Monsanto stworzyło genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę NK603 Roundup Ready, charakteryzującą się tolerancją na herbicydy totalne, których substancją aktywną jest glifosat. Tolerancję tę zawdzięcza inżynierom genetycznym, którzy transponowali do jej genomu białka kodujące enzym rozkładający glifosat. Chociaż takie rozwiązanie jest dużym ułatwieniem agrotechnicznym, organizmy zmodyfikowane genetycznie budzą wiele kontrowersji. W wyniku braku porozumienia w kwestii wpływu GMO na środowisko, odmiany o zmodyfikowanym genomie mają w Polsce nieuregulowaną sytuację prawną i nie zanosi się, aby w najbliższej przyszłości zostały dopuszczone do uprawy.

Hodowcy roślin udowodnili jednak, że można uzyskać zbliżony efekt bez ingerencji w kod genetyczny kukurydzy. We współpracy z BASF opracowano program ochrony powschodowej: Duo System. Filarami technologii są graminicyd Focus Ultra 100 EC oraz odmiany tolerancyjne wobec substancji aktywnej tego graminicydu, którą jest cykloksydym.

- Cecha tolerancji wobec cykloksydymu jest naturalna dla tego gatunku. Rośliny posiadające ją odkryto w populacji kukurydzy uprawnianej w Meksyku - mówi prof. Józef Adamczyk, hodowca kukurydzy z HR Smolice.

HR Smolice rozpoczęła hodowlę odmian kukurydzy tolerancyjnej na cykloksydym (CTM) w oparciu o know-how z firmy BASF. 

- Tolerancja jest determinowana genami dominującymi, choć występuje tu zjawisko niepełnej dominacji. Wprowadzamy te geny do naszych linii wsobnych, a następnie utworzonych z nich odmian mieszańcowych stosując krzyżowanie wypierające. Po czwartym, piątym krzyżowaniu otrzymujemy linię o tradycyjnym pokroju, zawierającą jednocześnie pożądany gen tolerancji - tłumaczy prof. Adamczyk. - Materiał siewny popularnych odmian z naszej hodowli, wzbogaconych o tę cechę, pojawi się w sprzedaży po 2013 r. Odmiany tolerancyjne na cykloksydym będą wyróżnione w nazwie określeniem „Duo" - zaznacza - Przykładowo, tolerancyjnym odpowiednikiem odmiany Rywal będzie Rywal Duo.

Określenie „Duo" pojawiające się w nazwach odmian nie jest nowością dla producentów kukurydzy. Pierwszą i wciąż jedyną taką odmianą w krajowym rejestrze jest Alvito Duo, zarejestrowana w 2010 r. przez Limagrain. Nie oznacza to jednak, że producenci kukurydzy nie mają wyboru - współpracujące z BASF hodowle o ogólnoeuropejskim zasięgu: Euralis, Limagrain, Maïsadour oraz Ragt już od kilku lat oferują na rynku polskim odmiany CTM. Ich rejestracji dokonano głównie we Francji i Włoszech. - Jeśli klient jest zainteresowany Duo System, doradca pomaga mu wybrać właściwą odmianę i sprowadzamy dla niego materiał siewny. Nie ma ograniczeń w postaci minimalnej liczby jednostek siewnych, które trzeba zamówić - mówi Stanisław Wójtowicz, produkt menedżer kukurydzy z Ragt Polska.

Technologia Duo System znacznie ułatwia walkę z chwastami jednoliściennymi: uciążliwym perzem oraz popularnymi w kukurydzy chwastami prosowatymi, w tym chwastnicą jednostronną. Oparty na cykloksydymie Focus Ultra 100 EC wykazuje wysoką, 97-procentową skuteczność w zwalczaniu perzu (w dawce 4 l/ha) oraz 100-procentową skuteczność w zwalczaniu chwastnicy jednostronnej (już od 1 l/ha), co potwierdziły badania przeprowadzone w 2007 r. przez pracowników IOR-PIB oraz BASF Polska. Nawet przy zastosowaniu maksymalnej, dopuszczalnej dawki graminicydu - 4 l/ha - nie należy obawiać się fitotoksycznego oddziaływania. Wyniki serbskich badań, opublikowanych w 2009 r. w Maydica (czasopiśmie naukowym dedykowanym kukurydzy) wskazują, że posiadające wyłącznie dominujące allele genu odporności mieszańce CTM są tolerancyjne nawet na dużo wyższe dawki, dochodzące do 10 l/ha, jednak informacja ta ma znaczenie wyłącznie teoretyczne.

Gatunki jednoliścienne, choć trudniejsze do zwalczania w kukurydzy, stanowią tylko część palety chwastów. Aby zniszczyć również chwasty dwuliścienne, oprócz Focus Ultra 100 EC należy zastosować herbicyd przeznaczony do zwalczania tej klasy. BASF zaleca preparat Mocarz 75 WG, który można stosować jednocześnie z Focusem Ultra 100 EC, w przypadku równoczesnych wschodów chwastów jedno- i dwuliściennych.

Duo System jest dobrym rozwiązaniem nie tylko na stanowiska silnie zachwaszczone perzem. Sprawdzi się też w gospodarstwach, w których dużo nawozi się obornikiem, który sprzyja rozsiewaniu chwastnicy jednostronnej. Jej nasiona nie tracą zdolności kiełkowania po przejściu przez przewód pokarmowy krowy.

Dobre rezultaty można również uzyskać stosując ten program w regionach, gdzie efektywność herbicydów doglebowych jest obniżona na skutek niedostatku opadów.

Walka z zachwaszczeniem we wczesnych fazach rozwojowych kukurydzy ma kluczowy wpływ na uzyskiwany plon, zarówno ziarna jak i kiszonki, dlatego warto korzystać z technik ułatwiających to zadanie.

Miejmy nadzieję, że smolicka Hodowla Roślin poszerzając ofertę odmian CTM o odmiany dostosowane do naszych warunków klimatycznych wpłynie na popularyzację technologii Duo System wśród producentów kukurydzy.