PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Sposoby przechowywania i zagospodarowania ziarna kukurydzy

Sposoby przechowywania i zagospodarowania ziarna kukurydzy Fot. A. Kobus

W przeciętne lata ziarno kukurydzy w czasie zbioru zawiera około 30 proc. wody. Wymaga natychmiastowego dosuszania do około 14 proc. Coraz częściej jednak mamy do czynienia z alternatywą dla takiego postępowania, jaką jest konserwacja ziarna na mokro.



warunkach klimatycznych Polski wilgotność ziar- na kukurydzy w czasie zbioru wynosi 25-30 proc., a niekiedy nawet 35 proc. Poziom zawartości wody w ziarnie jest uzależniony od terminu zbioru, wcze- sności odmiany oraz od przebiegu warunków pogodowych. Wyjątkiem był sezon 2018, gdy ziarno zawierało poniżej 20 proc. wilgotności, a w wielu przypadkach było to nawet 15 proc. Konieczne jest dosuszanie ziarna do 13-14 proc. zawartości wody. Takie ziarno może być przedmiotem bezpośredniego obrotu handlowego lub przechowywane przez dłuższy okres. Mokre ziarno, bezpośrednio od kombajnu, szczególnie przy wyższych temperaturach powietrza, a także ziarno niedosuszone ulega zepsuciu wskutek działalności drobnoustrojów – bakterii i grzybów. Efektem jest też wzrost zawartości mikotoksyn fuzaryjnych, które degradują ziarno do sprzedaży i na paszę. Zbiory ziarna muszą więc być dostosowane do możliwości jego suszenia.

ILE KOSZTUJE SUSZENIE?

Proces suszenia jest bardzo kosztowny i pochłania nawet 1/3 całkowitych kosztów produkcji kukurydzy na ziarno. Koszty suszenia z roku na rok wzrastają, wskutek wzrostu cen nośników energii do suszenia, energii elektrycznej do napędu wentylatorów suszarni i przenośników do silosów oraz wzrostu kosz-tów pracy maszyn i ludzi. Według danych własnych, orientacyjny koszt wysuszenia usługowo jednej tony kukurydzy o wilgotności 20 proc. wynosi około 50 zł, przy wilgotności 30 proc. – 105 zł, a dla kukurydzy o zawartości wody na poziomie 35 proc. – 120 zł. Przy plonie 14 ton ziarna kukurydzy z hektara i wilgotności 30 proc. na suszenie trzeba wydać około 1500 zł. Koszt suszenia jest uzależniony od cen nośników energii. Najczęściej stosowanymi nośnikami jest olej opałowy i gaz. Ponadto stosuje się inne nośniki energii jak miał węglowy, słomę, pellety. Jednak ich stosowanie wymaga zakupu specjalnych kotłów do spalania. Przy kalkulacji kosztów dosuszania ziarna kukurydzy trzeba uwzględnić amortyzację suszarni i wiat lub budynków, w których są one zainstalowane. Producent kukurydzy z Mazowsza, inż. Tadeusz Szymańczak, określa aktualne koszty dosuszania na 9-11 zł za obniżenie wilgotności 1 tony ziarna o 1 proc. (tonoprocent), podczas gdy w 2013 roku te koszty wynosiły 7 zł. Koszty dosuszania ziarna są zróżnicowanew poszczególnych gospodarstwach, w zależności od stosowanej technologii. Na koszty dosuszania wpływają również takie czynniki jak temperatura powietrza, wilgotność powietrza, a także typ ziarna (dent, flint i typy pośrednie).

JEDNO- ALBO DWUETAPOWO

W gospodarstwach wysokotowarowych stosuje się bar-dzo wydajne suszarnie, które umożliwiają wysuszenie do kilkudziesięciu ton na dobę. Stosowane są również suszarnie przewoźne, które jednak wymagają dostępu do energii elektrycznej do napędu wentylatorów.

Na obniżenie kosztów znacząco wpływa zastosowanie metody dwuetapowego procesu suszenia.W pierwszym etapie ziarno suszy się wysoką temperaturą, do obniżenia wilgotności do 17 proc. Dalsze obniżenie wilgotności przy zastosowaniu wysokiej temperatury wymagałoby wysokich nakładów energii. Dlatego też dalszy etap dosuszania ziarna polega na składowaniu gorącego ziarna w innym zbiorniku i jego przewietrzaniu i schładzaniu zimnym powie-trzem przez 5-10 godzin. Zimne powietrze pochłania temperaturę i usuwa wilgoć z rozgrzanego ziarna.Umożliwia obniżenie jego wilgotności do 14 proc. i jegodalsze przechowywanie do momentu sprzedaży. Suszenie dwuetapowe wiąże się z dodatkowymi kosztamina zakup zestawu do suszenia niskotemperaturowegoi chłodzenia ziarna. Jednak jest to inwestycja opłacalna, gdyż pozwala na obniżenie energii aż o 40 proc. w porównaniu z suszeniem wysokotemperaturowym.

Poza obniżeniem kosztów suszenia, są też inne korzyści ze stosowania dwuetapowego suszenia ziarna kukurydzy. W porównaniu do suszenia wysokotemperaturowego ulega zmniejszeniu ilość pękniętych ziarniaków, zmniejsza się łamliwość okrywy ziarniaków. Ziarno zachowuje naturalny kolor i połysk (nie ulegazmatowieniu).

Końcową masę ziarna po wysuszeniu określa się według następującego wzoru (udostępnionego dzięki uprzejmości T. Szymańczaka): 

KONTROLA W SILOSIE

Przechowywanie ziarna wymaga kontroli i ochrony przed zawilgoceniem. Najlepsze do przechowywaniasą silosy z aktywną wentylacją i urządzeniami pomiarowymi parametrów ziarna. Można też przechowywaćziarno w magazynach płaskich pod warunkiem zapewnienia możliwości jego przewietrzania. Przed przystąpieniem do przechowywania ziarna silosy i magazyny płaskie trzeba przygotować poprzez ich gazowanie w celu pozbawienia szkodników magazynowych.

PROSTO Z KOMBAJNU

W Polsce rozwija się rynek „mokrej” kukurydzy, sprze-dawanej bezpośrednio od kombajnu. Szereg firm paszo-wych i handlowych odbiera taką kukurydzę bezpośred-nio z pola od rolników i dosusza we własnym zakresie. Stwarza to szansę uprawy tej cennej rośliny dla mniej-szych gospodarstw, które nie mają infrastruktury do do-suszania i przechowywania ziarna. Cena na kontrakto-waną mokrą kukurydzę kształtuje się na poziomie około400 zł za tonę, przy wilgotności 30 proc. Dodatkowybonus uzyskuje się za każdy procent wilgotności poniżej 3_0 proc., a powyżej tej wartości są adekwatne potrąceniaw stosunku do podstawowej ceny.

KONSERWACJA NA MOKRO

Alternatywą do suszenia ziarna może być jego konserwacja na mokro. Szczególnie gdy ziarno jest wykorzystywane jako pasza we własnym gospodarstwielub jako surowiec do produkcji bioetanolu. W procesiekonserwacji ziarna na mokro wykorzystuje się technologię rękawów foliowych, do których surowiec jestwtłaczany przy pomocy pras silosujących. Stosunkowoniskie ceny rękawów foliowych sprawiają, że zakiszanie w nich ziarna jest znacznie tańsze niż w silosach przejazdowych, biorąc pod uwagę koszt wybudowanianowych obiektów. W mniejszych gospodarstwach używa się do zakiszania opakowań typu big bag.

Proces zakiszania przebiega w warunkach beztlenowych. Ziarno kukurydzy, po jego zgnieceniu lub ześrutowaniu, dobrze ubite, kisi się szybko i bez strat, szczególnie przy dodatku konserwantów biologicznych lub chemicznych. Konserwanty są to preparaty bakteryjne lub bakteryjno-enzymatyczne. Zawierają one bakterie Lactobacillus buchnerii, które są odpowiedzialne za produkcję kwasu mlekowego. Ponadto produkowany jest kwas octowy zapewniający stabilność kiszonki i kwas propionowy, któryhamuje rozwój pleśni i drożdży. W procesiekonserwacji mokrego ziarna kukurydzy mogą być użyte kwasy organiczne: kwas propionowy lub preparaty na bazie kwasu mrówkowego i propionowego.

Zagęszczenie surowca, w zależności od rozmiaru tunelu, wynosi od 600 do 1100 kg/m3. Bardzo dobrze zakiszają,się w rękawach foliowych również odkoszulkowanei rozdrobnione kolby kukurydzy (ziarno +rdzenie). Uzyskana w ten sposób pasza po zakiszeniu nosi nazwę CCM (corn cob mix). Jest ona szczególnie przydatna w żywieniu trzody chlewnej. Zaleca się również kiszenie sieczki z kolb z liśćmi okrywowymi, zebranych w pełnej dojrzałości. Uzyskana kiszonkajest paszą o najwyższej koncentracji energiii służy do żywienia zwierząt przeżuwających.

W rękawach foliowych może być konserwowane całe, nierozdrobnione ziarno kukurydzy. Mamy wówczas do czynieniaz procesem samo konserwacji (inertacji). Proces ten polega na tym, że tlen wypełniający przestrzenie między ziarnami jest zużywa-ny i zastąpiony przez dwutlenek węgla, którypełni funkcję konserwanta ziarna.

Według cennika firmy Agripak Sp. z o.o. Sp. k., usługa pakowania w rękaw foliowy jednej tony ziarna całego ziarna kukurydzy, przy rozmiarze tunelu 270 cm x 60 m, kosztuje 20 zł za tonę. Na metrze bieżącym tunelu jest pakowane około 4 tony. Zgniecenie i spakowanie w rękaw mokrego ziarna 

kukurydzy wynosi od 42-47 zł, Przy rozmiarze tunelu 150 cm x 60 m, przybliżony tonaż na 1 mb wynosi 1,5 tony, a przy rozmiarze tunelu 195 cm x 60 m – 2 tony. Usługa pakowania śrutowanego ziarna kukurydzy, w zależności od rozmiaru tunelu wynosi od 61-66 zł, a przybliżony tonaż na 1 mb wynosi od 1,6-3,5 tony. Koszt konserwanta biologicznego wynosi 350 zł na 100 ton surowca, a konserwanta chemicznego 6 zł za 1 litr.Powyższe ceny obejmują kompleksowe usługi wraz z kosztami rękawa foliowego (bez podatku VAT w wysokości 8 proc.).



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Piotr 2019-10-06 20:29:19
    Agripak za te pieniądze wynajmuje tylko maszynę tj.srutownik lub gniotownik a do tego trzeba doliczyć jeszcze koszty paliwa i amortyzacji ciągnika oraz wynagrodzenia operatora ciągnika.
  • Wojciech 2019-10-06 14:53:53
    Jest jeszcze inna metoda. Konserwacja bez pakowania w rękaw. Schaumann ma w ofercie produkt schaumasill Supra Nk. Od lat stosuję do konserwacji mokrej kukurydzy którą pózniej można przechowywać na przymierzam pod dachem i po roku nawet nic się nie dzieje
    • Jerro 2019-10-06 15:54:35
      Jaki jest koszt takiej konserwacji?
      • Wojciech 2019-10-07 00:05:24
        Kilogram płynu kosztuje ok. 9zł. Przy wilgotności 30% trzeba ok. 20kg/tonę czyli 180/zł tona. Koszt wydaje się duży ale jeśli weźmie się pod uwagę że użycie takiej kukurydzy w produkcji paszy dla trzody praktycznie eliminuje konieczność dodawania zakwaszacza to zabieg jest bezkosztowy.
    • luk 2019-10-07 16:39:52
      Kompletnie nie opłacalna metoda bo tonę można wysuszyć za 100-120 zł z 30% a tu cena 180 zł to nieporozumienie, nawet jak weźmiemy pod uwagę fakt że nie potrzeba zakwaszacza to i tak się nie opłaca bo zakwaszenie tony paszy dla tucznika to koszt 15-20 zł.
      • Jan 2019-10-15 15:59:32
        A suszarnie za darmo zapewne dostałeś?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.205.60.226
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.