• Z tego artykułu dowiesz się na czym polega ekoschemat w KPS „Rolnictwo węglowe”.
  • Jakie praktyki wchodzą w skład ekoschematu „rolnictwo węglowe”.
  • Co jest warunkiem „wejścia” w ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi?
  • Potwierdzenie realizacji wymieszania obornika w ciągu 12 godzin za pomocą tzw. zdjęcia geotagowanego przy wykorzystaniu aplikacji udostępnionej przez ARiMR.

Takie dane podała podczas VII Forum Wiedzy i Innowacji w Rolnictwie, które odbyło się 24 listopada 2022 r. w Warszawie, Joanna Czapla, dyrektor Departamentu Płatności Bezpośrednich w resorcie rolnictwa. Przedstawiła m.in. najważniejsze założenia dotyczące ekoschematu „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi”. Na ten temat pisaliśmy już na portalu farmer.pl. Powiedziała m.in. o weryfikacji niektórych działań, w tym wysyłania zdjęcia korzystając z aplikacji, które ma udowodnić wymieszanie obornika, po aplikacji nawozu w przeciągu 12 godzin od jego podania. Przypomniała, że ekoschematy do będzie nowy prośrodowiskowy element płatności bezpośrednich, który jest dobrowolny dla rolników. Ale też podała na wstępie, jak będą wyglądały płatności bezpośrednie w nowych ramach.

Slajd z konferencji
Slajd z konferencji

Rolnictwo węglowe - ekoschemat 

Jak powiedziała Czapla, ekoschemat: Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi będzie opierał się na systemie punktowym - poszczególnym praktykom przypisano odpowiednią liczbę punktów. 1 pkt = 22,47 euro* (≈100 zł), czy czym stawki płatności określane w euro przeliczane będą na zł wg kursu PLN/EUR ustalonego na ostatni dzień roboczy września danego rok.

- Punkty są oparte na wyliczonych stawkach płatności stanowiących rekompensatę dodatkowych poniesionych kosztów i utraconych dochodów w wyniku realizacji danej praktyki – podkreśliła.

Jakie to będą praktyki w ramach ekoschematu rolnictwo węglowe? Będzie ich osiem.


1. Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt - 5 pkt.

Ich celem jest ochrona bioróżnorodności poprzez właściwe gospodarowanie na TUZ o niskiej wartości produkcyjnej.
- obsada zwierząt trawożernych w gospodarstwie wynosi co najmniej 0,3 DJP/ha TUZ i maksymalnie 2 DJP/ha TUZ w okresie wegetacyjnym roślin;
- zakaz przeorywania TUZ w okresie realizacji ekoschematu.
Co ważne płatność do TUZ poza obszarami Natura 2000.

2. Międzyplony ozime/Wsiewki śródplonowe - 5 pkt.

Celem jest poprawa stanu gleb poprzez zwiększanie zawartości substancji organicznej i ochrona przed erozją.
- utrzymywanie roślin w postaci: wsiewek roślin bobowatych drobnonasiennych lub mieszanek z udziałem roślin bobowatych drobnonasiennych w uprawę główną lub międzyplonów ozimych w formie mieszanek utworzonych z co najmniej 2 gatunków w terminie od 1 października do 15 lutego następnego roku. Dopuszcza się mulczowanie, jednak nie wcześniej niż po 15 listopada;
- zakaz stosowania śor: na międzyplonach ozimych - przez okres ich utrzymania, w przypadku wsiewek śródplonowych - od momentu zbioru uprawy głównej przez co najmniej 8 tygodni lub do momentu wysiewu kolejnej uprawy głównej.

3. Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia:

Celem jest właściwe zarządzanie nawożeniem dostosowanym do zasobności gleb i potrzeb roślin z wykorzystaniem analizy gleb i systemów wspomagania decyzji w zakresie nawożenia, przyczyni się tez do zmniejszenia zużycia nawozów.

a) wariant podstawowy (bez wapnowania) - 1 pkt - Opracowanie i przestrzeganie planu nawozowego do powierzchni GO i TUZ w gospodarstwie, opartego na bilansie N oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki składników pokarmowych (N, P, K i Mg oraz potrzeby wapnowania),
lub

b) wariant rozszerzony o wapnowanie - 3 pkt. Zakres podstawowy rozszerzony o zastosowanie wapnowania. Wsparcie w zakresie wapnowania do poszczególnych działek rolnych przysługuje nie częściej niż raz na 4 lata do gruntów o pH ≤ 5,5.

4. Wymieszanie obornika na GO w ciągu 12 godzin od aplikacji - 2 pkt.

Celem praktyki jest ograniczenie emisji amoniaku do atmosfery.
Co ciekawe i potwierdziła to Joanna Czapla, potwierdzenie realizacji tej praktyki za pomocą tzw. zdjęcia geotagowanego przy wykorzystaniu aplikacji udostępnionej przez ARiMR.

Ta informacja wzbudziła ogromne zainteresowanie w mediach społecznościowych.

5. Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo na GO i TUZ - 3 pkt.

Celem jest ograniczenie emisji amoniaku do atmosfery.

6. Zróżnicowana struktura upraw - 3 pkt.

Celem jest zwiększenie materii organicznej, ograniczenie monokultur, różnicowanie upraw co wpływa na ich odporność.

Uprawa co najmniej 3 różnych upraw na gruntach ornych w gospodarstwie, przy czym:
• udział głównej uprawy w strukturze zasiewów nie przekracza 65% i udział najmniejszej uprawy, nie może być mniejszy niż 10%,
• co najmniej 20% w strukturze zasiewów stanowią: uprawy gatunków roślin mających pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej (m.in. bobowate) oraz
• udział łącznie zbóż i rzepaku w strukturze zasiewów nie przekracza 65%, oraz
• udział upraw mających ujemny wpływ na bilans materii organicznej (m.in.: okopowe) nie przekracza 30%.

7. Uproszczone systemy uprawy - 4 pkt.

Celem jest wsparcie konserwującej uprawy roli, której głównym celem jest zachowanie naturalnych zasobów przyrody przy równoczesnym osiąganiu zadowalających plonów
• zabiegi uprawowe wykonywane są z odstąpieniem od uprawy płużnej w zespole uprawek pożniwnych i przedsiewnych;
• po zbiorze uprawy pozostawia się na polu całość resztek pożniwnych w formie mulczu.
Praktyka nie obejmuje uprawy zerowej.

8. Wymieszanie słomy z glebą - 2 pkt.

Celem jest zwiększenie poziomu zawartości materii organicznej, jak i składników pokarmowych.

Co jest warunkiem „wejścia” w ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi?

Jak powiedziała Czapla warunkiem wejścia jest uzyskanie minimalnej liczby punktów, która stanowi równowartość punktów, które rolnik otrzymałby w sytuacji realizacji na co najmniej 25 % powierzchni UR najwyżej punktowanej praktyki.

Przykład 1. Próg wejścia
• Gospodarstwo o powierzchni 10 ha UR
– musi uzyskać minimalną liczbę punktów 12,5 pkt
25% * 10 ha =2,5 ha => 2,5 ha * 5 pkt/ha = 12,5 pkt
• Gospodarstwo o powierzchni 100 ha
– minimalna liczba punktów do realizacji – 125 pkt
25% * 100 ha = 25 ha => 25 ha * 5 pkt/ha = 125 pkt, itd.

Realizację tej min. liczby punktów rolnik może osiągnąć poprzez dowolną liczbę praktyk. Oznacza to, że w zależności od tego, jakie praktyki wybierze i jak wysoko będą one punktowane to na takiej powierzchni będzie realizował ekoschemat.

Podczas Forum odbyło się też wiele prelekcji i sesji dotyczących kredytów węglowych o czym napiszemy w kolejnych artykułach.