instrukcją jego stosowania.

W IUNG-PIB w Puławach prowadzono badania nad określeniem wpływu retardantów na wzrost i plonowanie pszenicy ozimej. Czynnikami doświadczenia były: retardanty (Cycocel 460 SL - zawierający chloromekwat, czyli CCC) oraz Terpal 460 SL - zawierający chloromekwat + etefon), termin ich stosowania (w fazie pełni krzewienia, w fazie pierwszego i drugiego kolanka) oraz dawka preparatu (maksymalna i minimalna wg zaleceń IOR). Dla preparatu Cycocel dawka maksymalna wynosiła 3,5 l/ha, a dla preparatu Terpal 2,5 l/ha. Dawki minimalne wynosiły odpowiednio 2 l/ha oraz 1,5 l/ha. Zabiegi agrotechniczne związane z nawożeniem i ochroną roślin były typowe dla technologii intensywnej: 1-2 zabiegi herbicydowe, 2-3 zabiegi grzybobójcze.

Preparaty aktualnie nie występują w zaleceniach pod wymienionymi nazwami handlowymi, ale ich substancje aktywne są nadal substancjami innych zalecanych preparatów, gdyż mechanizm ich działania jest podobny.

Stwierdzono, że termin zastosowania retardanta ma zasadnicze znaczenie dla stopnia zabezpieczenia roślin przed wyleganiem. Nie zabezpieczało przed wyleganiem stosowanie retardantów w fazie krzewienia (BBCH 25). Zastosowanie regulatorów wzrostu w fazie 1. kolanka (BBCH 31) dawało lepsze efekty, ale wyraźnie gorsze przy niższej dawce. Zdecydowanie najlepiej zabezpieczała przed wyleganiem retardacja roślin pszenicy w fazie 2. kolanka (BBCH 32). Zgodnie z oczekiwaniami stwierdzono wyraźne różnice w zakresie efektywności działania retardantów w poszczególnych latach. Jak się wydaje, różnice te były spowodowane warunkami termicznymi po zabiegu. W szczególności słabe zabezpieczenie przed wyleganiem po zastosowaniu retardantów w fazie 1. kolanka w drugim roku badań było spowodowane niskimi temperaturami utrzymującymi się po zastosowaniu retardantów.

Stopień wylegania pszenicy był w ścisłym związku ze stopniem skrócenia roślin. Najsilniejszemu skróceniu podlegały rośliny potraktowane retardantami w fazie 2. kolanka.

Stosowanie retardantów miało duży wpływ na poziom uzyskiwanych plonów w pierwszym roku badań, w którym zagrożenie wyleganiem było największe. W drugim roku badań ten wpływ był także istotny, chociaż wyraźnie słabszy. W trzecim roku, w którym wyleganie nie wystąpiło, poziom plonowania na obiekcie kontrolnym i na obiektach ze skracaniem był podobny.

Z badań własnych wynika, że wybrane retardanty (przy zróżnicowanych dawkach i terminach stosowania) u dwu odmian pszenicy (Tonacja i Mewa) wywarły wpływ na niektóre cechy fizyczne i skład chemiczny ziarna oraz właściwości przemiałowe i wypiekowe pszenicy.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.4.76
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.