PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak nakarmisz, tak zbierzesz

Jak nakarmisz, tak zbierzesz

Autor: Roman Warzecha

Dodano: 16-05-2014 11:57

Tagi:

Z fizjologicznego punktu widzenia, korzystne jest stosowanie dzielonych dawek azotu, zgodnie z rytmem wzrostu kukurydzy.



Kukurydza jest rośliną o wysokich wymaganiach pokarmowych. Na wytworzenie 1 tony ziarna i odpowiedniej ilości słomy kukurydza pobiera: 30 kg azotu (N), 12 kg fosforu (P2O5) i 30 kg potasu (K2O). Ponadto pobiera 10 kg magnezu (MgO), 10 kg wapnia (CaO), 4 kg siarki (S) lub 10 kg SO3. Wymaga także na każdą tonę ziarna: 85 g cynku (Zn), 11 g boru (B), 110 g manganu (Mn), 14 g miedzi (Cu), 0,9 g molibdenu (Mo). Jest bardzo wrażliwa na niedobór cynku i średnio wrażliwa na niedobór boru i miedzi.

W nawożeniu kukurydzy najważniejszą rolę odgrywają makro- i mikroskładniki, które pełnią funkcje żywieniowe i regulacyjne w okresie wzrostu i rozwoju kukurydzy.

Kukurydza spośród makroskładników najintensywniej pobiera azot i potas, ale także wymaga dużo wapnia i magnezu. Słabo rośnie przy braku magnezu w glebie. Pobiera 2-krotnie więcej magnezu, 2-3-krotnie więcej wapnia i boru niż inne zboża. Magnez (MgO) - pierwiastek, podobnie jak azot, fosfor i potas, zaliczany do grupy makroskładników. Jest składnikiem chlorofilu, bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych i białek. Powoduje szybki przyrost biomasy w krytycznych fazach wzrostu, zwiększa ilość i jakość białka. Objawy braku magnezu w roślinach to żółto-białe przebarwienia wzdłuż nerwów blaszek liściowych, zaburzenia w przebiegu kwitnienia i zapylania, co ogranicza zawiązywanie kolb i ich wypełnienie ziarnem.

Kukurydza ma mniejsze zapotrzebowanie na fosfor, dlatego trzeba dobierać takie nawozy wieloskładnikowe, gdzie stosunek potasu do fosforu wynosi 1:2, 1:2,7 lub 1:3. W przypadku stosowania obornika bydlęcego, bogatego w potas, może być mniej tego składnika - stosunek potasu do fosforu wynosi 1:1,5 (Polifoska 6 i Yara Corn).

Potas (K2O) odgrywa ważna rolę w procesie fotosyntezy i transporcie asymilatów. Zapotrzebowanie kukurydzy na potas, podobnie jak na azot, jest bardzo wysokie. Niedobór potasu silnie ogranicza plony ziarna i zielonej masy oraz zmniejsza odporność kukurydzy na choroby i na stresy środowiskowe. Objawy niedoboru na roślinach to nienaturalne, ciemnozielone zabarwienia liści i powstawanie nekrotycznych plam na brzegach blaszek liściowych. Kolby nie wykształcają ziarna na wierzchołku, a pozostałe ziarno jest słabo wykształcone.

Nawożenie potasowe i fosforowe stosuje się pod orkę jesienią lub wiosną pod uprawę przedsiewną. Coraz częściej stosuje się nawozy wieloskładnikowe NPK, wysiewając je współrzędowo w czasie siewu z aplikatorów siewnika. Taki system nosi nazwę nawożenia zlokalizowanego. Zaletą jest dostarczenie nawozów w bezpośredniej odległości od rozwijającego się systemu korzeniowego i oszczędność w dawce stosowanego nawozu. Nawożenie azotem jest przeważnie stosowane w formie nawozów wolno rozkładających się. Jest to głównie mocznik lub saletrzak, a na glebach zasadowych siarczan amonu. Te nawozy aplikuje się przedsiewnie, rzutowo i przykrywa się agregatem uprawowym.

Azot (N) - jest najbardziej plonotwórczym składnikiem pokarmowym. Decyduje o szybkości wzrostu i wielkości masy, a w konsekwencji o plonie ekonomicznym. Ograniczenie pobierania azotu następuje w temperaturze poniżej 5ºC. Rośliny kukurydzy wykazujące objawy niedoboru azotu mają bladozielony kolor liści. Liście zasychają początkowo od szczytu, a następnie wzdłuż nerwu głównego.

Rośliny rosną wolno, dojrzewają późno, wytwarzają małe i słabo zaziarnione kolby. Brak azotu wpływa na ograniczenie pobierania fosforu i potasu.

Z punktu widzenia fizjologicznego korzystne jest stosowanie dzielonych dawek azotu i stosowanie go zarówno przedsiewnie, jak i pogłównie, zgodnie z rytmem wzrostu kukurydzy. Około 85 proc. całkowitej dawki azotu jest pobierane w okresie od połowy czerwca do połowy sierpnia. W początkowych fazach rozwoju kukurydzy jest pobierane tylko 3 proc. całkowitej dawki azotu, a 12 proc. w okresie wypełniania ziarna.

Szczególnie na glebach lżejszych jest zalecany podział dawki azotu na przedsiewną (np. mocznik) i pogłówną. Do stosowania pogłównego można zalecić saletrę amonową i saletrę wapniową. Stosować należy tylko nawozy granulowane, wyłącznie na suche rośliny. Nawożenie należy wykonać w fazie 2-3 liści kukurydzy, gdy jeszcze nie tworzą się "lejki", w których może się zatrzymać nawóz. Aby uniknąć poparzenia roślin, nawozy saletrzane należy najlepiej stosować ze specjalnym osprzętem do wysiewu bezpośrednio w międzyrzędzia kukurydzy.

Dzielenie dawek azotu i pogłówne nawożenie nawozami organicznymi (gnojówka i gnojowica) jest najbardziej efektywne na glebach lekkich i w rejonach, gdzie występuje ryzyko wymywania azotu wskutek dużych opadów od kwietnia do końca czerwca (suma opadów 170 mm), lub na glebach cięższych, gdzie suma opadów w tym okresie wynosi 210 mm. Zabieg powinien być przeprowadzony nie później niż w fazie 6-liści kukurydzy, gdyż zbyt późne stosowanie może wydłużyć okres wegetacji kukurydzy.

Inną formą dokarmiania pogłównego kukurydzy azotem jest stosowanie 6 proc. roztworu mocznika w formie oprysku, dwukrotnie w fazie 6-8 liści kukurydzy i 10 dni później. Zabieg ten można łączyć z stosowaniem nawozów dolistnych.

W nawożeniu kukurydzy z powodzeniem można stosować RSM - wysoko skoncentrowany wodny roztwór saletrzano-mocznikowy. Zawiera trzy formy azotu: saletrzaną, amonową i amidową. Jest on produkowany w trzech koncentracjach 28 proc., 30 proc. i 32 proc. N. Formy 30 proc. i 32 proc. powinny być rozcieńczone do stosowania do 28 proc.

Według zaleceń producenta zaleca się stosować pod kukurydzę 160-580 kg/ha RSM. Pierwszą dawkę RSM (20 proc.) można zastosować przedsiewnie w formie oprysku gleby. 2 i 3 dawkę należy zastosować przy pomocy opryskiwaczy wyposażonych w specjalne węże rozlewowe. Drugą dawkę (40 proc.) do fazy 4-liścia, a trzecią dawkę (40 proc.) w fazie do zwarcia międzyrzędzi. Całkowite dawki azotu wynikają z przewidywanego plonu ziarna lub kiszonki i wartości nawozowej stanowiska przeznaczonego pod kukurydzę.

Fosfor (P2O5) - jakkolwiek pobierany w mniejszych ilościach niż azot i potas jest ważnym czynnikiem plonotwórczym. W początkowym okresie wegetacji przyśpiesza wzrost i rozwój systemu korzeniowego i całych roślin. Ograniczenie pobierania fosforu następuje w temperaturach niższych niż 12ºC.

Brak fosforu powoduje przyhamowanie rozwoju roślin, słabe wykształcenie systemu korzeniowego. Blaszki liściowe mają charakterystyczne ciemnopurpurowe lub fioletowe przebarwienia na obrzeżach. Te objawy są określane jako "głód fosforowy". Kolby są małe, bardzo często skręcone z niedorozwiniętymi ziarniakami na wierzchołku.

Ponad 1/3 gleb w skali kraju wymaga intensywnego nawożenia fosforem. Niekiedy nawet wysoka lub bardzo wysoka zasobność fosforu w glebie nie jest równoznaczna z jego dostępnością dla roślin. Skutki głodu fosforowego u roślin występują głównie na glebach ubogich, kwasnych, niewapnowanych, nawożonych niskim dawkami fosforu i w przypadkach jednostronnego nawożenia azotem. W rozwoju kukurydzy szczególne zapotrzebowanie na fosfor występuje w początkowych stadiach oraz w końcowym okresie wegetacji.

Plon 7 ton ziarna z odpowiednią ilością słomy pobiera 90 kg P2O5. Kukurydza w uprawie na kiszonkę z całych roślin pobiera 90-120 kg P2O5. Młode rośliny o niewykształconym jeszcze systemie korzeniowym są bardzo wrażliwe na niedobór fosforu. Przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych, jakie często występują w początkowym okresie wegetacji (susza, niskie temperatury, zalanie wodą), pobrana ilość fosforu nie zaspokaja zapotrzebowania rośliny.

Szczególnie ważnym czynnikiem, który upośledza pobieranie fosforu, są niskie temperatury. Własne obserwacje wykazują, że ma to miejsce nawet wtedy, w okresie maja i na początku czerwca, gdy dni są stosunkowo ciepłe, a noce chłodne (amplituda temperatur). Szczególnie ważne jest również dostarczenie fosforu drogą pozakorzeniową (dolistnie). Należy jednak podkreślić, że ta forma nawożenia ma charakter interwencyjny i nie może zastąpić nawożenia fosforem pod korzeń, które ma znaczenie zasadnicze.

Dostępne są liczne nawozy dolistne o wysokiej zawartości fosforu, zawierające także inne makroskładniki oraz mikroelementy. Ich zastosowanie pozwala na szybkie przezwyciężenie głodu fosforowego roślin kukurydzy i na znaczący wzrost plonowania, co wykazano również we własnych badaniach własnych, prowadzonych z licznymi nawozami dolistnymi o wysokiej zawartości fosforu.

Spośród mikroskładników największe znaczenie w żywieniu kukurydzy mają cynk i bor, a na glebach zasadowych mangan. Cynk uczestniczy w przemianach węglowodanów i białek, w tym także szeregu enzymów. Reguluje przepuszczalność błon komórkowych i gospodarkę wodną, co ma wpływ na odporność roślin na suszę i niskie temperatury. Pobieranie cynku jest ograniczone przy wysokiej zawartości przyswajalnego fosforu. Niedobory cynku występują w szczególności przy uprawie kukurydzy w monokulturze.

Brak cynku objawia się ograniczeniem wzrostu roślin i występowaniem białych lub biało-żółtych pasków po obu stronach żyłki liścia (chlorozy cynkowej). Kukurydza jest bardzo wrażliwa na brak cynku. W warunkach Polski cynk jest bardzo często deficytowym mikroskładnikiem w uprawach kukurydzy. Gleby w Polsce są również mało zasobne w bor. Brak boru negatywnie wpływa na proces wytwarzania organów generatywnych. Kwitnienie kukurydzy jest zaburzone, co odbija się na zawiązywaniu ziarniaków w kolbach. W Polsce ok. 85 proc. gleb wykazuje niską zasobność boru. Z tego względu konieczne jest uzupełnienie niedoboru tego ważnego składnika w uprawie kukurydzy. Na niektórych typach gleb może występować niedobór miedzi (Cu) - gleby torfowe, żelaza (Fe) lub siarki (SO3).

Mikroskładniki są dostarczane do rośliny bardzo często w formie "klasycznych" nawozów dolistnych. Oferta tych środków do stosowania w kukurydzy jest bardzo bogata. Szereg nawozów dolistnych lub startowych ma charakter aktywatorów, gdyż poza dostarczeniem specyficznych, łatwo przyswajalnych makro-i mikroskładników, aktywują lub stymulują procesy fizjologiczne w roślinie. Zawierają substancje aktywne, najczęściej wyciągi z alg morskich.

Wywierają pozytywny wpływ na procesy fizjologiczne, między innymi na pobieranie składników mineralnych, fotosyntezę, kwitnienie, a w konsekwencji na plonowanie roślin uprawnych. W Polsce jest dostępnych szereg aktywatorów specjalnie dostosowanych do konkretnych roślin, ich potrzeb pokarmowych o zróżnicowanym działaniu docelowym. Przykładowo, można wymienić szereg aktywatorów, oferowanych przez firmę Arysta, LifeSciences, opartych o technologię Physio Activator.

Zawierają one wyciąg z alg morskich Ascophylum nodosum, które są bogatym źródłem substancji czynnych: oligosacharydów, aminokwasów, fitohormonów oraz witamin. Jednym z najnowszych produktów z tej grupy, specyficznym aktywatorem odżywiania mineralnego i plonowania kukurydzy jest Zeal. Zawiera biologicznie aktywny filtrat GA 142 z alg morskich Ascophylum nodosum oraz fosfor, cynk i molibden.

Przyśpiesza przyrost biomasy we wczesnym etapie rozwoju części nadziemnej i systemu korzeniowego. Przeciwdziała zahamowaniu wzrostu, powodowanym przez słaby rozwój systemu korzeniowego i wpływ niskich temperatur na pobieranie składników mineralnych, zwłaszcza fosforu. Zapewnia optymalne odżywianie roślin w fazie przed kwitnieniem, wpływając na plonowanie. Pozytywny wpływ aktywatora Zeal na plonowanie odmian kukurydzy uprawianej w technologii ziarnowej i kiszonkowej potwierdzono w badaniach własnych.

Do preparatów o charakterze aktywatorów, przeznaczonych do upraw kukurydzy, można zaliczyć między innymi nawozy dolistne typu Plonovit, znajdujące się w ofercie firmy Intermag. Zaopatrują one kompleksowo rośliny w NPK. Zawierają schelatyzowane mikroelementy, witaminy, aminokwasy i tytan. Wpływają korzystnie na kondycję, zdrowotność roślin oraz zwiększają ich odporność na stresy.

Do aktywatorów przeznaczonych do stosowania w różnych uprawach, głównie w sadowniczych i warzywnych, wykazujących korzystne działanie także w kukurydzy, należą: Wuxal Amino Plus i Wuxal Ascofol (produkty firmy F&N Agro) oraz Foliq Aminovigor i Foliq Ascovigor (produkty firmy Kazgod). Są to wysokoskoncentrowane nawozy, zawierające naturalne biologiczne substancje i mikroelementy. Zwiększają odporność na choroby i stresy fizjologiczne, wspomagają procesy regeneracyjne roślin.

Wśród aktywatorów stosowanych w uprawach kukurydzy są również nawozy oferowane przez firmę Timac Agro. Obok podstawowych składników odżywczych zawierają one naturalne substancje aktywne pochodzące z alg morskich. Biostymulujące wyciągi, w połączeniu z reaktywnym wapniem Mezocalc, wpływają na wzrost odporności roślin na czynniki stresowe oraz zwiększają przyswajalność składników pokarmowych. W efekcie zwiększają ilość i jakość plonu.

Inną grupę środków chemicznych stanowią biostymulatory (stymulatory wzrostu). Są to substancje naturalne występujące w roślinach, oddziałujące na metabolizm, wspomagające i stymulujące procesy życiowe. Nie dostarczają one substancji odżywczych, ale pobudzają i intensyfikują naturalne mechanizmy obronne rośliny. Efekty ich stosowania są najbardziej widoczne w warunkach stresowych.

Powszechnie stosowanym w różnych uprawach rolniczych, również w kukurydzy, a także w uprawach warzywnych, sadowniczych i ozdobnych, jest biostymulator Asahi SL, zawierający trzy substancje aktywne z grupy nitrofenoli. Jego pozytywny wpływ stwierdzono w warunkach stresów abiotycznych, po traktowaniu roślin środkami chemicznymi, przy znacznych wahaniach temperatury, po wystąpieniu przymrozków, suszy, w skażeniu metalami ciężkimi, oraz w warunkach stresów biotycznych - porażenia przez patogeny.

Podobne działanie wykazuje bioregulator Kelpak SL - naturalny produkt z alg Eclonia maxima, o najwyższej koncentracji fitohormonów: auksyn i cytokinin. Preparat ten obniża ryzyko wpływu czynników stresowych na rośliny, a przez to wpływa na wysokość i jakość plonów. Stosowany jest w roślinach warzywnych i rolniczych, wykazuje również bardzo dobre efekty w uprawach kukurydzy.

Kolejną grupą są substancje poprawiające fizyczne, chemiczne i biologiczne właściwości gleby. Zawierają one kwasy humusowe i fulwowe, a więc główne składniki próchnicy glebowej, a niektóre spośród nich również składniki pokarmowe. Działają one próchniczotwórczo i strukturotwórczo, jak np. Rosahumus. W badaniach własnych uzyskano bardzo korzystny wpływ nawozu Rosahumus na plon ziarna kukurydzy.

Nawozy dolistne umożliwiają przede wszystkim zapobieganie i likwidację skutków niedoboru składników niezbędnych dla prawidłowego wzrostu kukurydzy. Ich stosowanie jest uzasadnione szczególnie po wystąpieniu warunków stresowych (uszkodzenia mrozowe, susza glebowa, chłody wiosenne, uszkodzenia przez herbicydy, choroby i szkodniki, zalanie roślin wodą). Należy je stosować, gdy gleba w dostatecznym stopniu jest już pokryta przez liście roślin. Zaletą nawozów dolistnych jest również to, że bardzo często mogą być one stosowane łącznie z innymi agrochemikaliami - herbicydami i fungicydami i insektycydami.

W Polsce produkcję i dystrybucję nawozów nalistnych prowadzi szereg firm, między innymi: Instytut Nawozów Sztucznych, Ekoflora, Kazgod, FN Agro, Ekoplon, Adob, Intermag, Agrosimex, Scotts, NaturalCrop.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • bamber 2014-05-17 22:39:10
    200kg/ha
  • Piotruś 2014-05-17 11:29:06
    Jaką dawke polidapu zastosowaliście wysiewając ten nawóz systemem zlokalizowanym))?

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.223.3.101
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.