- To przełomowe dla branży spotkanie. Wyzwań jest bardzo wiele. Począwszy od kwestii prawnych po te związane z cenami energii, kosztami produkcji i bezpieczeństwem żywnościowym - podkreśliła Monika Piątkowska, prezes Izby Zbożowo-Paszowej. Jak dodała, współpraca branży i wspólne rekomendacje oraz dialog z ministerstwem oraz agendami podległymi mają szanse przyczynić się do poprawy sytuacji branży oraz większego wykorzystania możliwości związanych z produkcją polskiej żywności.

Tematyczne wykłady na temat rynku rolno-spożywczego

Wykład otwierający pt. „Pozycja przemysłu spożywczego w gospodarce kraju i Unii Europejskiej” wygłosił dyrektor Instytutu Ekonomiki Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej PIB prof. Marian Podstawka. Zwrócił on uwagę na szczególną pozycję sektora rolno-spożywczego w gospodarce.

- Wartość nadwyżki w handlu żywnością po 7 miesiącach wyniosła 6,8 mld euro. To wynik o 0,5 mld euro wyższy niż rok wcześniej - podkreślił prof. Marian Podstawka.

W panelu „Produkcja żywności na bazie surowców zwierzęcych” wzięli udział Jacek Zarzecki z Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, Katarzyna Gawrońska z Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz, Janusz Rodziewicz ze Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP, a także Barbara Olszewska z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród wyzwań w produkcji żywności na bazie surowców zwierzęcych wskazano kwestie dobrostanowe związane z chowem zwierząt gospodarskich, skutecznego radzenia z chorobami takimi jak grypą ptaków i ASF, a także działaniami niezbędnymi do radzenia sobie ze skutkami pandemii koronawirusa.

Prelegenci wskazali postulaty związane z tworzeniem dobrej, przewidywalnej legislacji w dialogu ze stroną społeczną, paszportyzacją żywności, odbudową polskich stad w odniesieniu do wieprzowiny, wparciem produkcji certyfikowanej mięsa, które może cieszyć się popularnością i zapewni długoterminowe bezpieczeństwo produkcji wieprzowiny. Paneliści zaznaczyli również, że pożądanym obecnie rozwiązaniem, które mogłoby przyczynić się do naprawy pogarszającej się sytuacji branży mogłoby być wprowadzenie adekwatnego wsparcia finansowego ze środków publicznych.

W panelu pt. „Produkcja żywności na bazie surowców roślinnych” wzięli udział: Jerzy Grabiński z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, Tadeusz Solarski z Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych, Grzegorz Nowakowski z Instytutu Polskie Pieczywo oraz Katarzyna Średnicka z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. W części dotyczącej diagnozy sytuacji przedstawiciele branży zwrócili uwagę na wyzwania związane ze zmianami klimatu, niestabilnymi warunkami pogodowymi, zmiennością cen (w szczególności nawozów) i inflacją, kosztami produkcji, a także kwestiami legislacyjnymi, konkurencyjnością sektora na arenie międzynarodowej. W nawiązaniu do założeń „Europejskiego Zielonego Ładu” omówiono także problemy związane z plonowaniem i ograniczeniem możliwości stosowania antybiotyków i pestycydów. Wśród postulatów eksperci i przedstawiciele branży wskazali m.in. konieczność profesjonalizacji produkcji żywności na bazie surowców roślinnych, a także kwestie związane z kontrolą jakości importowanych produktów rolno-spożywczych, tworzeniem regulacji dopuszczających stosowanie produktów z bakteriofagami, ale także wsparcie eksportu i konkurencyjności poprzez np. budowę dedykowanego portu.

Blisko z polityką

W dyskusji wziął także udział Poseł na Sejm RP Jerzy Małecki. Zmiany są konieczne, ale powinny być ewolucyjne, a nie rewolucyjne. Priorytety związane z „Europejskim Zielonym Ładem” są zaplanowane na kilkadziesiąt lat - podkreślił poseł Małecki. Zastępca przewodniczącego sejmowej komisji rolnictwa i rozwoju wsi podkreślił otwartość na dialog komisji rolnictwa z branżą.

W dyskusji dotyczącej bezpieczeństwa paszowego wzięli udział Wojciech Zarzycki z Izby Zbożowo-Paszowej, Dariusz Goszczyński z Krajowej Rady Drobiarstwa, Adam Stępień z Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju oraz Magdalena Zasępa z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Paneliści podkreślili rosnącą rolę polskiego sektora drobiarskiego na arenie międzynarodowej, wyzwań dla sektora związanych z „Europejskim Zielonym Ładem” i znaczenie stabilności prawnej dla przemysłu i bezpieczeństwa paszowego. Wśród rekomendowanych rozwiązań znalazły się m.in. te dotyczące wspierania korzystnych, stabilnych regulacji dotyczących pasz, jako jednego z głównego czynników wpływających na cenę i konkurencyjność polskich produktów, ale także te odnoszące się do konsekwentniej budowy samowystarczalności paszowej w oparciu o działania wspierające polskie białko i produkcję rzepaku. Wśród postulatów pojawiły się też wątki odnoszące się do usprawnienia kontroli jakości importowanej żywności oraz możliwości rozwoju upraw rodzimych gatunków roślin wysokobiałkowych.

W debacie dotyczącej promocji, systemów jakości, żywności ekologicznej wzięli udział: Maciej Bartoń z Polskiej Ekologii, Wiesław Różański z Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego, Maciej Majewski ze Stowarzyszenia Sady Grójeckie. Prelegenci zwrócili uwagę na ograniczenia eksportu wynikające z systemów jakości, ale także na konieczność ochrony rynku wewnętrznego. Wśród postulatów wymieniono konieczność kontroli wydatków na inwestycje ekologiczne i promowania dobrych praktyk dotyczących systemów jakości, a także zwiększenie poziomu wykorzystania projektów unijnych i wspierania systemu konwersji na rolnictwo ekologiczne i produkcję zrównoważoną.

W kolejnym panelu pt. „Rynek owoców o warzyw oraz ich przetwórstwo” udział wzięli: Piotr Trojanowicz z Grupy Producentów AG Food Sp. z o.o., Barbara Groele ze Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków oraz Joanna Trybus z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi.

Przedstawiciele branży poinformowali o niewystarczającej liczbie gospodarstw sadowniczych zrzeszonych w grupach producentów rolnych, uznanych organizacjach producentów, o niegospodarnych przepisach w tym zakresie i pogarszającej się sytuacji sadowników. W tym kontekście postulowali konieczność organizacji rynku, promowania i ułatwiania także niesformalizowanej współpracy w tym zakresie, dzięki czemu rynek owoców i warzyw i ich przetwórstwa będzie mógł być bardziej konkurencyjny. Kolejnymi postulatami adresowanymi do ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi były: stworzenie systemu dopłat do eksportu i produkcji dla sektora owoców i warzyw, ale także usprawnienie systemu informowania o zmianach warunków pogodowych.

O produkcji i przetwórstwie mleka rozmawiali: Waldemar Broś z Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich ZR, Andrzej Steckiewicz z Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka oraz Ewa Domańska z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Podczas panelu podkreślono znaczenie spółdzielczości dla polskiego mleczarstwa. Prelegenci wskazywali na ubytek gospodarstw i ubytek liczby krów jako główne przyczyny negatywnego wpływu na wskaźniki produkcji. Głównym postulatem w kontekście produkcji i przetwórstwa mleka było wypracowanie rozwiązań, które zniwelowałoby ogromne wzrosty kosztów energii, które powodują znaczny wzrost kosztów produkcji.

Prezentację dotyczącą propozycji dla sektora spożywczego zawartych w Krajowym Planie Odbudowy wygłosił Paweł Tkaczyk z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Uczestnicy Forum zapoznali się z założeniami „Komponentu A” i mechanizmami wsparcia konkurencyjności i modernizacji krajowego przetwórstwa rolno-spożywczego oraz krótkich łańcuchów dostaw.

W ostatnim panelu zatytułowanym „Zielony Ład i ochrona roślin” uczestniczyli: Marcin Mucha z Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin, Justyna Wasilewko z Centrum Jakości AgroEko, Małgorzata Bojańczyk z Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP” oraz Nina Dobrzyńska z ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Uczestnicy panelu zwrócili uwagę na brak rzetelnej oceny skutków implementacji założeń „Europejskiego Zielonego Ładu” dla branży rolno-spożywczej. Kluczowy w tym zakresie był postulat stworzenia indywidualnej dla każdego państwa członkowskiego oceny skutków regulacji.

W podsumowaniu Forum, Prezes Izby Zbożowo-Paszowej Monika Piątkowska oraz Wiceprezes Zarządu Polskiej Federacji Producentów Żywności Andrzej Gantner zapowiedzieli kontynuację spotkań z poszczególnymi branżami producentów żywności oraz organizację kolejnych platform dyskusji i współpracy między sektorem rolno-spożywczym a ministerstwem rolnictwa i rozwoju wsi.