Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych podał „Wstępne wyniki plonowania odmian w doświadczeniach porejestrowych – kukurydza 2021” (PDO). Na podstawie badań z ubiegłego roku można podjąć decyzję odnośnie kreacji odmianowych na 2022 r. – Są to wyniki plonowania odmian wpisanych do Krajowego Rejestru (KR) wg stanu na dzień 22 listopada 2021 r., badanych w ramach programu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO), z wyjątkiem odmian, które nie były badane w czterech ostatnich latach. Dla odmian nowych przedstawiono także wyniki pochodzące z doświadczeń rejestrowych z lat 2018-2020. Informacja obejmuje również wyniki plonowania odmian niewpisanych do Krajowego Rejestru, które pochodzą ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) i zostały włączone do doświadczeń PDO na podstawie wyników doświadczeń rozpoznawczych.

Sezon 2021 z wysokimi plonami

Plony, jak okazało się nawet w badaniach PDO, były najwyższe na tle czterech lat i to w każdej grupie wczesności odmian, bo plon wzorca wyznaczany był dla nich oddzielnie. Jednak rok 2021, mimo iż okazał się rokiem kukurydzy, za czym przemawia najwyższy w historii areał uprawy (ponad 1,7 mln ha, w tym ponad 1 mln ha kukurydzy z przeznaczeniem na ziarno), ale też i ceny (pod koniec grudnia kształtujące się na poziomie ok. 1100 zł/t netto – suche ziarno), był też inny od poprzednich sezonów. Z powodu zimnej wiosny siewy były znacznie opóźnione, co automatycznie odbiło się też na opóźnionych zbiorach. Różnica ta wynosiła blisko dwa tygodnie w porównaniu ze zwykłym rokiem.

Siewy kukurydzy przypadły w 2021 r. na czas wyjątkowo deszczowy i zimny, a jest to roślina ciepłolubna, stąd temperatura gleby miała bardzo duże znaczenie. Liczyły się wigor początkowy odmian i wysoka tolerancja na niskie temperatury, które przyczyniły się do szybkich wschodów i rozwoju siewek. Nie wszędzie się to sprawdziło i wiele plantacji odznaczało się słabym wyrównaniem. Dodatkowo wystąpiły lokalne przymrozki, które uszkodziły stożki wzrostu i spowodowały wytworzenie przez nie odrostów bocznych.

Następnie warunki pogodowe latem były w większości regionów korzystne dla kukurydzy. W lipcu temperatury powietrza były porównywalne do średniej z wielolecia, a opady zróżnicowane: na zachodzie niższe, a na wschodzie wyższe od średniej. Sierpień z kolei był chłodny i bardzo deszczowy w całym kraju. Zatem generalnie okres kwitnienia kukurydzy (newralgiczny dla jej plonu) przebiegł z reguły bez większych zakłóceń. Na większości plantacji kolby były dobrze zaziarnione, ale zdarzały się też problemy z wielokolbowatością czy wielopalczastością. Na przykład na Mazowszu rolnicy spotkali się z większą presją ze strony omacnicy prosowianki. Powodowało to pewne problemy z wyleganiem łodygowym roślin oraz fuzariozami kolb. Lokalnie odnotowano również duże nasilenie głowni guzowatej kukurydzy. Tradycyjnie na południu Polski zaobserwowano też dosyć wysoką aktywność stonki kukurydzianej.

Zbiory zaczęły się w ubiegłym roku z dwutygodniowym opóźnieniem i trwały też długo, m.in. z powodu dużego areału. Największa niepewność i obawa towarzyszyły producentom uprawiającym odmiany najpóźniejsze, ponieważ to właśnie w ich przypadku opóźnienie dojrzewania było największe, a termin zbioru odległy. Zdaniem specjalistów rok ubiegły pokazał różnice pomiędzy odmianami, można było ocenić, jaki jest potencjał ich plonowania, ale trudniej, jaka jest ich stabilność. Obserwujący rynek oceniają, że w 2021 r. lepiej poradziły sobie odmiany nieco wcześniejsze, które osiągały nieznacznie niższe lub porównywalne plony, ale przy wyraźnie niższej wilgotności ziarna w czasie zbioru. To w połączeniu z bardzo wysokimi kosztami suszenia ziarna w tym roku sprawiło, iż uprawa właśnie tych odmian była najbardziej opłacalna.

Szukasz materiału siewnego? Sprawdź oferty na portalu Giełda Rolna! 

Wyniki PDO kukurydzy

Wśród wczesnych odmian kukurydzy ubiegłoroczny plon okazał się najwyższy na tle w sumie czterech lat (tab. 1). Plon wzorca wyniósł w 2021 r. 123,7 dt/ha (wzorzec 2021-2018 stanowiła średnia z wszystkich odmian badanych w grupie wczesnej). W roku wcześniejszym był on niższy, bo wynosił 115,6 dt/ha, w 2019 r. – 106,9 dt/ha, a w 2018 r. – 115,8 dt/ha. Wilgotność z kolei oceniono na 28,2 proc. Najwyżej w grupie odmian wczesnych plonowały takie odmiany kukurydzy ziarnowej, jak: Amavit, KWS Odorico, ES Fieldgold, KWS Salamandra, RGT Irenoxx, Amaroc.

Wydajność odmian z grupy średnio wczesnej też była najwyższa i wyniosła 126,8 dt/ha (wzorzec 2021-2018 – średnia z wszystkich odmian badanych w grupie średnio wczesnej). W roku poprzednim plon wzorca (tab. 2) kształtował się na poziomie 121,4 dt/ha, w roku 2019 – 110,7 dt/ha, a w roku 2018 – 120 dt/ha. Wilgotność tych odmian była nieco niższa niż w wypadku odmian wczesnych i wynosiła 27,9 proc. Najwyżej w grupie odmian średnio wczesnych plonowały, według wstępnych wyników PDO, takie odmiany kukurydzy ziarnowej, jak: P8834, Inception, P8329, Farmpower.

Ostatnią grupę stanowiły odmiany średnio późne, których plon też okazał się najwyższy w ciągu czterech lat. Plon wzorca wyniósł 134,3 dt/ha (wzorzec 2021-2018 – średnia z wszystkich odmian badanych w grupie średnio późnej), czyli najwięcej ze wszystkich grup wczesności. W roku 2020 ta wydajność kształtowała się na poziomie 127,8 dt/ha, w 2019 – 111,7 dt/ha, 2018 – 121,9 dt/ha. Wilgotność oceniono na 27,5 proc. Najwyżej plonującymi odmianami w tej grupie były: ES Broadway, ES Winway, Hardware.