Decydując się na przechowywanie ziarna zbóż, należy mieć świadomość, że w magazynach, zwłaszcza prowizorycznych, panują często warunki sprzyjające rozwojowi szkodników. Mają one zapewniony zapas pokarmu czy izolację termiczną, dzięki czemu ich populacje mogą rozwijać się niezwykle szybko.

Owady w magazynach zbożowych

Owady są z pewnością najliczniejszą grupą szkodników magazynowych. Zwłaszcza te latające łatwo przemieszczają się pomiędzy budynkami, a drobne jaja czy porażony szkodnikami materiał przypadkowo mogą być rozprzestrzeniane choćby na narzędziach, środkach transportu czy urządzeniach.

Najczęściej spotykanym w magazynach owadem jest wołek zbożowy. Co ważne, jest on w stanie przeżyć w temperaturze do nawet -15°C, a więc łagodna zima mu niestraszna. Jest to niewielki brązowy lub czarny chrząszcz o długości ciała do 5 mm. Jego larwy wgryzają się do wnętrza ziaren zbóż, z których podczas ich rozwoju pozostaje wyłącznie łupina nasienna.

Trojszyk ulec w przeciwieństwie do wołka zbożowego jest wrażliwy na niskie temperatury we wszystkich stadiach rozwojowych. Jest chrząszczem podobnej wielkości, ale nieco jaśniejszym, barwy rdzawej lub brązowej. Wszystkie stadia rozwojowe żerują na uszkodzonym ziarnie zbóż, dlatego często występuje wraz z innymi szkodnikami, zwłaszcza z wołkiem zbożowym. Dorosłe osobniki w sytuacjach stresowych wydzielają związki o charakterystycznym zapachu wykluczającym przydatność ziarna do spożycia.

W magazynach mogą wystąpić również motyle, takie jak mklik mączny, mol ziarniak czy omacnica spichrzanka. W przypadku tych gatunków szkodliwym stadium są gąsienice. Należy mieć jednak świadomość, że motyle najczęściej żerują na przetworzonych płodach rolnych, a więc zazwyczaj zamiast ziarna zbóż wybierają mąkę, śrutę czy susz roślinny.

Gryzonie w magazynach zbożowych

Niezwykle uciążliwymi szkodnikami magazynowymi są gryzonie. Myszy i szczury ze względu na swoją wielkość i żarłoczność niszczą duże ilości ziarna, jednocześnie zanieczyszczając magazyn odchodami. Gatunki te, mimo dużych rozmiarów ciała, bywają trudne do wytępienia.

Przyjmuje się, że szczur w ciągu 10 dni zjada tyle, ile sam waży. Trzeba mieć na uwadze, że są to zwierzęta stadne i populacje zazwyczaj liczą po przynajmniej kilkadziesiąt osobników. Jeśli gryzonie nie mieszkają w samym magazynie, a jedynie przychodzą do niego na żer, często decydują się na znoszenie ziarna do swoich gniazd.

Gazowanie zboża

Gazowanie zboża, zwane też fumigacją, jest popularną i skuteczną metodą zwalczania szkodników, polegającą na wypełnianiu magazynu toksycznym gazem, który będąc cięższym od powietrza opada, penetrując zgromadzone ziarno na całej miąższości złoża. Obecnie w tym celu najczęściej stosuje się fosforowodór, wydzielany pod wpływem wilgoci z powietrza przez tabletki rozmieszczane w magazynie. Gaz ten działa między innymi paraliżująco, uniemożliwiając tym samym oddychanie i powodując śmierć wszelkich zwierząt znajdujących się w obszarze działania. Ważne jest, aby gazowanie przeprowadzić jak najszybciej po zaobserwowaniu żerowania szkodników, aby uniknąć większych strat w magazynowanym ziarnie.

W związku z dużą szkodliwością wspomnianego gazu, przeprowadzenie fumigacji wymaga zastosowania zasad bezpieczeństwa, dlatego też zazwyczaj zabiegi są przeprowadzane przez wykwalifikowanych i doświadczonych usługodawców. Absolutną podstawą jest uszczelnienie gazowanego magazynu, aby toksyczny gaz nie wydostawał się na zewnątrz, a po przeprowadzonym gazowaniu, wywietrzenie celem zapewnienia bezpiecznego składu powietrza.