Na wstępie należy wspomnieć o znaczeniu przedsiewnej uprawy roli, która decyduje o równomierności wschodów i wzroście początkowym roślin, a w efekcie końcowym - o obsadzie i zagęszczeniu łanu. Jęczmień ozimy należy wysiewać w glebę starannie doprawioną i dobrze odleżałą (przez okres ok. 2-3 tygodni), ponieważ osiadanie roli już po wschodach powoduje rozrywanie korzeni i odsłanianie węzłów krzewienia, co zwiększa podatność roślin na wymarzanie.

NIE ZA WCZEŚNIE, NIE ZA PÓŹNO

Najbezpieczniej jęczmień siać w terminie optymalnym. Niestety, to banalne stwierdzenie w każdym sezonie może oznaczać coś innego. W przypadku jęczmienia dobrze dobrany termin siewu umożliwi mu lepszy wzrost i rozwój roślin przed zimą (dobrze ukształtowany system korzeniowy, odpowiedni poziom krzewienia). Nie może on być zbyt wczesny. Przy długiej i ciepłej jesieni (np. takiej, jak ostatnia) okazuje się, że taki siew może przynieść bardzo negatywne skutki, co mocno odczuli rolnicy, którzy w zeszłym roku posiali jęczmień stosunkowo wcześnie. Ciepła i długa jesień sprzyjała infekcjom grzybowym. Jęczmień atakowany był przede wszystkim przez mączniaka zbóż i traw oraz plamistość siatkową. Na wcześnie założone plantacje jęczmienia intensywnie nalatywały także mszyce. W efekcie mocno poraziły to zboże wirusami, czego skutki obserwowaliśmy wiosną w postaci roślin porażonych żółtą karłowatością jęczmienia. Łany zasiane zbyt wcześnie wykazywały także oznaki niedożywienia. Jęczmień taki wymagał interwencji fungicydowej, insektycydowej i bezwzględnie dobrze przeprowadzonych zabiegów odchwaszczania. Mało kto w zeszłym sezonie dostrzegł potrzebę dokarmienia nalistnego tego zboża. W wielu przypadkach jęczmień wszedł w spoczynek zimowy w nie najlepszej już kondycji.

Nie może być to także siew zbyt późny, gdyż takie postępowanie nie zagwarantuje nam uzyskania odpowiedniej fazy rozwojowej przed zimą. Jęczmień siany późno rośnie wolno, a powinien zakończyć krzewienie przed spoczynkiem zimowym, wykształcając pęd główny i przynajmniej 2-3 pędy boczne. Rośliny muszą zdążyć także ze zmagazynowaniem odpowiedniej ilości cukrów oraz innych substancji warunkujących im lepszą mrozoodporność.

TRAFIĆ W OPTYMALNY MOMENT

Kiedy zatem siać jęczmień ozimy? W warunkach przeciętnej jesieni, we wschodnich rejonach kraju, wysiewany jest on od 10 do 15 września, w centralnych od 12 do 18 września, a na zachodzie zwykle do 20 września. Czasem jednak termin ulega pewnemu wydłużeniu. Im jesień jest dłuższa i cieplejsza, tym później przypada optymalny moment siewu, co jednak w praktyce trudno jest przewidzieć.

Zalecana obsada dla jęczmienia sianego w terminie optymalnym wynosi 330-450 ziarniaków na m², co daje ok. 145-195 kg ziarna na ha. Trzeba jednak pamiętać, że późniejszy siew wymaga zwiększenia obsady o 10-15 proc. Przed wyznaczeniem terminu siewu oraz ustaleniem normy wysiewu, warto dokładnie zapoznać się z zaleceniami firm hodowlano-nasiennych, których materiał siewny wykorzystujemy. Bardziej tolerancyjne na opóźnione siewy są przeważnie odmiany o wyższej zimotrwałości oraz cechujące się silnym krzewieniem.

ODMIANY HYBRYDOWE SIEJEMY PÓŹNIEJ

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku siewów odmian hybrydowych (mieszańcowych). Ich siew powinien się odbyć na przełomie II i III dekady września, co daje możliwość, że rośliny uzyskają odpowiedni, pożądany wzrost i pokrój przed zakończeniem wegetacji jesiennej. Tym samym będą odpowiednio przygotowane do zimy.

Optymalnym terminem siewu ozimego jęczmienia hybrydowego w Polsce jest 16-25 września. W województwach wschodnich 16-20 września, zaś zachodnich 20-25 września.

W warunkach przeciętnej jesieni dopuszczalny jest siew w terminie opóźnionym, tj. od 25 września do 5 października. W zeszłym sezonie w zachodniej Polsce niektórzy rolnicy zasiali jęczmień hybrydowy ok. 20 października, po burakach czy kukurydzy i zebrali dość przyzwoite plony. Jednak musimy pamiętać, że jeśli zima przyjdzie wcześnie, taki termin siewu wiąże się z koniecznością przeorania plantacji.

 

Artykuł pochodzi z numeru 9/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę