PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wyniki plonowania zbóż w doświadczeniach ekologicznych w sezonie 2020 r.

Wyniki plonowania zbóż w doświadczeniach ekologicznych w sezonie 2020 r. Fot. M. Tyszka, farmer.pl

W ostatnich latach zespół IUNG – PIB realizuje wspólnie z COBORU badania związane z oceną odmian zbóż jarych i ozimych do produkcji ekologicznej. Właśnie przedstawiono wyniki plonowania wybranych odmian w doświadczeniach ekologicznych prowadzonych w 2020 r.



W roku 2020 (drugim roku cyklu) badano - podobnie jak w 2019 r. - te same odmiany, a doświadczenia prowadzono w 6 punktach doświadczalnych z pszenicą ozimą, pszenżytem ozimym i żytem, oraz w 7 punktach z pszenicą jarą i w 6 punkach z owsem i jęczmieniem jarym.

Warto dodać, że dane te są zbierane i opracowywane w ramach systemu Ekologicznego Doświadczalnictwa Ekologicznego (EDO), który jest jedynym instytucjonalnym systemem oceny odmian dla potrzeb rolnictwa ekologicznego.

Jak wynika z przedstawionych na stronie CDR w Brwinowie wyników (badaniom poddano 16 odmian pszenicy ozimej), w roku 2020, największe plony uzyskano w doświadczeniach założonych na glebach pszennych w Tarnowie i Skołoszowie. W warunkach gleb słabszych należących do kompleksu żytniego bardzo dobrego pszenica plonowała niżej. Na glebach należących do kompleksów pszennych plony powyżej wzorca (wartości średniej z wszystkich odmian) uzyskały, tak jak w 2019 r.: Hondia, Formacja, Euforia, RTG Kilimanjaro i Hybery. Na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego w grupie odmian plonujących wyżej od wzorca znalazły się Formacja i Hybery oraz dodatkowo: Owacja, Plejada, Artist i Delawar. W zależności od lokalizacji doświadczenia odmiany populacyjne plonowały wyżej od wzorca o 1-16%, a odmiana hybrydowa Hybery o 2–21%. Spośród ocenianych odmian najmniejsze plony we wszystkich miejscowościach uzyskała Ostka Gruboziarnista.

Spośród 12 ocenianych odmian pszenżyta ozimego największą stabilnością plonowania charakteryzowały się odmiany Meloman i Kasyno, które w 5 miejscowościach plonowały powyżej wzorca. Elementem struktury plonu decydującym o wysokim plonowaniu tych odmian była masa 1000 ziaren. W czterech lokalizacjach powyżej średniej plonowały również odmiany Belcanto, Rotondo i Avokado. Różnice w plonowaniu pozostałych odmian podobnie jak w roku 2019 w większości obiektów były nieistotne. Zdaniem autora opracowania – Tomasza Stachowicza - małe zróżnicowanie wyników w plonowaniu odmian wiązać należy z niewielkim nasileniem patogenów grzybowych w większości doświadczeń. Zachwaszczenie łanów pszenżyta w większości doświadczeń również było niewielkie i nie miało wpływu na plonowanie odmian.

Spośród ocenianych odmian żyta ozimego wyraźnie największe plony we wszystkich doświadczeniach uzyskały odmiany mieszańcowe, podobnie jak w doświadczeniach PDO. Najwyżej plonującą odmianą mieszańcową (z 3 badanych) była odmiana KWS Berado. W większości doświadczeń uzyskała plon o 30% większy od wzorca. Odmiany mieszańcowe tworzyły w większości doświadczeń zwarte łany o obsadzie kłosów powyżej średniej i wysokiej masie 1000 ziaren. Odmiana KWS Berado w porównaniu do KWS Dolaro i Tur tworzyła łan o wyraźnie większej obsadzie kłosów. Spośród 8 badanych odmian populacyjnych w większości doświadczeń plony powyżej wzorca (średniej dla odmian populacyjnych) uzyskała odmiana Reflektor. Odmiana ta uzyskała wysoką wydajność głównie dzięki dużej obsadzie kłosów. Do grupy odmian o wysokim i stabilnym plonowaniu można zaliczyć również Dańkowskie Granat. Odmiana ta uzyskała plony wyższe od średniej z odmian populacyjnych. Zachwaszczenie łanów żyta we wszystkich miejscowościach było niewielkie i nie miało wpływu na plonowanie ocenianych odmian.

Plony pszenicy jarej w systemie ekologicznym różniły się w zależności od miejscowości, co było spowodowane warunkami glebowymi oraz pogodowymi w okresie siewów, wschodów roślin i wegetacji. Najniższe plony ziarna (z 11w sumie badanych odmian) uzyskano w Skołoszowie (woj. podkarpackie) i Osinach (woj. lubelskie), a ponad 2-krotnie wyższe w Tarnowie (woj. Dolnośląskie), gdzie pszenica była uprawiana na lepszych glebach. Z wszystkich badanych odmian najlepiej w omawianym sezonie plonowały odmiany: Merkawa i Atrakcja. W badaniach w 2020 roku w zestawie ocenianych odmian uwzględniono dodatkowo najnowsze pszenice znajdujące się w Krajowym Rejestrze Odmian COBORU, dwie jare formy pszenicy orkisz: Wirtas oraz Kuiavia, jak również „dawne pszenice” – samopsza, płaskurka biała i płaskurka ciemna. Testowane odmiany współczesne pszenicy zwyczajnej plonowały wyżej niż odmiany oplewione orkiszu, samopszy i płaskurki średnio o 1,4 dt/ha w Osinach i 20,0 dt/ha w Chomentowie „Odmiany dawne” (Płaskurka biała i ciemna, Samopsza) oraz pszenice orkisz plonowały w zakresie od 38,9 dt/ha (orkisz Wirtas) do 19,4 dt/ha (orkisz Kuiavia). Największą wydajność w obu lokalizacjach, w których prowadzono badania z „odmianami dawnymi” (Chomentowo, Osiny), uzyskały orkisz Wirtas, odpowiednio 38,9 i 24,8 dt/ha i Samopsza 35,2 – 27,7 dt/ha. Oceniane płaskurki plonowały w granicach 22,0 – 25,0 dt/ha.

Analiza statystyczna wykazała istotne różnice w plonowaniu testowanych odmian jęczmienia jarego (11 odmian). Stwierdzono ponadto różną reakcję odmian w poszczególnych miejscowościach. Z tego względu przy określaniu przydatności odmian dla systemu ekologicznego wskazane jest rozpatrywanie tej cechy dla poszczególnych rejonów Polski. W stosunku do wzorca najwyżej plonowały odmiany Esma i Avatar. Powyżej średniej plonowały także Radek, Rubaszek, Bente, KWS Vermont i Mecenas. Najniżej plonowała odmiana Etoile (87% wzorca). Odmiana Esma charakteryzowała się wysoką dorodnością ziarna (41,5-54,3 g), a odmiana Avatar w większości doświadczeń tworzyła łan o większej od wzorca obsadzie kłosów i masie 1000 ziaren.

Również w przypadku owsa (badano 11 odmian) wyniki analizy statystycznej wykazały istotną różnicę w plonowaniu między testowanymi odmianami, jak również różną reakcję odmian w poszczególnych lokalizacjach. W określaniu przydatności odmian owsa dla systemu ekologicznego wskazane jest także rozpatrywanie tej cechy dla poszczególnych rejonów Polski. Odmiany owsa zwyczajnego oplewionego plonowały średnio na poziomie od 57,4 dt/ha dla odmiany Arden do 67,0 dt/ha dla odmiany Agent. Niżej plonowały odmiany owsa nagoziarnistego, a różnica w plonowaniu odmian nagoziarnistych (Amant i Siwek) i odmian zwyczajnych w zależności od lokalizacji wynosiła od 13,0do 28,0 dt/ha. Najwyżej plonującymi odmianami owsa były: Agent, Pablo, Kozak, Monsun, i Figaro. Odmiany te niezależnie od lokalizacji plonowały powyżej wzorca. Elementem struktury plonu, który decydował o wysokiej wydajności wymienionych odmian, były odpowiednio: dla odmian Monsun, Pablo i Kozak - głównie masa 1000 ziaren, a dla odmian Agent i Figaro - obsada wiech.

Warto dodać, że - jak podkreślono w omawianej analizie - od 12 lat doświadczenia odmianowe zbóż metodami ekologicznymi prowadzone są również przez CDR Oddział w Radomiu w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego dla woj. mazowieckiego. Nie są jednak - jak EDO - instytucjonalnym systemem oceny odmian dla potrzeb rolnictwa ekologicznego, ale wyniki z tych doświadczeń są udostępniane na stronach CDR oraz publikacjach Wyników Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego województwa mazowieckiego.

Obecnie dla wybranych gatunków zbóż są prowadzone w dwóch punktach doświadczalnych: w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w Grabowie n/Wisłą (IUNG-PIB w Puławach) i w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin PIB w Radzikowie. W doświadczeniach badane są odmiany dostępne w doborze Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego dla woj. mazowieckiego, w tym także, w odróżnieniu od systemu EDO corocznie nowo zarejestrowane odmiany. W sezonie 2019-2020 przeprowadzono doświadczenia z: 16 odmianami owsa, 28 odmianami jęczmienia jarego, 22 odmianami żyta ozimego i 17 odmianami pszenżyta ozimego; w tym 2 nowe odmiany pszenżyta ozimego, 3 żyta ozimego, 8 odmian jęczmienia jarego i 5 odmian owsa.

Wyniki plonowania w tych badaniach (plon ziarna odmian podany w % w stosunku do wszystkich badanych odmian w danym gatunku):

Pszenżyto ozime – najlepiej plonującą odmianą w 2020 r – nowo zarejestrowana odmiana SU Liborius - 118% ; odmiana Belcanto – 106% za okres 2019-2020 i odmiana Trelf – 118% w 2020 r. i 111% za okres 2018-2020.

Żyto ozime – odmiany nowe; KWS Jethro 120% i odmiana KWS Berado -114% w 2020, odmiany KWS Trebiano i KWS Dolaro po 114% za okres 2019-2020 oraz odmiana KWS Serafino 115% i odmiana Dolaro 114 za okres 2018-2020. Z odmian populacyjnych najlepiej plonującą była odmiana Reflektor – 95% w 2020 i 92% w 2019 r.

Jęczmień jary – z 8 nowych odmian w 2020r. najlepiej plonowały odmiany: Adwokat – 114% i Pasjonat – 104%, a z odmian starszych odmiana Rezus (117%), Avatar (114%), Runner (112%). Za okres 2019-2020- odmiana Rezus (112%) i Avatar (111%). za okres 2018-2020 – odmiana Runner (109%) i Rezus (106%).

Owies – odmiany nowe – Rambo (117%) i Panteon (108%) w 2020. Odmiany starsze za 2020r. - odmiana Kozak o Lion po 114%. Za okres 2019-2020 najlepiej plonowały: odmiana Kozak 110% i Pablo (109%). W latach zbioru 2018-2020 najbardziej stabilnymi odmianami były: odmiana Kozak (108%), odmiana Agent (104%) i odmiana Bingo (104%).



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • brzoza 2021-03-16 09:00:49
    Najnowsza odmiany Hyvido – Wootan, plonowała na poziomie 12,50 t/ha. Wynik ten był o 14 proc. wyższy niż uzyskano z odmiany konwencjonalnej. Natomiast średni plon wszystkich 3 odmian Hyvido (Galation, Wootan i Hobbit) wyniósł 11,9 tony na hektar Plon wzorcowy z zastosowaniem ochrony. Rożnica 8 ton x 800zł rekompensata ok 5tyś zł powinna wynosić.
  • drzewniej 2021-03-15 22:26:17
    ad64, schodzisz czasami z opryskiwacza, czy mieszkasz w swoim Matrocie? Choroby grzybowe atakują tak samo jak 200 lat temu. Można zdobić dobry chleb z mąki bez oprysków. Żyto bez oprysków i nawozów sztucznych da ci spokojnie 2- tony z ha. Nie dasz rady tego przejeść przez rok. Nie musisz truć rodziny i społeczeństwa. Wbij sobie go głowy, że 2 tony z ha to zdrowie a reszta to chemiczny syf, który wozisz na pole a później sprzedajesz ludziom do jedzenia.
    • brzoza 2021-03-16 09:03:16
      Drzewniej to każda kobieta miała pięciu synów bo córki nie liczyli i nie trzeba było karmić emigrantów u nas i u nich.
  • kissmy... 2021-03-15 17:14:32
    Nie wszystkie grzyby są "złe", kluczem w rolnictwie ekologicznym jest równowaga; natomiast problemem badania przydatności odmian w rolnictwie ekologicznym jest brak uwzględniania istotnych cech (np. gęstość w przypadku owsa) co czyni wyniki mało przydatnymi w praktyce
  • ad64 2021-03-15 16:10:58
    Co z porażeniem ziarna przez choroby grzybowe

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 114.119.130.246
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.