PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Suche ziarno

Autor:

Dodano:

Tagi:

Suszenie ziarna to bardzo ważny etap w uprawie kukurydzy. Może on bowiem stanowić aż 30 proc. całkowitych kosztów uprawy. Dlatego wracamy do tego tematu i podpowiadamy, jak można zmniejszyć koszty suszenia.



Według prognoz powierzchnia uprawy kukurydzy przeznaczonej na ziarno w tym roku wyniesie około 320 tys. hektarów i mimo niekorzystnych warunków pogodowych, zwłaszcza w Wielkopolsce, plony również nie będą niskie. W porównaniu z bardzo dobrym rokiem ubiegłym obniżą się tylko o 0,6 t z hektara. Bardzo ważny jest wybór prawidłowego terminu zbioru roślin, bo to właśnie on decyduje w dużej mierze o jakości ziarna, a więc o przechowywanym produkcie.

Mimo zbioru w optymalnym terminie, a więc podczas pojawienia się czarnej plamki na ziarniaku, ziarno kukurydzy i tak jest dosyć wilgotne. Dlatego wilgotność tę należy obniżyć o 20–30 proc. Nie można też dopuścić, aby ziarno było zanieczyszczone resztkami liści okrywowych, plewami i rozkruszonymi elementami rdzenia, ponieważ wtedy szybko się zagrzewa i psuje. Należy je szybko doczyścić i suszyć. Trzeba to przeprowadzać nie później niż w ciągu 24 godzin po zbiorze, a gdy jest słoneczna pogoda – najlepiej nie później niż w 12 godzin. Ze względu na wysokie koszty suszyć należy w pierwszej kolejności ziarno, które zostanie przeznaczone do handlu, ale również do produkcji mieszanek pasz treściwych, bowiem samozagrzewanie ziarna pogarsza jego jakość oraz powoduje ubytki suchej masy. Intensywnie oddychające ziarno wytwarza dużo ciepła, które musi być odprowadzone.

WRAŻLIWE ZIARNO
Ziarno kukurydzy jest bardzo wrażliwe zarówno na działania termiczne, jak i długie przechowywanie podczas dużej wilgotności. Pojawiają się wtedy takie problemy, jak: ubytek suchej masy, spadek zdolności kiełkowania czy rozwój pleśni i mikroorganizmów. Dobre warunki do rozwoju zarodniki grzybowe znajdują dodatkowo, gdy ziarno jest zanieczyszczone glebą, kurzem i resztkami roślin, dlatego bardzo ważne jest jego czyszczenie.

Przebieg procesów biologicznych zależy przede wszystkim od wilgotności i temperatury ziarna. Do tych procesów należy oddychanie połączone ze spalaniem substancji organicznych. Gdy procesy te zachodzą intensywnie, powstają straty, które wpływają na ubytki masy ziarna. Ze wzrostem temperatury rozwijają się drobnoustroje, co prowadzi do jego samozagrzewania się. W temperaturze 35–50 st.C rozwijają się pleśnie, nadające ziarnu zapach stęchlizny. Tlen wypełniający przestrzenie między ziarniakami jest zużywany na oddychanie i rozwój pleśni, co może doprowadzić do rozpoczęcia procesu fermentacji alkoholowej lub octowej. Jeżeli nie przerwie się tych procesów, temperatura nadal będzie wzrastać, a ziarno ulegnie zepsuciu, tracąc zdolność i energię kiełkowania. Dlatego kiedy ziarno ma wilgotność 30–35 proc., temperatura powietrza suszącego nie może przekraczać 80–90 st.C.

SUSZENIE
Kukurydzę można suszyć metodą wysokotemperaturową lub w dwóch etapach, kiedy można wykorzystać oszczędniejszą technikę niskotemperaturową. Podczas suszenia ziarno kukurydzy nie może być za bardzo nagrzewane. W wypadku metody wysokotemperaturowej, gdy wilgotność ziarna kukurydzy wynosi 30–35 proc., temperatura powietrza suszącego nie może przekraczać 80–90 st.C, a ziarno nie powinno nagrzewać się powyżej 50 st.C. Proces suszenia kukurydzy odbywa się w dwóch fazach. Na początku przy stałej prędkości suszenia, a później przy malejącej. Po osiągnięciu jednak przez ziarno wilgotności 20 proc. można zwiększyć temperaturę powietrza do 110 st.C, ale temperatura ziarna nie może przekroczyć 65 st.C. Nie powinno się też mieszać ziarna różnych odmian kukurydzy ze względu na różnice wynikające z szybkości oddawania wody.

Suszenie przeprowadza się przeważnie do momentu, aż ziarniaki osiągną wilgotność 16–17 proc. Dalsze suszenie może się odbywać poprzez chłodzenie zimnym powietrzem do temperatury ziarna 10 st.C, ponieważ w czasie schładzania powietrze nagrzewa się od ziarna i osusza o 2–3 proc., do takiej wilgotności, przy której ziarno może być przechowywane, a więc 14 proc.

Proces suszenia można też prowadzić, dzieląc go na dwa etapy, wykorzystując przy tym zalecaną obecnie technikę niskotemperaturową. Metoda dwuetapowa polega na tym, że kukurydzę suszy się wysoką temperaturą do wilgotności około 17 proc., a następnie w drugim etapie składuje się gorące ziarno w pomieszczeniu poza suszarnią. Następnie przewietrza się je i schładza do wilgotności 14 proc. Odprowadzenie wody z głębszych warstw ziarniaka jest bardzo powolne i duża część ciepła nie jest wykorzystywana. Aby wyrównać wilgoć, ziarno kukurydzy powinno leżakować przez 6–10 godzin, gdy wilgoć przemieszcza się z wewnętrznych warstw ziarniaka na zewnątrz. Łatwo to zaobserwować, bo ziarniak wtedy pęka.

Przerzucenie ziarna powoduje odparowanie wilgoci i wymieszanie wilgotniejszego ziarna, przy ścianach z ziarnem suchym. Magazyny płaskie lub silosowe, które wykorzystywane są do niskotemperaturowego chłodzenia, powinny być dopasowane do wydajności suszarki wysokotemperaturowej, magazyny takie powinny być też wyposażone w zestaw urządzeń do jakościowej konserwacji ziarna. Automatyczne sterowanie suszeniem metodą niskotemperaturową zmniejsza zużycie energii o około 25 proc. w porównaniu z metodą suszenia wysokotemperaturowego, a jednocześnie zmniejsza ryzyko przegrzania ziarna, które obniża jego jakość. Magazyny płaskie lub silosowe, które wykorzystywane są do niskotemperaturowego chłodzenia, należy dopasować do wydajności suszarki. Nowoczesne suszarnie wyposażone są w urządzenia kontrolno-pomiarowe i sterujące, które pozwalają na ciągłe monitorowanie procesu suszenia, które jest energochłonne. Na rynku jest ogromny wybór suszarni. Największe zastosowanie jednak znalazły suszarnie kolumnowe o zabudowie daszkowej. Najważniejszymi zespołami tej suszarni jest kolumna susząco-chłodząca, podgrzewacz powietrza, wentylator główny i czynnik chłodzący. W dużych gospodarstwach ziarno należy suszyć w instalacjach o dużej wydajności dobowej, które powinny być zintegrowane z ciągiem technologicznym wewnątrz magazynu. Dla gospodarstw małych natomiast dobre są suszarnie przewoźne.

PRZECHOWYWANIE
Silos jest bardzo praktycznym magazynem, gdyż może być łatwo załadowany i rozładowany, łatwo też można do niego wejść i kontrolować stan ziarna. Można wykorzystywać pojedyncze silosy albo baterie silosów. Konstrukcja silosów umożliwia konserwację, schładzanie oraz dosuszanie ziarna metodą aktywnej wentylacji, jak również pełną mechanizację prac załadunkowo-rozładunkowych, konserwację ziarna przez wentylację. Wyróżnia się trzy rodzaje silosów: płaskodenne, lejowe i spedycyjne. Płaskodenne mają odpowiednie podłogi perforowane, wentylatory przewietrzające i wywietrzniki pozwalające długo przechowywać ziarno. W silosach lejowych również długo można przechowywać ziarno, ale spełniają one też rolę silosów operacyjnych, do krótkoterminowego przechowywania przed lub po suszeniu lub czyszczeniu. Silosy spedycyjne, jak sama nazwa wskazuje, pozwalają szybko załadować towar na samochody, dzięki nowoczesnym metodom konstrukcyjnym.
Magazyny tradycyjne nazywane są inaczej podłogowo-płaskimi. Ściany takiego magazynu muszą być odizolowane i wykonane w taki sposób, aby nie przewodziły ciepła. Również podłoga powinna być odizolowana przed zawilgoceniem, okna na wysokości 1,5–2 m od podłogi i uszczelnione tak, by nie dostały się gryzonie i ptaki. Ziarno w takim magazynie przeważnie składowane jest luzem w pryzmach, których grubość zależy od wilgotności i okresu przechowywania. Ziarno o wilgotności poniżej 15 proc., schłodzone i oczyszczone, może być przechowywane w warstwie wyższej niż 1,5 m, ale im jest wilgotniejsze, grubość ta powinna być zmniejszana.

Zalety suszenia dwuetapowego
Niższe koszty suszenia nawet o 25 proc. h większa wydajność suszarki wysokotemperaturowej o blisko 50 proc. h mniejsza ilość pękniętych ziarniaków h mniejsza łamliwość okrywy ziarniaków h lepsze zachowanie naturalnego koloru wysuszonej kukurydzy.

Źródło: Farmer 18/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.237.16.210
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.