PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Trzecia dawka azotu w pszenicy - tak czy nie?

Trzecia dawka azotu w pszenicy - tak czy nie?

Pszenica ozima znajduje się już w fazie strzelania w źdźbło i jest po zasileniu drugą dawką azotu. Czy zastosować trzecią? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie chemicznej podać ten pierwiastek?



Przystępując do rozważań dotyczących trzeciej dawki azotu w pszenicy, warto przypomnieć, że w roku ubiegłym generalnie zbierano wysokie plony ziarna (w niektórych gospodarstwach były one rekordowe). Niestety, ziarno to bardzo często charakteryzowało się niską zawartością białka, czyli nie spełniało wymagań jakościowych. Dotyczyło to łanów, w których azot na wiosnę zastosowano zarówno w dwóch, jak i w trzech dawkach. Przy czym warto podkreślić, że bywały plantacje, gdzie ziarno odznaczało się odpowiednio wysoką zawartością białka, pomimo tego, że azot w okresie wiosennym podano tylko w dwóch terminach. Zatem warto jeszcze raz przeanalizować zagadnienia związane z nawożeniem pszenicy ozimej azotem, gdyż jak powszechnie wiadomo, jest on głównym składnikiem nie tylko plonotwórczym, lecz także jakościowym, a skuteczność nawożenia (również w odniesieniu do jakości technologicznej ziarna) zależy nie tylko od liczby terminów, w których jest on aplikowany.

OKRES WZMOŻONEGO ZAPOTRZEBOWANIA

W praktyce nawożenie pszenicy azotem powinno być zaplanowane w taki sposób, aby rośliny miały ten składnik do dyspozycji w odpowiednich ilościach w każdej fazie rozwojowej, gdyż w innym przypadku redukują one poszczególne elementy struktury plonu. Przykładowo niedobór azotu w pierwszych miesiącach wiosennej wegetacji może prowadzić do spadku liczby źdźbeł kłosonośnych, redukcji kłosków (pięterek) i liczby płodnych kwiatków, co znacząco zmniejsza liczbę ziarniaków w kłosie. Natomiast w późniejszych fazach rozwojowych powoduje zmniejszenie masy ziarniaków, które zwykle odznaczają się niską zawartością białka. Trzeba wiedzieć, że niezależnie od potencjału plonotwórczego łanu rośliny akumulują ok. 20 proc. składników pokarmowych do końca krzewienia. Największa dynamika pobierania przypada na okres od początku strzelania w źdźbło do kwitnienia (50 proc.). Pozostałe 30 proc. potrzeb pokarmowych rośliny realizują w okresie po kwitnieniu. Przy czym dynamika akumulacji nie powinna przekładać się bezpośrednio na poziom nawożenia w poszczególnych dawkach, gdyż trzeba mieć świadomość, że azot zastosowany w I dawce jest pobierany nie tylko do końca krzewienia, lecz także w fazie strzelania w źdźbło, a także choć w zdecydowanie mniejszych ilościach w okresie po kwitnieniu. Tak samo azot zastosowany w II dawce działa również w fazie nalewania ziarna. Dlatego też warto jeszcze raz podkreślić, że dobre nawożenie pszenicy to takie, które zapewnia odpowiednią dostępność azotu z gleby w poszczególnych fazach wzrostu rośliny i to niezależnie o tego, czy azot w okresie wiosennym stosujemy w dwóch czy w trzech dawkach - oczywiście, w praktyce w pszenicy jakościowej częściej stosuje się trzy dawki (szczegółowo temat ten został przedstawiony w marcowym wydaniu "Farmera").

Trzecia dawka azotu w pszenicy bardzo często potocznie jest nazywana dawką jakościową. To oczywiście prawda, przy czym trzeba mieć na uwadze fakt, że w okresie nalewania ziarna następuje remobilizacja (przemieszczanie) azotu zgromadzonego w słomie do tworzących się ziarniaków. Ta frakcja azotu stanowi średnio aż 70 proc. azotu znajdującego się w ziarnie (pozostała ilość azotu pobierana jest w okresie po kwitnieniu), zatem w głównym stopniu decyduje o zawartości w nim białka i wielkości plonu. Stąd też w roku ubiegłym zbyt niski poziom nawożenia w pierwszych dwóch dawkach (zwłaszcza w łanach nadmiernie zagęszczonych, o większych potrzebach pokarmowych) mógł być jedną z przyczyn niskiej zawartości białka w ziarnie.

KIEDY III DAWKA N?

Obecnie pszenica znajduje się już w fazie strzelania w źdźbło i jest po zasileniu drugą dawką azotu. Co dalej? Czy zastosować trzecią? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie chemicznej? Zasadność stawiania sobie tych pytań jest tym większa, że w roku obecnym (podobnie jak to miało miejsce w minionym) w wielu gospodarstwach do tej pory nie stosowano "klasycznego" nawożenia pszenicy azotem. Wynikało to z faktu, że rośliny bardzo mocno rozkrzewiły się w okresie jesiennym, zatem wczesną wiosną, chcąc ograniczyć dalsze krzewienie, a także przyspieszyć redukcję nadmiaru źdźbeł, część rolników decydowała się zmniejszyć lub/i opóźnić stosowanie pierwszej dawki. Jednocześnie jesienny układ pogody sprowokował wielu do bardzo późnych siewów tego zboża. Nie zdążyło się ono dostatecznie rozkrzewić do wiosny. Na tych plantacjach generalnie stosowano bardzo wysokie nawożenie w dawce pierwszej, tym bardziej że początek wiosny był suchy i chłodny. W związku z tym rośliny słabo pobierały azot z gleby. Wspomniane warunki skutkowały tym, że rolnicy bardzo często już niezależnie od stanu rozkrzewienia roślin, chcąc poprawić ich kondycję (łany gęste zaczęły mocno się przerzedzać, a słabe słabo się krzewiły), zastosowali wysoki poziom nawożenia azotem w dawce drugiej. Zatem w roku obecnym w zależności od sytuacji sumaryczna ilość azotu wprowadzona do gleby w nawozach w dawce pierwszej i drugiej może być bardzo zróżnicowana. Stąd też odpowiednio należy zaplanować dawkę trzecią, a nie trzymać się z góry przyjętych założeń. Może bowiem wystąpić taka sytuacja, że zastosowany do tej pory azot w nawozach mineralnych wraz z azotem glebowym (składnik pochodzący z bieżącej mineralizacji glebowej materii organicznej) wystarczy do pokrycia potrzeb pokarmowych łanu do końca wegetacji. Zatem wchodzi w rachubę odstąpienie od podania dawki trzeciej. Aby jednak podjąć taką decyzję, w pierwszej kolejności należy ponownie oszacować plon ziarna, uwzględniając przy tym gęstość łanu, kondycję roślin oraz prognozowaną pogodę. Na tej podstawie określamy potrzeby pokarmowe łanu (pod założony plon) i odnosimy się do azotu już zastosowanego, tj. dawki pierwszej i drugiej, gdyż nawożenie tym składnikiem należy traktować zawsze całościowo, tzn. ilość azotu, która została już zastosowana, rzutuje na późniejsze stosowanie tego składnika.

WYSOKOŚĆ III DAWKI N

Jeżeli wczesną wiosną założyliśmy, że celujemy w plon ziarna na poziomie 8 t/ha, to zapotrzebowanie pszenicy jakościowej na azot w przybliżeniu kształtuje się na poziomie 240 kg N (8 t x 30 kg N - pobranie jednostkowe). Następnie jeśli przykładowo założymy, że rośliny będą miały do dyspozycji 50-60 kg N z gleby, to zapotrzebowanie na ten składnik wynosi 180-190 kg N. Jak już wspomniano, aby oszacować wielkość dawki trzeciej, od potrzeb nawozowych należy odjąć ilość składnika już zastosowanego, która w roku obecnym w dwóch pierwszych dawkach w zależności od plantacji dla założonego plonu wahała się zwykle w granicach 140-180 kg N. Z przedstawionego wyliczenia wynika, że w praktyce możemy mieć już zastosowaną docelową ilość azotu.

W sytuacji, gdy w wyniku niekorzystnych warunków wiosennych zakładana wcześniej wysokość plonu zmniejszyła się z 8 do 7 t, to jak wynika z przyjętych wyliczeń, ilość już zastosowanego azotu w zupełności pokrywa potrzeby pokarmowe łanu. Natomiast jeśli wcześniej szacowany potencjał plonotwórczy łanu nie zmienił się, a wiosną zbyt "ostrożnie" zastosowaliśmy azot, to podanie trzeciej jego porcji jest wręcz niezbędne.

Przypominam, że stosowanie trzeciej dawki N ma sens tylko w łanach zdrowych (chronionych przed chorobami i szkodnikami). Liść flagowy, podflagowy oraz kłos muszą być zielone jeszcze przez kilka tygodni po przeprowadzonym zasilaniu azotem. Jest to podstawowy warunek pobrania i przetworzenia azotu w plon o odpowiedniej jakości. Jeśli wysokość trzeciej dawki znacznie przekracza 40-50 kg N/ha, można ją podzielić na dwie: 2/3 zastosować w fazie pojawiania się liścia flagowego (BBCH 39) lub nawet podflagowego (BBCH 37), a 1/3 na początku kłoszenia (BBCH 49-51). Przy czym drugą część stosuje się tylko w przypadku, gdy nadal utrzymują się optymalne warunki pogodowe.

Przy niższej wysokości trzeciej dawki N praktykuje się aplikację jednorazową w fazie BBCH 39-51. Jednakże gdy gospodarujemy na terenach z cyklicznymi suszami, wskazane jest wcześniejsze zastosowanie nawozu w kierunku BBCH 39 (BBCH 37). Przyspieszając nawożenie, "kupujemy" sobie czas, w którym mogą pojawić się opady. A jak wiadomo, podstawowym warunkiem działania nawozów jest to, aby po przeprowadzonym nawożeniu spadła odpowiednia ilość wody, której zadaniem jest zarówno ich rozpuszczenie, jak i przemieszczenie uwolnionego azotu w głąb gleby. Chodzi o to, aby większa ilość korzeni mogła go wprowadzać do rośliny.

KTÓRY NAWÓZ WYBRAĆ?

Warto wiedzieć, że rozsianie nawozów po deszczu, na glebę wilgotną, nie gwarantuje jeszcze wysokiej efektywności ich zastosowania. Uzyskujemy bowiem tylko ich rozpuszczenie. Do przemieszczenia składnika w głąb gleby potrzebne są nowe opady. Przyspieszenie stosowania dawki trzeciej można rozważyć również w sytuacji, gdy uprawiamy pszenicę na glebach żyznych, o dużym potencjale do mineralizacji azotu glebowego, gdyż w późniejszym okresie w żywieniu roślin będzie wzrastało znaczenia azotu pochodzącego z rozkładu glebowej materii organicznej.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że podczas nawożenia zboża trzecią dawką azotu bardzo ważny jest odpowiedni dobór nawozu azotowego. Wskazane jest stosowanie nawozów zawierających przynajmniej część azotu w formie saletrzanej (NO3-), co sprawia, że zastosowany składnik jest względnie szybko pobierany przez rośliny. Natomiast stosowanie mocznika, co niestety, można spotkać w praktyce, jest wysoce ryzykowne. Wynika to między innymi z faktu, że mocznik jest nawozem długo działającym, a azot zastosowany w trzeciej dawce powinien w miarę szybko dostać się do rośliny. Zatem w praktyce należałoby znacznie przyspieszyć termin aplikacji tego nawozu - takie nawożenie przybiera wówczas charakter "spóźnionej" dawki drugiej. Poza tym trzeba zwrócić uwagę na to, o czym wspomniano powyżej, że warunki wilgotnościowe gleby w momencie aplikacji dawki trzeciej nie zawsze są optymalne, a zastosowanie nawozów azotowych na przesuszoną glebę zawsze skutkuje pewnymi stratami azotu. Straty te są szczególnie wysokie w przypadku aplikacji mocznika.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • rej 2015-05-31 01:17:10
    Zmiencie ten link bo nie idzie tu wejsc jak nie ogarniesz bo wrzuca w agrosfera/ a nie produkcja roslinna/
    !

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.60.144
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.