PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Odmiany kukurydzy na suche sezony

Zdolność kukurydzy do radzenia sobie z występującymi w naszym kraju letnimi okresami suszy, którym często towarzyszą wysokie temperatury, to największe wyzwanie dla hodowców. Tak ekstremalne warunki bezpośrednio wpływają bowiem na obniżenie kondycji roślin w każdej fazie rozwoju.



Możliwość uprawy kukurydzy na terenie całego kraju zawdzięczamy nie tylko nowym odmianom, lecz także rosnącej sukcesywnie średniej temperaturze w okresie wegetacji. Rok 2021 jest kolejnym, w którym temperatury poszczególnych miesięcy są wyższe od średniej. Ponadto borykamy się z problemem opadów. Nawet jeśli ich suma mieści się w normie, to występują nierównomiernie, tworząc na przemian okresy suszy i nadmiaru opadów. Jedną z przyczyn majowych suszy są bezśnieżne zimy. W normalnych latach topniejący śnieg zapewniał rezerwuar wody wykorzystywanej podczas wiosennej wegetacji roślin, a w przypadku braku opadów zasoby wody pozimowej są znacznie uboższe.

Suma opadów to nie wszystko

Ważna jest przede wszystkim ilość wody dostępnej dla roślin. Im wyższa temperatura, tym intensywniejsze parowanie, a co za tym idzie, coraz mniej wody dociera do roślin. Ponadto w ostatnim czasie coraz więcej mówi się o problemie nocy tropikalnych, kiedy temperatura nie spada poniżej 20°C. Oznacza to nie tylko zwiększone parowanie, ale też komplikuje zabiegi ochrony roślin, w przypadku których jest to temperatura zbyt wysoka do prawidłowego działania substancji czynnych.

Wbrew pozorom dużym i realnym problemem jest dla nas wzrost temperatury w Arktyce. To stamtąd prądy strumieniowe niosą zimne masy powietrza, schładzające klimat Polski. Jednak im wyższa temperatura na dalekiej północy, tym prądy są słabsze, a przez to również w naszych szerokościach geograficznych klimat ulega powolnemu ociepleniu.

Eksperci Światowej Organizacji Meteorologicznej alarmują, że do 2050 r. liczba susz i czas ich trwania wzrosną o 29 proc. względem roku 2000. W skali świata oznacza to 4 mln km2 nowych pustyń, w skali Unii Europejskiej straty w rolnictwie spowodowane wzrostem temperatury o 3°C oszacowano na 40 mld euro rocznie, a w każdym gospodarstwie oznacza to konieczność wprowadzenia daleko idących zmian, aby zachować opłacalność produkcji.

Mylący wskaźnik

Kukurydza charakteryzuje się stosunkowo niskim współczynnikiem transpiracji, czyli zużyciem wody na wytworzenie 1 kg suchej masy. Wskaźnik ten może być mylący, gdyż wbrew pozorom potrzeby wodne tej rośliny są duże, co wiąże się z ilością wytwarzanej biomasy. Kukurydza na 1 kg suchej masy zużywa
300-400 l wody. Dla porównania pszenica czy jęczmień potrzebują 400-500 l, lucerna nawet 850 l, z kolei proso zaledwie 200-300 l. Dostępność wody jest ważnym czynnikiem plonotwórczym, a to oznacza, że chcąc osiągnąć wysokie plony, należy zapewnić roślinie optymalną jej ilość. Okresem krytycznym kukurydzy jest ok. 40 dni w obrębie kwitnienia, a więc od trzeciej dekady czerwca do połowy sierpnia, zależnie od wczesności odmiany. W tym czasie rośliny potrzebują 120-150 mm opadu – w przeciwnym razie kwitnienie będzie opóźnione, zaziarnienie kolb niewielkie, a to oznacza redukcję plonu.

Programy hodowlane

W trudnych warunkach zmian klimatycznych naprzeciw oczekiwaniom rolników wychodzą firmy hodowlane. Oferują one nowe odmiany o zwiększonej odporności na suszę. Specjaliści zajmujący się rozwojem nowych technologii wspólnie z hodowcami starają się zrozumieć zależności między systemem korzeniowym, ilościami dostarczanej wody i składników odżywczych a wysokością i jakością plonu. Doświadczenia z kraju i zagranicy jednoznacznie wskazują na korzyści płynące dla roślin z silnie rozwiniętych i głębokich systemów korzeniowych. Stanowią one ich duży atut dla złagodzenia skutków stresu wynikającego z niedoboru wody w glebie. 

Zasadniczo system korzeniowy kukurydzy jest w pełni rozwinięty już na początku okresu kwitnienia. Korzenie jednak nie przestają rosnąć na etapie wykształcania się ziaren, chociaż proces ten jest znacznie wolniejszy. Bardzo ważne jest to, aby kukurydza miała dostęp do wilgoci obecnej w glebie na większej głębokości. Niedobory wody są szczególnie niebezpieczne na gorszych stanowiskach. W glebach zwięzłych, o złej strukturze korzenie kukurydzy nie sięgają głębszych poziomów i znajdującej się tam wody, co w skrajnych przypadkach może doprowadzić do uschnięcia roślin.

Hodowlane rozwiązania

Firma Bayer proponuje odmiany z marki Dekalb typu HD, co oznacza „heat and drought”, czyli „upał i susza”. Charakteryzują się one silnym i głębokim systemem korzeniowym z licznymi włośnikami, zapewniającym dostęp do wody nawet w okresie jej niedoborów. Ponadto rośliny mimo niższego turgoru w okresach suszy wykształcają łodygi odporne na złamania. Istotną cechą morfologiczną pozwalającą zachować wysoki potencjał plonowania jest ustawienie liści pod kątem 30-60° w stosunku do łodygi, dzięki czemu pochłaniają więcej światła, zapewniając wydajniejszą fotosyntezę. Istotną rolę plonotwórczą spełnia u nich precyzyjna synchronizacja kwitnienia, dzięki której wiecha i kolba rozwijają się jednocześnie, co przekłada się na lepsze zapylenie, a w konsekwencji wyższy plon.

Propozycją na suche sezony od firmy Limagrain jest program Hydraneo. Obejmuje on nie tylko hodowlę odmian o zwiększonej odporności na suszę i wysokie temperatury, lecz także aplikację mającą pomóc w wyborze konkretnej odmiany do danego pola, stosownie do danych klimatycznych, glebowych i agronomicznych. Aplikacja korzysta z danych wprowadzonych przez rolnika, ale też analizuje wieloletni przebieg pogody w danej lokalizacji, na tej podstawie dobierając najlepsze odmiany o wysokiej odporności na stres wywołany niedoborem wody.

Optimum AquaMax to rozwiązanie na ograniczoną dostępność wody od firmy Pioneer. Odmiany te kontrolują działanie aparatów szparkowych, ograniczając zużycie wody, a także mają głęboko sięgający system korzeniowy. Ponadto charakteryzują się silnym efektem stay-green, co oznacza, że liście długo pozostają zielone, pozwalając wykorzystać opady pod koniec okresu wegetacji do wypełniania kolb.

Z kolei firma Syngenta oferuje grupę odmian typu Artesian. Ich rośliny są wysoce odporne na stres wodny i temperaturowy, a hodowca deklaruje wysoki plon w niesprzyjających warunkach. 

Sama odmiana nie wystarczy

Do ograniczenia strat wody niezbędna jest prawidłowa agrotechnika. Coraz więcej mówi się o konieczności nawadniania upraw. Jest to z pewnością przyszłościowe rozwiązanie, jednak przed poniesieniem kosztów w efekcie dostarczania dodatkowej wody warto podjąć działania mające na celu zatrzymanie jej w glebie.

Od lat eksperci zwracają uwagę na negatywne aspekty orki, jak niszczenie struktury gleby czy jej przesuszanie, szczególnie w przypadku wykonania tego zabiegu wiosną. Lepsze efekty w tym zakresie dają zabiegi nieodwracające gleby, a jedynie ją spulchniające. Najmniej rewolucyjnym uproszczeniem uprawy, a więc łatwiejszym do zaakceptowania przez tradycjonalistów, jest zastąpienie pługa głęboszem (raz na 4 lata) i corocznie kultywatorem. Taka uprawa pozwala dobrze przygotować stanowisko pod kukurydzę, jednocześnie nie powodując przesuszania gleby.

W ostatnich latach coraz większym zainteresowaniem cieszy się uprawa pasowa (strip-till). W tej technologii uprawia się tylko wąskie pasy gleby w miejscu siewu, a międzyrzędzia pozostają okryte mulczem. Resztki roślinne pozostawione na powierzchni gleby mają za zadanie ograniczenie erozji wodnej i wietrznej, ochronę przed utratą wilgoci i odbudowę struktury gleby. Uprawione pasy, w których wykonuje się siew, ułatwiają kiełkowanie kukurydzy, a dzięki specjalnym redlicom można umieścić w tym miejscu nawozy na różnych głębokościach.

Daleko idącym, ale jednocześnie według zwolenników niezwykle skutecznym uproszczeniem jest uprawa zerowa (no-till). Technologia ta polega w zasadzie na braku jakiejkolwiek uprawy, a nasiona są umieszczane w glebie przy pomocy redlic talerzowych o dużym nacisku. W tym systemie powierzchnia gleby zawsze jest pokryta roślinami, w przypadku długiego czasu od zbioru do siewu rośliny następczej stosuje się międzyplony. Zalety są podobne jak w przypadku uprawy pasowej, a więc powierzchnia gleby jest chroniona mulczem przed erozją i parowaniem, natomiast nie występują tu uprawione pasy. Taki system jest bardzo popularny w USA, natomiast w naszych warunkach jest raczej rzadko spotykaną nowością.

Jeśli jednak w gospodarstwie jest stosowana bardziej tradycyjna technologia, jak orka czy uprawa uproszczona całopowierzchniowa, należy pamiętać, aby zasadnicze zabiegi wykonać jesienią, a na wiosnę pozostawić tylko płytkie doprawienie. Uprawa przedsiewna nie powinna być głębsza niż 5-6 cm. Dzięki temu nasiona trafią na pogranicze spulchnionej gleby, w której swobodnie mogą kiełkować, i głębszej, bardziej zwięzłej warstwy z zapasem wilgoci. Podczas suchej wiosny po siewie kukurydzy można się wspomóc wałowaniem, które ma szczególne znaczenie w przypadku siewu po zbiorze żyta na zielonkę.  



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (11)

  • Łukasz 2022-01-01 21:08:23
    Mogę polecić kukurydzę Calo, dobre to to, plonuje od trzech sezonów średnio 10 t po wysuszeniu
  • Scrapi 2022-01-01 18:47:46
    Czy ktoś uważa, że odmiany z dużą odpornością na suszę różnią się czym od tych normalnych? No wlasnie. Nie ma takiego czegoś jak odporność na susze. Jedynie mieszance trójliniowe lepiej znoszą wysokie temperatury ale to tez nie daje im odporności na brak wody
    • Maciej 2022-01-01 23:18:41
      Nie ma w praktyce czegoś takiego jak odporność na suszę. Może być co najwyżej zwiększona tolerancja, która też ma swoje granice
    • W suchym 2015 miałem na jednym polu zasiane 3 odmiany. Jedna sypała 6t, druga 8, a trzecia 10. 2022-01-02 08:21:00
      Tlobelt
  • Fiesiek z brodof 2022-01-01 15:39:00
    Uproszczone działajo w USA bo tam dużo pada. U nas tylko orka gleba pulchna z wierzchu pobronować i też nie paruje.
  • JestemFajnyAdam 2022-01-01 15:34:21
    Tylko skąd ma rolnik wiedzieć czy zbliżający się rok będzie suchy czy mokry? Tym bardziej że nasiona kupuje się dużo wcześniej.
  • Dzik 2022-01-01 15:31:58
    Skusiłem się na odmianę o podwyższonej odporności na suszę i jak przyszły wysokie temperatury .to tak samo była zwiednieta jak sąsiada przez miedzę . Oczywiście różnice między odmianami są .ale trzeba samemu znaleźć odmianę na swoje grunty a nie słuchać firm nasiennych
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.210.223.150
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.