Terminy zabiegów powinny być sygnalizowane przez wyspecjalizowane służby lub określane przez rolników na podstawie własnego rozeznania. U podstaw podjęcia takiej decyzji leży umiejętność określania stadiów rozwojowych  roślin.

Stadia rozwojowe zbóż

0. Kiełkowanie: 00 – suchy ziarniak; 01 – początek pęcznienia (ziarniak normalnej wielkości, miękki); 03 – koniec pęcznienia (ziarniak napęczniały, ale jeszcze nie kiełkuje); 05 – pojawienie się korzonka zarodkowego; 07 – pojawienie się koleoptyle (pochewki liściowej); 09 – widoczny wierzchołek liścia przebijającego koleoptyle (tzw. szpilkowanie).

1. Wschody: 10 – pierwszy liść widoczny (jeszcze zwinięty) wychodzący z pochewki liściowej; 11 – pierwszy liść rozwinięty; 12–18 –  stadia kolejnych liści rozwiniętych (od 2 do 8); 19 – dziewięć i więcej rozwiniętych liści.

2. Krzewienie: 20 – rozwinięty pęd główny; 21 – pęd główny i 1 pęd boczny; 22–28 – pęd główny i kolejno od 2 do 8 pędów bocznych; 29 – pęd główny i 9 lub więcej pędów bocznych.

3. Strzelanie w źdźbło (wydłużanie się źdźbła): 30 – początek strzelania w źdźbło, pęd główny i boczne (pseudoźdźbła) wyprostowane; 31 – pierwsze kolanko (węzeł) po usunięciu otaczających je liści widoczne tuż nad powierzchnią gleby; 32–36 – widoczne kolejne kolanka (od 2 do 6); 37 – widoczny liść flagowy; 39 – języczek liścia flagowego wykształcony.

4. Grubienie pochwy liściowej: 41 – wydłużanie pochwy liścia flagowego; 43 – widoczne nabrzmienie pochwy liściowej; 45 – pochwa liściowa silnie nabrzmiała; 47 – otwieranie się pochwy liściowej; 49 – widoczne pierwsze ości (u form ościstych).

5. Kłoszenie (pojawianie się kłosa): 50–51 – widoczny wierzchołek kłosa; 52–53 – kłos widoczny w 1/4 długości; 54–55 – kłos widoczny w 1/2 długości; 56–57 – kłos widoczny w 3/4 długości; 58–59 – koniec kłoszenia – kłosy całkowicie widoczne.

6. Kwitnienie: 60–61 – początek kwitnienia –  w środkowej części kłosa ukazują się pylniki; 64–65 – pełnia kwitnienia – większość kwiatów w kłoskach ma wykształcone pylniki; 68–69 – koniec kwitnienia, wszystkie kwiaty w kłoskach przekwitły, na kłosach widoczne wysunięte zaschnięte pylniki.

7. Dojrzałość mleczna: 71 – wykształcanie ziarniaków; pierwsze ziarniaki wewnątrz wodniste, osiągnęły połowę normalnej wielkości; 73 – początek dojrzałości mlecznej; 75 – pełna dojrzałość mleczna ziarniaków, wszystkie ziarniaki osiągnęły normalną wielkość, źdźbło zielone; 77 – dojrzałość późno mleczna, po zgnieceniu ziarniaka między palcami widoczny znaczny udział części stałych w płynnym bielmie.

8. Dojrzałość woskowa: 83 – początek dojrzałości woskowej; 85 – dojrzałość woskowa miękka; ziarniaki łatwo rozcierają się między palcami, miękkie, ale suche, zabarwienie ziarniaków i plew żółtozielone, liście obumarłe, kolanka jeszcze zielone; 87 – dojrzałość woskowa twarda (żółta); konsystencja ziarniaków plastyczna do twardej (początek konsystencji mączystej), ziarniaki można łatwo łamać paznokciem kciuka, liście i źdźbło żółte, górne kolanka zielone.

9. Dojrzałość pełna: 91 – dojrzałość pełna; ziarniak twardy, trudny do podzielenia paznokciem kciuka, roślina całkowicie obumarła, zawartość wody w ziarniaku do 20 proc.; 92 – dojrzałość martwa; ziarniak bardzo twardy, zawartość wody poniżej 18 proc.; 93 – ziarniaki luźno ułożone w kłosie w ciągu dnia, możliwe straty ziarna na skutek osypywania; 94 – ziarniaki przejrzałe, słoma martwa, łatwo łamliwa, liście opadają; 95 – okres spoczynku ziarniaków; 96 – ziarniaki zdolne do kiełkowania w 50 proc.; 97 – ziarniaki w pełni zdolne do kiełkowania; 98 – indukowanie wtórnego etapu spoczynku; 99 – ustępowanie drugiego etapu spoczynku ziarniaka.

Zabiegi agrotechniczne stosowane w różnych stadiach rozwojowych pszenicy ozimej:

  • 21 – dokarmianie dolistne wodnym roztworem mocznika, opryskiwanie fungicydem przeciwko łamliwości źdźbła, stosowanie herbicydów do zwalczania miotły zbożowej.
  • 29 – dokarmianie dolistne (roztwór mocznika), zwalczanie chwastów dwuliściennych, stosowanie mikronawozów.
  • 30 –  dokarmianie dolistne (roztwór mocznika), zwalczanie mączniaka zbóż, stosowanie mikronawozów.
  • 32 – dokarmianie dolistne (roztwór mocznika), opryskiwanie fungicydem w celu zwalczenia mączniaka zbóż, septorioz i innych chorób.
  • 51 – dokarmianie dolistne (roztwór mocznika), zwalczanie chorób górnych liści i kłosa, stosowanie insektycydów.

Źrodło: "Farmer" 09/2007