W roku 2020 (drugim roku cyklu) badano - podobnie jak w 2019 r. - te same odmiany, a doświadczenia prowadzono w 6 punktach doświadczalnych z pszenicą ozimą, pszenżytem ozimym i żytem, oraz w 7 punktach z pszenicą jarą i w 6 punkach z owsem i jęczmieniem jarym.

Warto dodać, że dane te są zbierane i opracowywane w ramach systemu Ekologicznego Doświadczalnictwa Ekologicznego (EDO), który jest jedynym instytucjonalnym systemem oceny odmian dla potrzeb rolnictwa ekologicznego.

Jak wynika z przedstawionych na stronie CDR w Brwinowie wyników (badaniom poddano 16 odmian pszenicy ozimej), w roku 2020, największe plony uzyskano w doświadczeniach założonych na glebach pszennych w Tarnowie i Skołoszowie. W warunkach gleb słabszych należących do kompleksu żytniego bardzo dobrego pszenica plonowała niżej. Na glebach należących do kompleksów pszennych plony powyżej wzorca (wartości średniej z wszystkich odmian) uzyskały, tak jak w 2019 r.: Hondia, Formacja, Euforia, RTG Kilimanjaro i Hybery. Na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego w grupie odmian plonujących wyżej od wzorca znalazły się Formacja i Hybery oraz dodatkowo: Owacja, Plejada, Artist i Delawar. W zależności od lokalizacji doświadczenia odmiany populacyjne plonowały wyżej od wzorca o 1-16%, a odmiana hybrydowa Hybery o 2–21%. Spośród ocenianych odmian najmniejsze plony we wszystkich miejscowościach uzyskała Ostka Gruboziarnista.

Spośród 12 ocenianych odmian pszenżyta ozimego największą stabilnością plonowania charakteryzowały się odmiany Meloman i Kasyno, które w 5 miejscowościach plonowały powyżej wzorca. Elementem struktury plonu decydującym o wysokim plonowaniu tych odmian była masa 1000 ziaren. W czterech lokalizacjach powyżej średniej plonowały również odmiany Belcanto, Rotondo i Avokado. Różnice w plonowaniu pozostałych odmian podobnie jak w roku 2019 w większości obiektów były nieistotne. Zdaniem autora opracowania – Tomasza Stachowicza - małe zróżnicowanie wyników w plonowaniu odmian wiązać należy z niewielkim nasileniem patogenów grzybowych w większości doświadczeń. Zachwaszczenie łanów pszenżyta w większości doświadczeń również było niewielkie i nie miało wpływu na plonowanie odmian.

Spośród ocenianych odmian żyta ozimego wyraźnie największe plony we wszystkich doświadczeniach uzyskały odmiany mieszańcowe, podobnie jak w doświadczeniach PDO. Najwyżej plonującą odmianą mieszańcową (z 3 badanych) była odmiana KWS Berado. W większości doświadczeń uzyskała plon o 30% większy od wzorca. Odmiany mieszańcowe tworzyły w większości doświadczeń zwarte łany o obsadzie kłosów powyżej średniej i wysokiej masie 1000 ziaren. Odmiana KWS Berado w porównaniu do KWS Dolaro i Tur tworzyła łan o wyraźnie większej obsadzie kłosów. Spośród 8 badanych odmian populacyjnych w większości doświadczeń plony powyżej wzorca (średniej dla odmian populacyjnych) uzyskała odmiana Reflektor. Odmiana ta uzyskała wysoką wydajność głównie dzięki dużej obsadzie kłosów. Do grupy odmian o wysokim i stabilnym plonowaniu można zaliczyć również Dańkowskie Granat. Odmiana ta uzyskała plony wyższe od średniej z odmian populacyjnych. Zachwaszczenie łanów żyta we wszystkich miejscowościach było niewielkie i nie miało wpływu na plonowanie ocenianych odmian.

Plony pszenicy jarej w systemie ekologicznym różniły się w zależności od miejscowości, co było spowodowane warunkami glebowymi oraz pogodowymi w okresie siewów, wschodów roślin i wegetacji. Najniższe plony ziarna (z 11w sumie badanych odmian) uzyskano w Skołoszowie (woj. podkarpackie) i Osinach (woj. lubelskie), a ponad 2-krotnie wyższe w Tarnowie (woj. Dolnośląskie), gdzie pszenica była uprawiana na lepszych glebach. Z wszystkich badanych odmian najlepiej w omawianym sezonie plonowały odmiany: Merkawa i Atrakcja. W badaniach w 2020 roku w zestawie ocenianych odmian uwzględniono dodatkowo najnowsze pszenice znajdujące się w Krajowym Rejestrze Odmian COBORU, dwie jare formy pszenicy orkisz: Wirtas oraz Kuiavia, jak również „dawne pszenice” – samopsza, płaskurka biała i płaskurka ciemna. Testowane odmiany współczesne pszenicy zwyczajnej plonowały wyżej niż odmiany oplewione orkiszu, samopszy i płaskurki średnio o 1,4 dt/ha w Osinach i 20,0 dt/ha w Chomentowie „Odmiany dawne” (Płaskurka biała i ciemna, Samopsza) oraz pszenice orkisz plonowały w zakresie od 38,9 dt/ha (orkisz Wirtas) do 19,4 dt/ha (orkisz Kuiavia). Największą wydajność w obu lokalizacjach, w których prowadzono badania z „odmianami dawnymi” (Chomentowo, Osiny), uzyskały orkisz Wirtas, odpowiednio 38,9 i 24,8 dt/ha i Samopsza 35,2 – 27,7 dt/ha. Oceniane płaskurki plonowały w granicach 22,0 – 25,0 dt/ha.

Analiza statystyczna wykazała istotne różnice w plonowaniu testowanych odmian jęczmienia jarego (11 odmian). Stwierdzono ponadto różną reakcję odmian w poszczególnych miejscowościach. Z tego względu przy określaniu przydatności odmian dla systemu ekologicznego wskazane jest rozpatrywanie tej cechy dla poszczególnych rejonów Polski. W stosunku do wzorca najwyżej plonowały odmiany Esma i Avatar. Powyżej średniej plonowały także Radek, Rubaszek, Bente, KWS Vermont i Mecenas. Najniżej plonowała odmiana Etoile (87% wzorca). Odmiana Esma charakteryzowała się wysoką dorodnością ziarna (41,5-54,3 g), a odmiana Avatar w większości doświadczeń tworzyła łan o większej od wzorca obsadzie kłosów i masie 1000 ziaren.

Również w przypadku owsa (badano 11 odmian) wyniki analizy statystycznej wykazały istotną różnicę w plonowaniu między testowanymi odmianami, jak również różną reakcję odmian w poszczególnych lokalizacjach. W określaniu przydatności odmian owsa dla systemu ekologicznego wskazane jest także rozpatrywanie tej cechy dla poszczególnych rejonów Polski. Odmiany owsa zwyczajnego oplewionego plonowały średnio na poziomie od 57,4 dt/ha dla odmiany Arden do 67,0 dt/ha dla odmiany Agent. Niżej plonowały odmiany owsa nagoziarnistego, a różnica w plonowaniu odmian nagoziarnistych (Amant i Siwek) i odmian zwyczajnych w zależności od lokalizacji wynosiła od 13,0do 28,0 dt/ha. Najwyżej plonującymi odmianami owsa były: Agent, Pablo, Kozak, Monsun, i Figaro. Odmiany te niezależnie od lokalizacji plonowały powyżej wzorca. Elementem struktury plonu, który decydował o wysokiej wydajności wymienionych odmian, były odpowiednio: dla odmian Monsun, Pablo i Kozak - głównie masa 1000 ziaren, a dla odmian Agent i Figaro - obsada wiech.

Warto dodać, że - jak podkreślono w omawianej analizie - od 12 lat doświadczenia odmianowe zbóż metodami ekologicznymi prowadzone są również przez CDR Oddział w Radomiu w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego dla woj. mazowieckiego. Nie są jednak - jak EDO - instytucjonalnym systemem oceny odmian dla potrzeb rolnictwa ekologicznego, ale wyniki z tych doświadczeń są udostępniane na stronach CDR oraz publikacjach Wyników Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego województwa mazowieckiego.

Obecnie dla wybranych gatunków zbóż są prowadzone w dwóch punktach doświadczalnych: w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w Grabowie n/Wisłą (IUNG-PIB w Puławach) i w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin PIB w Radzikowie. W doświadczeniach badane są odmiany dostępne w doborze Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego dla woj. mazowieckiego, w tym także, w odróżnieniu od systemu EDO corocznie nowo zarejestrowane odmiany. W sezonie 2019-2020 przeprowadzono doświadczenia z: 16 odmianami owsa, 28 odmianami jęczmienia jarego, 22 odmianami żyta ozimego i 17 odmianami pszenżyta ozimego; w tym 2 nowe odmiany pszenżyta ozimego, 3 żyta ozimego, 8 odmian jęczmienia jarego i 5 odmian owsa.

Wyniki plonowania w tych badaniach (plon ziarna odmian podany w % w stosunku do wszystkich badanych odmian w danym gatunku):

Pszenżyto ozime – najlepiej plonującą odmianą w 2020 r – nowo zarejestrowana odmiana SU Liborius - 118% ; odmiana Belcanto – 106% za okres 2019-2020 i odmiana Trelf – 118% w 2020 r. i 111% za okres 2018-2020.

Żyto ozime – odmiany nowe; KWS Jethro 120% i odmiana KWS Berado -114% w 2020, odmiany KWS Trebiano i KWS Dolaro po 114% za okres 2019-2020 oraz odmiana KWS Serafino 115% i odmiana Dolaro 114 za okres 2018-2020. Z odmian populacyjnych najlepiej plonującą była odmiana Reflektor – 95% w 2020 i 92% w 2019 r.

Jęczmień jary – z 8 nowych odmian w 2020r. najlepiej plonowały odmiany: Adwokat – 114% i Pasjonat – 104%, a z odmian starszych odmiana Rezus (117%), Avatar (114%), Runner (112%). Za okres 2019-2020- odmiana Rezus (112%) i Avatar (111%). za okres 2018-2020 – odmiana Runner (109%) i Rezus (106%).

Owies – odmiany nowe – Rambo (117%) i Panteon (108%) w 2020. Odmiany starsze za 2020r. - odmiana Kozak o Lion po 114%. Za okres 2019-2020 najlepiej plonowały: odmiana Kozak 110% i Pablo (109%). W latach zbioru 2018-2020 najbardziej stabilnymi odmianami były: odmiana Kozak (108%), odmiana Agent (104%) i odmiana Bingo (104%).