PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Siać gęściej czy rzadziej

Siać gęściej czy rzadziej

Autor:

Dodano:

Tagi:

Odmiany jęczmienia jarego różnią się wymaganiami odnośnie normy wysiewu.



Jęczmień jary uprawiany jest w naszym kraju na obszarze ponad mln ha. Najbardziej zainteresowani są nim rolnicy z województw: kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego, świętokrzyskiego i opolskiego. W krajowej strukturze zasiewu zbóż zajmuje on (licząc łącznie z mieszankami zbożowymi) 14 proc. powierzchni. W ostatnich latach odnotowaliśmy znaczny wzrost zajmowanej przez niego powierzchni. Powodem były złe bądź bardzo złe wyniki przezimowania roślin ozimych - zbóż i rzepaku. Wymarznięte plantacje przesiewano na wiosnę formami jarymi, w tym w znacznej części właśnie jęczmieniem.

Uzyskiwany plon ziarna wciąż w wielu wypadkach odbiegał i odbiega od oczekiwanego. Co jest tego powodem? Składa się na to wiele czynników agrotechnicznych i siedliskowych. Ich wpływ badano w licznych doświadczeniach polowych. Ważnym czynnikiem agrotechnicznym jest gęstość siewu, która zależy od odmiany (jej zdolności do krzewienia się), jakości gleby (żyzności, zwięzłości, odczynu), przedplonu, poziomu nawożenia mineralnego (w szczególności azotowego), terminu siewu, zamierzonego poziomu ochrony roślin, stopnia zachwaszczenia pola i nasilenia chorób w danym rejonie.

Odmiany jęczmienia jarego różnią się wymaganiami pod względem normy wysiewu, co jest spowodowane niejednakową tolerancją na wzajemne zacienianie się roślin, zdolność do krzewienia i odporność na wyleganie roślin. Gęściej należy wysiewać odmiany słabiej krzewiące się, o mniejszych wymaganiach świetlnych i odporniejsze na wyleganie i choroby.

Generalnie w słabszych warunkach glebowych jęczmień jary należy siać gęściej niż na glebach lepszych, co jest spowodowane gorszym rozkrzewieniem roślin rosnących na glebach o mniejszej zasobności w składniki pokarmowe i wodę. Im mniejszy system korzeniowy, tym słabsze krzewienie się roślin skutkujące niedostateczną liczbą kłosów w łanie i dlatego skuteczniejsze stają się zwiększone ilości wysiewu. Przy uprawie jęczmienia w stanowisku po zbożach, które zalicza się do gorszych przedplonów, racjonalne jest zwiększenie ilości wysiewu. Zboża konkurują z chwastami o światło i składniki pokarmowe i wodę, dlatego na polach silnie zachwaszczonych zaleca się stosowanie większej gęstości siewu, aby umożliwić przewagę zboża nad chwastami w łanie w celu ograniczenia rozwoju chwastów przez zmniejszenie ich przestrzeni życiowej. Gęściej należy wysiewać odmiany słabiej krzewiące się, o mniejszych wymaganiach świetlnych, oraz odporniejsze na wyleganie i choroby. Zarówno przy opóźnieniu terminu siewu, jak i nawożeniu niskimi dawkami azotu obserwuje się słabe rozkrzewienie i niedostateczną liczbę kłosów w łanie, co można zrekompensować w pewnym stopniu większą gęstością siewu. W rejonach o nasilonym występowaniu chorób zbóż zaleca się zmniejszenie normy wysiewu, gdyż nadmierne zwarcie łanu pogarsza jego przewiewności i sprzyja wyleganiu.

Duża gęstość siewu na glebach bardzo słabych (przepuszczalnych) może być nieuzasadniona w latach suchych, wskutek mniejszej ilości wody i dużej liczby roślin na jednostce powierzchni. Na glebach żyznych dochodzi do silnego krzewienia się roślin. Nadmierne zagęszczenie łanu prowadzi do słabego przewietrzenia. Sprzyja to nasilonemu porażaniu zbóż przez choroby i wyleganiu łani. Stąd w rejonach, gdzie występuje duże prawdopodobieństwo występowania chorób zbóż, należy zmniejszyć ilość wysiewu.

Wśród 60 odmian jęczmienia jarego figurujących aktualnie w Krajowym Rejestrze znajduje się 31 browarnych, 28 odmian pastewnych oplewionych i jedna odmiana nieoplewiona - Gawrosz, wpisana do rejestru w 2012 r. Zajęła ona miejsce wycofanej z doboru odmiany Rastik. Kilka słów na temat jedynaka w tym zestawieniu - odmiany Gawrosz. Rośliny są wysokie do bardzo wysokich, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia średni, dojrzewania dość wczesny. Masa 1000 ziaren mała. Gęstość ziarna w stanie zsypnym i zawartość białka w ziarnie bardzo duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna. Gawrosz odznacza się wysoką odpornością na mączniaka prawdziwego, dość dużą na plamistość siatkowa, rdzę jęczmienia, rynchosporiozę i średnią na czarną plamistość.

W stosunku do odmian oplewionych, Gawrosza cechuje wyższa zawartość białka i tłuszczu, a mniejsza włókna, dzięki czemu jego ziarno lepiej nadaje się zarówno do produkcji żywności (płatki, kasze), jak i na cele paszowe. Odmiana ta ma też swoje ułomności, do których należą niższy plon ziarna i większa wrażliwość na septoriozę liści.

Przyczyny niższego plonowania były jednym z tematów badań instytutu w Puławach. Prace wazonowe i na mikropoletkach wskazały, że jęczmień nieoplewiony krzewi się gorzej od oplewionego, co jest związane z jego słabiej rozbudowanym systemem korzeniowym. Bazując na posiadanych informacjach, przystąpiono do dalszych doświadczeń polowych, spodziewając się znaleźć w nich potwierdzenie tezy, że konsekwencją słabej rozbudowy części podziemnej jest mniejsza tolerancja jęczmienia nieoplewionego na gorsze warunki siedliskowe w porównaniu z formą oplewioną.

W związku z tym przeprowadzono doświadczenia z odmianą nagoziarnistą Rastik i dwiema oplewionymi odmianami jęczmienia jarego - Rataj i Rodion - w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Karniowicach i Starym Polu. Zastosowano trzy ilości wysiewu: 280, 330 i 380 ziaren na m2 na glebach kompleksów: pszennego dobrego (8 lokalizacji), żytniego bardzo dobrego (4 lokalizacje) i żytniego dobrego (w 4 lokalizacjach) w stanowisku po okopowych lub zbożach (pszenica, pszenżyto).

Przeprowadzone badania nie potwierdziły zakładanego silniejszego wzrostu plonu nagoziarnistej odmiany Rastik w miarę zwiększania gęstości siewu w porównaniu z odmianami oplewionymi. Stwierdzono, że oplewione odmiany charakteryzowały się znacznie wyższym plonem ziarna i niższą zawartością białka w ziarnie w porównaniu z nagoziarnistą odmianą jęczmienia Rastik, zarówno na glebach kompleksu pszennego dobrego, jak i kompleksów żytnich.

Z uwagi na wyższą zawartość białka w ziarnie nieoplewionej odmiany Rastik, plon białka z jednostki powierzchni oraz energii netto w ziarnie formy oplewionej i nieoplewionej jęczmienia jarego był podobny. Jęczmień nagoziarnisty gorzej plonował przy opóźnionym terminie siewu, większej kwasowości gleby i słabszym przedplonie w porównaniu z jęczmieniem oplewionym.

Nagoziarnista odmiana Rastik i oplewiona Rodion charakteryzowały się istotnym wzrostem plonu ziarna przy średniej gęstości siewu (330 ziaren na m2), u odmiany Rataj plon różnił się istotnie między najmniejszą (280 ziaren na m2) a największą gęstością siewu (380 ziaren na m2). Odmiana Rastik wykazała tylko tendencje do wzrostu plonu przy zwiększonej ilości wysiewu ze średniej (330 ziaren na m2) do dużej (380 ziaren na m2), u odmiany Rodion reakcja była odwrotna.

Brak większej reakcji ze strony badanych odmian na gęstość siewu tłumaczyć można większymi wymaganiami świetlnymi tych odmian, z czym wiąże się większe wypadanie roślin w czasie wegetacji, szczególnie przy dużej gęstości siewu. Większą efektywność dużej gęstości siewu u odmiany nieoplewionej w stosunku do oplewionej uzyskano na glebach kompleksów żytniego bardzo dobrego i żytniego dobrego. Natomiast nie stwierdzono różnic w reakcji na gęstość siewu między porównywanymi formami jęczmienia jarego na kompleksie pszennym dobrym. Odmiany oplewione charakteryzowały się większą masą 1000 ziaren niż odmiana nieoplewiona. Obserwowano tendencję do zmniejszania dorodności ziarna przy dużej gęstości siewu.

Gęstość siewu nie wpływała na zawartość białka w ziarnie odmian jęczmienia, a jej wpływ na plon białka był podobny jak na plon ziarna. Potwierdziły to także inne badania przeprowadzone w SD Osiny na glebie kompleksu pszennego. W badaniach tych uwzględniono gęstości siewu: 250, 300, 350 i 400 ziaren na m2 oraz dwie odmiany Rastik i Rabel. W miarę wzrostu ilości wysiewu obserwowano zwiększenie wypadania roślin, zwłaszcza u odmiany Rastik, a także zmniejszenie krzewienia produkcyjnego roślin wszystkich odmian, szczególnie odmiany nagoziarnistej. W warunkach kompleksu pszennego dobrego badane odmiany istotnie wyżej plonowały przy wysiewie 300 ziaren na m2, a następnie obserwowano tendencje wzrostu plonu przy wysiewie 350 ziaren na m2, wyraźniejszą u odmiany Rabel. Przy gęstości siewu 400 ziaren na m2 plony obu odmian były podobne jak przy gęstości siewu 350 ziaren na m2. Oplewiona odmiana jęczmienia Rabel plonowała istotnie wyżej od odmiany nagoziarnistej, dzięki znacznie większej o 20 proc. liczbie kłosów na jednostce powierzchni. Odmiana Rastik wykazała tendencję do większej liczby ziaren w kłosie, ale mniejszej masy 1000 ziaren w stosunku do odmiany Rabel. Przewaga plonu ziarna jęczmienia oplewionego nad nagoziarnistym była większa w dobrych warunkach glebowych (kompleksy pszenne) niż w gorszych (kompleksy żytnie), co świadczy o większej tolerancji odmiany nieoplewionej odnośnie słabszych warunków edaficznych.

Z doświadczeń przeprowadzonych w agroklimatycznych warunkach Podlasia na glebie kompleksu żytniego bardzo dobrego wynika, że plonowanie jęczmienia jarego (Rastik i Stratus) było zmienne w latach. Największe plony ziarna uzyskano w warunkach dobrego uwilgotnienia gleby, istotnie mniejsze w warunkach niedoboru opadów. Plon ziarna zależał od liczby kłosów na jednostce powierzchni, w mniejszym stopniu od masy 1000 ziaren. Wyżej plonująca odmiana Stratus wykazywała lepszą krzewistość, gdyż zagęszczenie łanu przed zbiorem wynosiło średnio 600 kłosów na m2 i było większe w stosunku do nagoziarnistej odmiany Rastik o ponad 13 proc. W innych badaniach wyżej plonujące odmiany oplewione wykazywały od 14 do 17 proc. większą liczbę kłosów na m2 niż nagoziarnista odmiana Rastik.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 107.21.85.250
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.