• Jakie warunki należy spełnić, aby produkcja zrównoważonej żywności się opłacała?
  • Badanie przedstawia potencjał rozwoju rynku zrównoważonej żywności w Polsce z perspektywy konsumentów i branży spożywczej.
  • Na produkty rolnictwa zrównoważonego Polacy są w stanie wydawać rocznie już w średnim terminie nawet 64,6 mld zł.

- Wraz ze wzrostem świadomości konsumentów odnośnie do roli żywności w ich życiu i przy jednoczesnej chęci ochrony klimatu i środowiska, a także utrzymania akceptowalnych cen żywności, narodziła się nowa szansa biznesowa. To produkty rolnictwa zrównoważonego – surowce i bazujące na nich przetwory spożywcze, na które Polacy są w stanie wydawać rocznie już w średnim terminie nawet 64,61 mld zł. To szansa na zbudowanie na masową skalę rynku, który jest dziś niszą. Konsumenci zdają sobie sprawę, że takie produkty będą kosztować więcej niż te wytworzone w sposób konwencjonalny, i są gotowi więcej za nie zapłacić, chociaż mniej niż za żywność ekologiczną. Dla firm i rolników to szansa na lepsze marże przy sprzedaży i produkcji żywności, ale też wpisanie się w globalny trend ochrony klimatu i świadomego gospodarowania zasobami – czytamy na początku raportu.

Badanie zostało przeprowadzone przez ARC Rynek i Opinia na zlecenie ASAP na 1031 respondentach z Polski w lutym 2021 r. W ramach projektu zostały też wykonane indywidualne wywiady z 20 firmami z branży spożywczej.

Jakie jest zainteresowanie Polaków żywnością zrównoważoną?

- 75 proc. jest zainteresowanych kupowaniem produktów rolnictwa zrównoważonego, a 83 proc. deklaruje, że mogłyby one stanowić przynajmniej połowę ich koszyka zakupowego,
- 76 proc. uważa, że producenci żywności powinni korzystać z surowców pochodzących z upraw rolnictwa zrównoważonego,
- 82 proc. uważa, że sieci handlowe powinny oferować produkty rolnictwa zrównoważonego.

Istnieją jednak bariery, które mogą utrudnić rozwój tego rynku? Z badań wynika, że może być to cena, oznakowanie produktów (40 proc. zetknęło się z pojęciem „produktu rolnictwa zrównoważonego”), poza tym co drugi konsument nie wie czy widział kiedykolwiek produkt pochodzący z tego systemu uprawy.

Rolnikowi musi się opłacać

Rolnicy, którzy chcieliby funkcjonować w tym systemie również mają obawy. Przede wszystkim musi się im to opłacać, a konsument powinien być świadomy, że za taki produkt będzie musiał zapłacić więcej. Jak się wyzbyć tych obaw? Jak przekonywali autorzy raportu, poprzez stworzenie pola współpracy, gdzie rolnikowi będzie się opłacało uprawiać taką żywność. Będzie on miał zaplecze w postaci doradztwa – dbanie o cały łańcuch dostaw, a żywność taka będzie dobrze oznakowana.

- Rozwój tego rynku będzie dodatkowo wspomagany przez politykę unijną i przydzielone na jej cel dotacje na rozwój zrównoważonych praktyk rolniczych w gospodarstwach, „zielone” podejście instytucji finansowych czy wdrażanie rozwiązań cyfrowych - mówiła podczas prezentacji raportu Małgorzata Bojańczyk, dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP”.

Jak podkreślał z kolei Adam Kopyść, ważne jest zapewnienie odpowiedniego wolumenu produktów rolnictwa zrównoważonego, tak by mogły one być oferowane w atrakcyjnej cenie. Potrzebne są impulsy ze strony firm wobec rolników, które – oprócz regulacji unijnych i polskich – najbardziej kształtują przyszłość rolnictwa.

Na jakie rozwiązania powinni się nastawić rolnicy chcący podążać w stronę rolnictwa zrównoważonego?

Z raportu „Zrównoważona żywność w Polsce” wynika, że są to:
- Nowy model biznesowy. Firmy współtworzą wartości dla wszystkich interesariuszy, np. umożliwiając regionalnym dostawcom zaopatrywania tylko części sieci lub przejście na model biznesowy as-a-service.
- Rolnictwo X.0. Zaawansowane systemy wspomagania decyzji agronomicznych, platformy do zarządzania uprawą, czy systemy prognozowania pogody i teledetekcja to nowy poziom cyfryzacji i zarządzania gospodarstwem.
- Zielone finansowanie. Wiele banków deklaruje zaprzestanie finansowania firm i inwestycji z branż szkodliwych dla środowiska. Oznacza to przesunięcie kapitału w stronę innych projektów, m.in. zrównoważonej produkcji.
- Cyfrowy łańcuch dostaw. Łańcuch dostaw stanie się w coraz bardziej inteligentny np. poprzez aplikacje do zarządzania zapasami, pracownikami czy wydatkami. Mogą one zapewnić wgląd w drogę składników od ziarna aż do stołu.