PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Intensywne zboża

Wysokie ceny zbóż w ostatnim sezonie spowodowały, że rolnicy zainteresowali się uprawą zbóż. Warto zwrócić uwagę na żyto mieszańcowe. Cena żyta jest nieco niższa niż pszenicy, ale w gorszych warunkach uprawa pszenicy może okazać się zawodna. Z powodzeniem natomiast można tam wysiewać żyto mieszańcowe, czyli heterozyjne, które ma mniejsze wymagania glebowe.



W ubiegłym roku w doświadczeniach PDO najwyżej plonująca odmiana Picasso dała z hektara 6,5 t przy tradycyjnej technologii uprawy, a prawie 7,9 t – przy intensywniejszej.

Wymagania

W porównaniu do pszenicy żyto mieszańcowe jest mniej wymagające co do warunków glebowo-klimatycznych. Okazuje się odporniejsze na suszę, niedobór składników pokarmowych, niskie temperatury i choroby. Może być uprawiane na glebach klas IIIb, IVa i IVb.

Siew

W wypadku żyta mieszańcowego konieczne staje się dotrzymanie optymalnego dla danego rejonu terminu siewu, bo zboże to krzewi się przede wszystkim jesienią. Na północnym wschodzie powinno być wysiane od 5 do 15 września, a na południowym zachodzie od 20 do 30 września. Opóźnienie siewu żyta zawsze powoduje obniżkę plonu, którą tylko w części można zrekompensować zwiększoną ilością wysiewu i intensywniejszym nawożeniem azotem. Wczesny siew jest szczególnie ważny na glebach lżejszych, bo pozwala na wytworzenie silnie rozbudowanego systemu korzeniowego, co zwiększa odporność roślin na suszę. Ilość wysiewu zależy od jakości gleby i terminu siewu. Na glebach klasy IIIb po wschodach przy siewie w terminie wczesnym powinno się znajdować 160–180 roślin/m2, w terminie optymalnym – 180–200 roślin, a w terminie opóźnionym – 220–250 roślin. W wypadku gleby klas IVa i IVb obsada jest nieco mniejsza i wynosi odpowiednio: 150–170, 170–200 i 220–240 roślin/m2. Takie obsady pozwalają uzyskać oczekiwaną obsadę kłosów przed zbiorem, wynoszącą 500–600 szt./m2 na glebie klasy IIIb i 420–520 szt./m2 na glebach klas IVa i IVb. Aby przeliczyć obsadę na ilość wysiewu w kg/ha, należy uwzględnić masę 1000 ziarn (g) i zdolność kiełkowania (proc.).

W tym roku po raz pierwszy firma KWS Lochow rozpocznie sprzedaż materiału siewnego odmian żyta mieszańcowego w jednostkach siewnych. Każda jednostka będzie zawierać milion kiełkujących ziarn i ważyć ok. 40 kg.

Głębokość siewu wynosi 2, a maksymalnie 3 cm. Nie wolno wysiewać żyta głębiej, bo kiełek traci dużo czasu i energii, aby przebić się na powierzchnię gleby. Dlatego wschody są opóźnione, a rośliny słabe.

Odmiany

W hodowli żyta mieszańcowego (podobnie jak w kukurydzy) wykorzystuje się zjawisko heterozji, czyli bujności mieszańców. Efekt ten uzyskuje się jednak tylko w pierwszym pokoleniu (F1), a nie występuje już w pokoleniach następnych. Dlatego nie ma sensu wykorzystywanie wyprodukowanego przez rolnika ziarna do siewu w następnym roku. Dlatego co roku należy kupować nowy materiał kwalifikowany.

Wymaga się, aby żyto było odporne na sporysz. Ziarno przeznaczane do przerobu nie może bowiem zawierać zgodnie z Polską Normą więcej niż 0,05 proc. sklerocji sporyszu. W wypadku, gdy odmiana jest podatniejsza na sporysz, a warunki pogodowe podczas kwitnienia sprzyjają infekcji (wysoka lub niska temperatura, obfite opady, duża wilgotność powietrza) mogą być problemy ze spełnieniem tego wymogu.

W wypadku starszych odmian konieczny był 10-proc. dodatek ziarna odmian populacyjnych, co zwiększało przepylenie roślin i chroniło kłosy przed sporyszem. Nowe odmiany, na przykład Visello, nie wymagają stosowania takiej domieszki. Obecnie nie ma żadnych środków chemicznych do zwalczania sporyszu.

Ważne jest, aby odmiana odznaczała się dużą odpornością na porastanie ziarna w kłosie, co mierzy się, oznaczając liczbę opadania. Wartość tej cechy nie powinna być mniejsza niż 110 s.

Nawożenie azotem

Ustalając całkowitą dawkę azotu w uprawie żyta mieszańcowego, należy oczekiwany plon (w t/ha) pomnożyć przez 20 kg N. Dawkę tę trzeba zmniejszyć o azot mineralny znajdujący się w glebie w warstwie od 0 do 60 cm. Jego zawartość jest bardzo zmienna i trudna do oszacowania i może się wahać od 20 do 100 kg N/ha. Zależy to od struktury gleby i jej pH, temperatury gleby, wielkości opadów, przedplonu. W celu dokładnego oszacowania zawartości azotu mineralnego w glebie wiosną, trzeba pobrać próbki gleby i dostarczyć je do stacji chemiczno-rolniczej.

Jesienią można stosować niewielkie, do 30 kg N/ha dawki azotu w wypadku przyorywania słomy lub gdy plon rośliny przedplonowej był bardzo wysoki, a tym samym azot został wyczerpany z gleby. Wiosną należy oceniać stopień rozkrzewienia plantacji i w zależności od niego oraz jakości gleby zastosować odpowiednie dawki azotu. Rośliny są słabo rozkrzewione, gdy wiosną mają 1–2 pędów, średnio rozkrzewione – przy 3–4 pędach i silnie rozkrzewione, gdy mają 5–10 pędów.

Pierwszą dawkę azotu należy stosować tuż przed lub w momencie rozpoczęcia wegetacji. Na glebie klasy IIIb rośliny powinny otrzymać 70–80 kg N/ha przy słabym rozkrzewieniu, 60–70 kg N/ha przy średnim rozkrzewieniu i 40–50 kg N/ha przy silnym. Na glebach klas IVa i IV b potrzeby te wynoszą odpowiednio: 70–80, 50–70 i 30–50 kg N/ha. Należy je zmniejszyć o azot znajdujący się w glebie w warstwie od 0 do 30 cm. Dodatkowo trzeba zastosować 10 kg siarki na hektar.

Drugą dawkę azotu stosuje się na początku strzelania w źdźbło żyta (BBCH 31/32). Potrzeby żyta wynoszą wtedy od 50 do 60 kg N/ha (na kompleksie IIIb, IVa i IVb) z dodatkiem 10 kg siarki na hektar. Ilość azotu zastosowana w nawozach mineralnych powinna być zmniejszona o zawartość azotu mineralnego w glebie w warstwie od 30 do 60 cm. Ostatnią, trzecią dawkę azotu stosuje się w fazie koniec strzelania w źdźbło – tuż przed kłoszeniem (BBCH 39/49) w ilości 40 kg N/ha (na glebach klas IIIb, IVa i IVb).

Ochrona przed chwastami

Zwalczanie chwastów należy przeprowadzać jesienią, co staje się wyjątkowo ważne przy wczesnych i rzadszych siewach. Skuteczność zwalczania jest większa niż wiosną, a koszt mniejszy, bo wówczas zwykle trzeba stosować większe dawki środków na wyrośnięte chwasty. Poza tym wiosną asortyment preparatów, które można zastosować w uprawie żyta, okazuje się stosunkowo niewielki, bo większość z nich można stosować do końca krzewienia, a żyto bardzo szybko rozpoczyna strzelanie w źdźbło. Użyte później mogą spowodować uszkodzenia roślin. Szczególnie trzeba uważać na herbicydy zawierające dikambę.

Zapobieganie wyleganiu

W intensywnej uprawie żyta mieszańcowego niezbędne jest, ze względu na długie źdźbło, zapobieganie wyleganiu. Przy podjęciu de-cyzji o zastosowaniu regulatorów należy brać pod uwagę stan roślin, zagęszczenie łanu, wilgotność gleby, temperaturę powietrza, nasłonecznienie.

Najważniejszy jest pierwszy zabieg, bo gwarantuje utrzymanie stabilnej postawy przez rośliny. W dobrze zagęszczonych łanach (ponad 800 źdźbeł/m2) powinien być on wykonany pod koniec krzewienia (BBCH 30) lub w fazie 1. kolanka (BBCH 31). Wraz z regulatorem wzrostu można w tym terminie zastosować także dolistnie makro- i mikroelementy. Gleba w tym czasie nie jest jeszcze bowiem dostatecznie ogrzana i żyto może mieć problemy z pobieraniem tych składników z gleby.

Drugi zabieg regulatorem wzrostu należy wykonać w fazie koniec strzelania w źdźbło (BBCH 37/39).

Zwalczanie chorób i szkodników

Mylny jest pogląd, że żyto nie wymaga ochrony przed chorobami grzybowymi. Terminowo wykonany zabieg fungicydowy sprawia, że żyto odwdzięcza się znaczną zwyżką plonu. Aby osiągnąć oczekiwany efekt, należy bacznie obserwować plantację i w razie wystąpienia porażenia zastosować jeden z zalecanych preparatów.

Jesienią żyto najczęściej atakują mszyce i ploniarka, która zagraża przede wszystkim wczesnym zasiewom. Wiosną trzeba zwrócić szczególną uwagę na wciornastka (przed wykłoszeniem żyta), mszyce i skrzypionki, a także na inne szkodniki.

Oprysków środkami ochrony roślin nie wolno stosować podczas kwitnienia żyta.

Źródło: Farmer 15/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.175.107.77
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.