PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ilość wysiewu kształtuje plon

Ilość wysiewu kształtuje plon

Autor: dr Bogusława Jaśkiewicz, IUNG-PIB Puławy

Dodano: 28-03-2013 12:50

Tagi:

Ilość wysiewu w dużym stopniu decyduje o poziomie plonowania i jakości otrzymanego ziarna.



Obsada kłosów na jednostce powierzchni musi być dostosowana do warunków glebowych i odmiany. Jedynym sposobem na osiągnięcie tego celu jest korekta ilości wysiewu.

GĘŚCIEJ NIE ZAWSZE ZNACZY WIĘCEJ
Wyższa liczba kłosów na m2 zapewnia przeważnie wyższy plon ziarna. Jednak zbyt duże zagęszczenie łanu pędami produkcyjnymi, może prowadzić do nasilenia chorób i wylegania łanu. Powoduje również, wzajemne zacienianie się liści ograniczając ilość światła przypadającego na jednostkę powierzchni, w wyniku czego obserwuje się zmniejszenie liczby kłosów w kłosie. Wzajemne zacienienie się liści w okresie kłoszenia w przypadku zbyt dużej obsady roślin na jednostce, może również wpływać na zmniejszenie liczby płodnych kwiatków w kłosie. Dlatego też w dążeniu do uzyskania dobrej jakości ziarna nie należy siać zbyt gęsto. Określając normę wysiewu ziarna można stosować się do zasady „tak dużo, jak to jest konieczne i tak mało, jak to jest możliwe".

Spośród zbóż jarych, ze względu na silne krzewienie się i słabą odporność na wyleganie, rzadszego wysiewu wymaga jęczmień. Generalnie gęściej należy wysiewać odmiany słabiej krzewiące się, o mniejszych wymaganiach świetlnych i bardziej odporne na wyleganie i choroby.

Zamierzoną obsadę roślin można uzyskać tylko przy wysiewie nasion o wysokiej wartości użytkowej, gdyż decyduje ona o pełnych i wyrównanych wschodach, oraz o prawidłowym wzroście i rozwoju roślin. Nasiona przeznaczone do siewu powinna charakteryzować czystość powyżej 98 proc., dobre wykształcenie (masa 1000 ziaren pszenicy, jęczmienia i pszenżyta powinna wynosić powyżej 40g, owsa - 30g), dobrą zdrowotność, oraz zdolność kiełkowania powyżej 95 proc.

Z uwagi na to, że każda partia materiału siewnego charakteryzuje się na ogół odmiennymi parametrami, a zwłaszcza masą 1000 ziaren (MTZ) oraz zdolnością kiełkowania, ilość wysiewu należy każdorazowo wyliczyć wg następującego wzoru:


                                            gęstość siewu (szt. ziaren/ha) x MTZ(g) x 100
Ilość wysiewu w kg/ha = ----------------------------
                                            czystość ziarna x zdolność kiełkowania

KIEDY 300, KIEDY 600
Z badań przeprowadzonych w IUNG-PIB wynika, że poziom plonowania pszenicy jarej zależy od ilości wysiewu, ale tylko na glebach zaliczanych do kompleksu pszennego dobrego i żytniego bardzo dobrego (tab.1). W tych warunkach zwiększenie ilości wysiewu z 400 do 600 ziaren na m2, powoduje wzrost plonu ziarna z jednostki powierzchni. Dalsze zagęszczanie siewu na glebach kompleksu pszennego dobrego, nie jest rekompensowane wzrostem plonu, natomiast na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego, jest powodem jego spadku. Przy uprawie tego gatunku zboża na glebach żytnich o niższej bonitacji, gęstość siewu nie odgrywa pierwszoplanowej roli w kształtowaniu plonu. Na czoło wysuwają się warunki środowiskowe.

Owies oplewiony do wydania wysokiego plonu wymaga bardziej zagęszczonego łanu. Zrealizowane doświadczenia polowe wskazują, że optimum gęstości siewu owsa oplewionego waha się w granicach 500-650 ziaren na m2 (tab. 2), natomiast owsa nieoplewionego 300-500 ziaren na m2. Podane granice gęstości siewu zależą od innych czynników agrotechnicznych i siedliskowych (tab. 4).

W badaniach mikropoletkowych z jęczmieniem jarym, stwierdzono (średnio dla odmian) wzrost plonu ziarna w miarę zwiększania gęstości siewu do 450 ziaren na m2 (rys. 2). Wzrost plonu jęczmienia jarego przy dużej gęstości siewu, jest efektem zwiększenia liczby kłosów na jednostce powierzchni. Równocześnie towarzyszy temu nieznaczny spadek wartości dwóch innych parametrów plonu: MTZ i liczbę ziaren z pojedynczego kłosa.

ZWRÓĆ UWAGĘ NA ODMIANĘ
Odmiany różnie reagują na zmienną gęstość siewu, ze względu na niejednakową krzewistość. W toku wieloletnich badań prowadzonych w IUNG-PIB zauważono, że odmiany słabiej krzewiące się silniej reagują zwyżką plonu na zagęszczenie siewu. Natomiast odmiany silniej krzewiące się wykazują przy dużej gęstości siewu większe wypadanie roślin w trakcie wegetacji.

W słabszych warunkach glebowych (gorsza żyzność, luźniejszy skład granulometryczny gleby, kwaśny odczyn) powinno się wysiać zboża gęściej niż na glebach lepszych (tab. 4). Jest to spowodowane gorszym rozkrzewieniem roślin rosnących na glebach o mniejszej zasobności w składniki pokarmowe i wodę. Duża gęstość siewu na takich glebach (przepuszczalnych) może być nieefektywna szczególnie w lata suche, wskutek niedostatecznego zaopatrzenia w wodę zwiększonej liczby roślin w łanie.

W warunkach kwaśnego odczynu gleby, uaktywnia się toksyczne oddziaływanie jonów glinu, manganu i wanadu na system korzeniowy. Im jest on słabiej rozwinięty, tym rośliny gorzej się krzewią, co skutkuje niedostateczną liczbą kłosów na m2. Dlatego w warunkach nieuregulowanego odczynu gleby, niezbędne jest zwiększenie ilości wysiewu. Zasada ta musi być rygorystycznie przestrzegana w odniesieniu do jęczmienia i pszenicy jarej, ponieważ gatunki te są bardziej wrażliwe na kwaśny odczyn gleby niż owies i pszenżyto.

GĘSTOŚĆ SIEWU A NAWOŻENIE
W uprawie zbóż jarych po przedplonach zbożowych, racjonalne jest zwiększenie ilości wysiewu. Gdy przychodzą w stanowisko po okopowych na oborniku, krótkotrwałych użytkach zielonych, czy roślinach motylkowatych podnoszących zasobność gleby w azot, zalecane jest zmniejszenie normy wysiewu, gdyż składnik ten wzmaga krzewienie roślin. Norma wysiewu warunkowana jest także planowanym poziomem nawożenia mineralnego - szczególnie azotem. W miarę podwyższania poziomu nawożenia tym składnikiem, słabnie efektywność dużej gęstości siewu, gdyż wysokie dawki N potęgują krzewienie zbóż. I odwrotnie, zakładając niskie nawożenie azotem, należy podnieść ilość wysiewu, co zrekompensuje słabe rozkrzewienie i zapobiegnie intensywnemu rozwojowi chwastów, które w rzadkim łanie nie napotykają silnej konkurencji ze strony zbóż.

Wyższa od zalecanej norma wysiewu obowiązuje także w przypadku siewu w terminie opóźnionym, ponieważ wywołuje on u roślin słabe krzewienie, a tym samym niską obsadę kłosów na m2. Wyższa norma wysiewu rekompensuje nam tę ich reakcję na długi dzień świetlny. Wzrost nie powinien być wyższy jak 10 proc. Dalsze zwiększanie ilości wysiewu przy bardzo dużym opóźnieniu terminu siewu - zwłaszcza w warunkach suszy, nie jest jednak efektywne z powodu słabych wschodów, dużego wypadania roślin i zmniejszenia liczby ziaren w kłosie.

RÓŻNICE REGIONALNE
W rejonach o nasilonym występowaniu chorób zbóż, zaleca się zmniejszenie normy wysiewu, gdyż nadmierne zwarcie łanu skutkuje pogorszeniem jego przewiewności. Takie warunki ujemnie wpływają na mikroklimat łanu, gdyż podnosi się jego wilgotność i temperatura, co sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób grzybowych liści i źdźbła. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy zboże przychodzi po zbożu. Stanowisko takie jest bardzo silnie zagrożone chorobami podsuszkowymi powodującymi zamieranie znacznej części roślin w trakcie wegetacji. Najbardziej odporny na choroby podsuszkowe jest owies a najmniej pszenica. Licząc się z tymi stratami, normę wysiewu należy zwiększyć o 10 proc. Nie trzeba tego robić, jeśli planowana jest intensywna ochrona fungicydowa.
Z zagęszczaniem siewu nie należy przesadzać. Stosowanie zbyt dużych ilości wysiewu zwiększa koszt materiału siewnego.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 100.24.209.47
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.