PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zboże dobrze przechowane

Aby mieć możliwość sprzedaży zboża w najdogodniejszym terminie lub jeśli zebrane ziarno ma stanowić zapas na paszę, nie można zapomnieć o jego odpowiednim konserwowaniu i przechowywaniu.



Niezależnie od tego, czy zebrane ziarno ma być zużyte we własnym gospodarstwie, czy sprzedane musi spełniać określone wymagania jakościowe.  Powinno być zdrowe, dojrzałe, dobrze wykształcone, o swoistym kolorze i zapachu, bez stęchlizny, fermentacji, pleśni i oznak zjełczenia. Nie może być równiez porażone szkodnikami zbożowymi. Ziarno powinno mieć wilgotność poniżej 14,5 proc., wskaźnik zanieczyszczeń do 6 proc. i temperaturę poniżej 18 st. C. Aby sprostać wymaganiom jakościowym, muszą być przestrzegane rygory technologiczne zarówno w procesie produkcji, jak i w przechowalnictwie.

Czyszczenie i konserwacja
Czyszczenie wstępne jest podstawowym zabiegiem po zbiorze kombajnowym, ponieważ ziarno zawiera zazwyczaj wiele zanieczyszczeń. Cząstki słomy, plewy, zielone części i nasiona chwastów są często wilgotniejsze niż ziarno, dlatego poprzez ich oddzielenie możemy obniżyć wilgotność zboża nawet o 2–3 proc. Poza tym zanieczyszczenia mogą powodować zapychanie urządzeń suszących i transportujących. Czyszczenie ziarna możemy przeprowadzić w prostych czyszczalniach sitowo-pneumatycznych o niskim zużyciu energii. Czyszczenie dokładne wykonywane jest po wysuszeniu ziarna za pomocą czyszczalni i wialni.
Ziarno o wyższej wilgotności musi być odpowiednio zabezpieczone – zakonserwowane. Konserwacją ziarna nazywane są zabiegi i czynności, które przy wykorzystaniu procesów fizycznych, biologicznych lub chemicznych nadają ziarnu tzw. trwałość magazynowania. Umożliwia to przechowywanie ziarna bez strat dłużej niż miesiąc, bez dodatkowych zabiegów. Najbardziej uniwersalnymi metodami do bezpiecznego przechowywania ziarna są: suszenie i chłodzenie. Pozostałe jak: zakiszanie, samokonserwacja, zadawanie środków konserwujących stosowane są wyłącznie w celu zabezpieczenia ziarna przeznaczonego na paszę.

Suszenie
Jest to proces energochłonny. W suszarkach starego typu wartość jednostkowego zużycia ciepła waha się od 4 do 10 tys. kJ/kg odprowadzonej wody. W suszarkach z pełną kontrolą i automatyką prowadzenia procesu suszenia, zużycie ciepła można  zmniejszyć mniej więcej do 3 tys. kJ/kg odprowadzonej wody. Ze względów ekonomicznych, zebrany z pola materiał suszony bywa często w suszarniach, których piec grzewczy nie ma wymiennika ciepła. Utrudniona lub niemożliwa jest wówczas kontrola i rejestracja czynnika suszącego. Brak wymiennika ciepła powoduje skażenie suszonych nasion substancjami o działaniu mutagennym i rakotwórczym. Dlatego do suszenia ziarna stosować należy jedynie suszarnie spełniające zaostrzone rygory technologiczne tj. ustabilizowaną temperaturę, równomierność suszenia, brak dostępu spalin. Ze względu na cechy budowy wyróżnia się suszarki komorowe, tunelowe, kolumnowe, taśmowe i bębnowe, a w zależności od wewnętrznej zabudowy – daszkowe i żaluzjowe. Ze względu na sposób przemieszczania suszonego materiału urządzenia te dzielimy na: grawitacyjne, pneumatyczne, fluidyzacyjne i z przemieszczeniem mechanicznym. Zwykle stosuje się suszarki z konwekcyjnym procesem suszenia, rzadziej z fluidyzacyjnym. Najczęściej stosowane w Polsce to: suszarki komorowe o zabudowie daszkowej i metalowe silosy cylindryczne. 

W większych gospodarstwach zazwyczaj stosowane są suszarki o pracy ciągłej, kolumnowe o zabudowie daszkowej. Urządzenia te mają prostą budowę i są łatwe w obsłudze. Minus – wrażliwość na zanieczyszczenia ziarna przez pozostałości słomiaste. Suszenie termiczne jest energochłonne, wymaga inwestycji finansowych i profesjonalnej obsługi. Proces suszenia wiąże się z nagrzewaniem, które wymaga spalania paliw płynnych lub gazowych, które ostatnio można zastąpić spalaniem biomasy (słoma, zrębki, itp.). Użycie pieca opalanego np. słomą i wymiennika ciepła w procesie suszenia wymaga wcześniejszego przygotowania instalacji suszarniczej i zmagazynowania odpowiedniej masy słomy dla zapewnienia ciągłej pracy suszarni. Jak wynika z badań IBMER, stosowanie takiego pieca to oszczędność ok. 50 proc. kosztów suszenia w porównaniu do suszarni zasilanej ciepłem ze spalania oleju opałowego. Główną przyczyną wprowadzania suszarni zasilanych biomasą są trudności techniczne związane z konstrukcją nagrzewnicy – chodzi m.in. o zapewnienie wysokiej odporności na korozję związaną ze szkodliwym działaniem związków chloru i siarki uwalnianych w procesie spalania oraz z popiołem.

Za pomocą mechanicznej wentylacji (przetłaczanie powietrza przez nieruchomą warstwę ziarna) można podsuszyć lub schłodzić ziarno o wilgotności do 22 proc. Ze względu na niskie koszty inwestycji i mniejsze zużycie energii metoda ta jest najbardziej przydatna w gospodarstwach rolnych, w których przerzuca się zboże ręcznie. Najprostsze są tutaj suszarki podłogowo-kanałowe. Często wystarczy kupić wentylator, bo kanały rozprowadzające powietrze można wykonać we własnym zakresie.

Przechowywanie
Jako magazyny ziarna stosowane są pojedyncze silosy, baterie silosów i zaadaptowane powierzchnie płaskie. Magazyny składające się z 2–4 silosów może obsługiwać jeden zestaw urządzeń, służących do załadunku i rozładunku ziarna oraz konserwacji, co powoduje lepsze ich wykorzystanie.

Obecnie najczęściej instaluje się silosy z dnem płaskim, wyposażone w mechaniczne urządzenia do rozładunku. Zazwyczaj mają podłogę szczelinową lub sitową. Silosy wyposaża się w dodatkowe elementy konstrukcyjne, jak: dach z wywietrznikami, klapy rewizyjne, wyładowcze, drabiny, pomosty, kominki przewietrzające. Załadunek odbywa się od góry, wyładunek natomiast za pośrednictwem przenośników wybierakowych, obiegowych, ślimakowych. O sposobie wyładunku decyduje konstrukcja dna silosu, tj. czy jest płaskie, czy lejowe. W silosach o dnie lejowym wyładunek odbywa się grawitacyjnie, po otwarciu zasuwy. W wypadku zawieszenia się ziarna stosowane są centralne wygarniacze ślimakowe.

Bezpieczne składowanie ziarna w silosie lub innym magazynie zależy m.in. od wilgotności i temperatury powietrza i stopienia uszkodzenia ziarna. Po zainstalowaniu odpowiedniego wentylatora, urządzenia rozprowadzające powietrze, umożliwiają mechaniczną wentylację ziarna, stwarzając warunki do stosowania nowoczesnych metod konserwacji i przechowywania. Bardzo ważne jest dostosowanie sprężu i wydatku wentylatora do gatunku przechowywanego ziarna i rodzaju magazynu. Ilość powietrza niezbędnego do ochłodzenia np. 1 m3 ziarna o 5–7 st. C wynosi ok. 1000 m3 – w okresie pierwszych przymrozków jesiennych, gdy różnica temperatury powietrza i ziarna składowanego przekracza 20 st. C. Dosuszenie (poprzez wietrzenie przy wymuszonym przepływie powietrza) zależy nie tylko od wilgotności względnej powietrza i jego temperatury, ale również od natężenia przepływu powietrza, wysokości warstwy, wilgotności i temperatury ziarna. W czasie złych warunków atmosferycznych, gdy wilgotność powietrza jest tak duża, że przewietrzane ziarno uległoby zawilgoceniu, należy powietrze podgrzewać.

Popularne m.in. silosy zbożowe BIN (ładowność 10–500 ton) są przeznaczone do konserwacji i przechowywania ziarna zbóż w gospodarstwach rodzinnych, farmerskich, młynach, kaszarniach i itp. Umożliwiają konserwacje ziarna przez wietrzenie powietrzem atmosferycznym (podsuszenie i ochłodzenie, a następnie stworzenia odpowiednich warunków podczas przechowywania).
Jak wynika z badań przeprowadzonych przez IBMER, ziarno przechowywane w silosach BIN miało zdolność kiełkowania odpowiadającą normom dla ziarna siewnego i spełniało wszystkie wymagania jakościowe określone dla ziarna przeznaczonego na paszę.


Do przechowywania ziarna (suchego) po zbiorze kombajnowym można też wykorzystać jako magazyn garaż, stodołę czy szopę (należy jednak stworzyć w nich odpowiednie warunki, które pozwolą na przechowanie ziarna bez strat i utrzymanie odpowiedniej jakości). Wiele firm oferuje gotowe rozwiązania techniczne ułatwiające zaadaptowanie powierzchni płaskich na magazyny, jak np. szybko demontowane przegrody i system przenośników z koszami zasypowymi. Można również  samemu zbudować przegrody, ścianki czy kanały wentylacyjne. Ważna jest izolacja podłóg, którą wykonamy też samodzielnie. Należy zamontować instalację do aktywnej wentylacji ziarna. System ten można używać tylko do przewietrzania pryzmy. Ziarno wilgotne wymaga dosuszenia w suszarni. Obniżenie temperatury ziarna po zbiorze powoduje wielokrotne zmniejszenie wydzielania ciepła, które prowadzi do wyhamowania zmian mikrobiologicznych

Źródło: Farmer 15/2007



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.3.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.