• Magazynowane ziarno wymaga stałej kontroli jego jakości,  przede wszystkim pod kątem występowania szkodników. 
  • Szkodniki magazynowe mogą wyrządzać poważne szkody w przechowywanym ziarnie.
  • Zwalczanie szkodników w wypełnionych magazynach jest trudne i kosztowne. Ziarno po gazowaniu powinno być przebadane pod kątem pozostałości użytych substancji czynnych.  

Kontynuujemy wczorajszy wywiad z Ziemowitem Rudym Ziemowitem Rudym, ekspertem VACO Part of Rentokil na temat długotrwałego przechowywania ziarna w magazynach. 

Dziś rozmawiamy o tym jak monitorować zagrożenia ze strony szkodników magazynowych i jakie kroki podjąć, po stwierdzeniu ich obecności w przechowywanym ziarnie. 

FARMER: Jak należy monitorować zagrożenia ze strony szkodników w czasie przechowywania ziarna?

Ziemowit Rudy: W zbiornikach i silosach warto mierzyć temperaturę. Moment, gdy zaczyna rosnąć oznacza, że w magazynie zaczynają się procesy gnilne, które spowodowane są działalnością szkodników. To najczęstsza oznaka najpopularniejszego szkodnika – wołka zbożowego. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do samozapłonu ziarna. Lekki wzrost temperatury to sygnał, w którym powinniśmy zdecydowanie zacząć działać. Wczesne wykrycie daje nam większą szansę na skuteczne zwalczanie zagrożenia i zmniejszenie strat w składowanych materiałach.

Równocześnie powinno prowadzić się ciągły monitoring obecności szkodników w magazynach przy pomocy dostępnych na rynku urządzeń monitorujących. W tym zakresie dostępne są odpowiednie sondy temperatury zboża, pułapki feromonowe na owady omacnicowate i chrząszcze. Wykorzystują one substancje chemiczne wydzielane przez szkodniki w celu przywabienia innego osobnika tego samego gatunku przeciwnej płci.

Popularne się również pułapki mechaniczne typu Pitfall Cone, które zostały stworzone do obserwacji szkodników w składowanych zbożach, głównie w pryzmach. Stosuje się je zarówno na powierzchni, jak i do głębokości 0,5 metra pod powierzchnią zboża. Urządzenie odławia owady, które wpadają do pułapki i nie mogą się z niej wydostać. Jeżeli system monitorujący wykryje obecność nawet pojedynczych szkodników, będzie to oznaczać, że produkt został porażony i należy go poddać zabiegom dezynsekcji.

Co jeśli szkodniki pojawią się w magazynowanym ziarnie/nasionach? Jakie kroki można wówczas jeszcze podjąć?

W przypadku wystąpienia szkodników trudno mówić o zabiegach profilaktycznych. Należy na pewno zabezpieczyć inne magazyny przed ich dalszym rozprzestrzenianiem się. Należy pamiętać, że przenieść je można poprzez zakażony materiał, worki, środki transportu, urządzenia. Zdolne są również rozprzestrzeniać się same, nawet na znaczne odległości, jeśli są to owady latające jak omacnice czy mkliki.

Przechodząc do samej procedury stosuje się dwie grupy środków chemicznych: fumiganty i preparaty kontaktowe. Fumiganty są to środki toksyczne działające w formie gazowej. Zabiegi gazowania mogą być wykonywane jedynie przez wyspecjalizowane i przeszkolone ekipy w magazynach spełniających określone wymagania techniczne oraz prawne tj. szczelność, łatwość wietrzenia, bezpieczeństwo przeciwpożarowe oraz odpowiednia odległość od zabudowań mieszkalnych.

Preparaty kontaktowe to substancje chemiczne, pestycydy, zwalczające pleśnie i owady.

Do dezynsekcji pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych nie całkiem szczelnych stosuje się metody oprysków drobnokropelkowych i zamgławiania wysokotemperaturowego.

W ramach oprysku, w plecakowych opryskiwaczach spalinowych ciecz robocza jest podawana na końcówkę rozpylacza pod niezbyt wysokim ciśnieniem, a następnie porywana i rozbijana na mniejsze krople przez powietrze wytwarzane w przystawce wentylatorowej.

Technika zamgławiania polega na bardzo silnym rozdrobnieniu kropel. Małe i przez to lekkie krople unoszą się przez pewien czas w atmosferze pomieszczeń w postaci mgły. Rozpylona mgła dociera nawet w najbardziej niedostępne miejsca.

Bardziej wydajna jest jeszcze metoda zamgławiania wysokotemperaturowego. Podobnie jak w wyżej opisanej procedurze preparat jest rozdrabniany na bardzo małe krople, które są wydmuchiwane pod ciśnieniem przez podgrzaną dyszę urządzenia zamgławiającego, co powoduje zmianę stanu skupienia cieczy roboczej w mgłę. Gorąca mgła jeszcze lepiej penetruje trudno dostępne miejsca w magazynach niż ULV (bardzo lekkie krople mgły zimnej). Można również stosować mgłę suchą w postaci świec dymnych w specjalnych atomizerach.

Kiedy potraktowane tymi preparatami ziarno nadaje się do konsumpcji i wprowadzenia na rynek?

Zwalczanie szkodników w zbożu wymaga wykonania pomiaru pozostałości substancji chemicznych w materiale. Ilość zanieczyszczeń chemicznych zdecyduje o tym, czy poddane zabiegom zboże może zostać wprowadzone na rynek.

Dziękujemy za rozmowę