Ten jednoroczny gatunek pojawia się wiosną, od lutego do początku maja. Jest trawą zimnolubną, wschodzi już w temperaturze 3-5°C. Siewka owsa ma szeroki, lewoskrętnie zwinięty pierwszy liść o długości 7-9 cm. Dojrzała roślina osiąga do 120 cm wysokości. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jeden osobnik może wyprodukować od 50 do 1000 ziarniaków, które częściowo osypują się przed zbiorem zbóż. Ziarniaki zrośnięte są z plewkami, z których jedna wyposażona jest w długą, mierzącą 3-4 cm ość. Ziarniaki mogą kiełkować z głębokości od 2 do 20 cm. W glebie ich żywotność wynosi 3-10 lat.

Szkodliwość

Owies jest gatunkiem silnie konkurującym z uprawami. W okresie wegetacji potrafi zużyć dwukrotnie więcej wody niż np. pszenica. Jak wiadomo, im wcześniej chwasty wschodzą od rośliny uprawnej, tym silniej z nią konkurują. W przypadku owsa dowiedziono, że każdy dzień wcześniejszych wschodów powoduje spadek plonu o ok. 3 proc. W badaniach wykazano, że zachwaszczenie w ilości 7-10 roślin/m2 powoduje spadek plonu pszenicy jarej o 17 proc., a przy nasileniu 50-70 roślin/m2 plon może spaść o 40 proc. Ekonomiczny próg szkodliwości dla tego gatunku w uprawie jęczmienia ustalono na poziomie 5 roślin/m2, natomiast w buraku cukrowym jest to 15 roślin/30 m rzędu. Dodatkowo owies głuchy jest rośliną oddziałującą allelopatycznie. Jego wydzieliny korzeniowe inhibicyjnie wpływają na pszenicę. W badaniach laboratoryjnych 2-3 kiełkujące ziarniaki owsa umieszczone w sąsiedztwie 1 ziarniaka jęczmienia jarego istotnie hamowały wzrost jego korzeni i części nadziemnych.

Chemiczne zwalczanie owsa głuchego przyniesie oczekiwane rezultaty, tylko gdy herbicydy zostaną użyte w odpowiedniej fazie rozwojowej tego chwastu. Terminy, w których zalecane jest stosowanie poszczególnych substancji aktywnych, aby zapewnić ich najwyższą skuteczność chwastobójczą zawarte są w tabeli 1. Wybór konkretnego herbicydu powinien zatem uwzględniać zarówno fazę rośliny uprawnej, jak i zwalczanego chwastu. Należy też szczegółowo zapoznać się z etykietą produktu przed ostatecznym wyborem i zastosowaniem na polu, gdyż wiele preparatów pomimo tych samych substancji aktywnych w składzie może różnić się terminem stosowania, możliwością użycia w poszczególnych uprawach lub dawkami stosowania. Wykaz zarejestrowanych herbicydów do zwalczania owsa głuchego w wybranych uprawach zawiera tabela 2.

Eliminacja w zbożach

Wykorzystując pinoksaden, eliminację owsa głuchego w zbożach jarych można rozpocząć już od fazy 1 liścia (BBCH 11) rośliny uprawnej. Substancję tę można użyć w pszenicy i jęczmieniu aż do osiągnięcia stadium widocznego liścia flagowego (BBCH 37). Po osiągnięciu fazy 4. liścia (BBCH 14), ale nie później niż do pierwszego kolanka rośliny uprawnej (BBCH 31), można w tych zbożach wykonać oprysk mieszaniną pinoksadenu z florasulamem. Od rozpoczęcia krzewienia (BBCH 20-21) do początku strzelania w źdźbło/1 kolanka (BBCH 30-31) pszenicy i jęczmienia jest możliwość wykorzystania preparatów zawierających fenoksaprop-P etylu (zarówno w wersji 69 g/l, jak i 110 g/l). Jedynie wybrane środki z tą substancją są zarejestrowane do stosowania od fazy widocznego 2 rozkrzewienia do fazy trzeciego kolanka (BBCH 22-33) i tylko w jęczmieniu. W pszenicy jarej do użycia jest mieszanina piroksysulam + halauksyfen metylu – Arylex + florasulam, która pod warunkiem dodania adiuwantu do cieczy roboczej może skutecznie ograniczyć rozwój owsa głuchego. Oprysk tą mieszaniną należy wykonać od początku krzewienia do fazy drugiego kolanka pszenicy (BBCH 21-32). Średnią wrażliwość wykazuje owies głuchy na sulfosulfuron i propoksykarbazon sodowy. Pierwszy z nich można stosować od fazy krzewienia do fazy 2. kolanka, drugi natomiast w fazie pełni krzewienia.

Czyszczenie plantacji roślin okopowych

W buraku cukrowym, gdy są wykształcone liścienie i widoczny jest pierwszy liść właściwy (wielkości łebka od szpilki) rośliny uprawnej (BBCH 10), można zwalczać owies głuchy za pomocą kletodymu (w stężeniu 240 g/l). Stosować można go do początku zakrywania międzyrzędzi, gdy liście pokrywają 10 proc. powierzchni gleby (BBCH 31). Od momentu wykształcenia pierwszej pary liści do dyspozycji są fluazyfop-P butylu, kletodym (preparaty zawierające 120 g/l), propachizafop, które można stosować do fazy zakrycia przez roślinę uprawną nie więcej niż 50 proc. międzyrzędzi (BBCH 35). Nieco dłużej, bo do momentu, gdy rośliny zakrywają 90 proc. powierzchni gleby (BBCH 39), dozwolone jest użycie cykloksydymu. Ostateczny termin oprysku chizalofopem-P etylu wypada (zależnie od rejestracji preparatu), gdy rośliny zakryją 30 proc. międzyrzędzi (BBCH 33), 50 proc. (BBCH 35) lub 90 proc. (BBCH 39). Niezależnie od fazy rozwojowej rośliny uprawnej można wykonać zabieg eliminujący owsa głuchego przy użyciu herbicydów zawierających haloksyfop-P.

W uprawie ziemniaka do przedwschodowego (BBCH 00-09) odchwaszczania plantacji zarejestrowany jest metobromuron. Herbicyd ten należy stosować po obredleniu ziemniaków, na świeżo wzruszoną, wilgotną glebę. W tym terminie można też użyć mieszaniny flufenacetu z metrybuzyną, ale wykazuje ona tylko średnią skuteczność chwastobójczą w odniesieniu do owsa. Po wschodach (BBCH 10-11) można stosować chizalofop-P etylu. Ostateczny termin wykonania zabiegu tym środkiem – w zależności od preparatu – przypada w fazie przed początkiem zakrywania (BBCH 30) lub całkowitym zakryciem międzyrzędzi (BBCH 39). W terminie powschodowym ziemniaka można wykonać oprysk cykloksydymem (BBCH 10-39) lub propachizafopem (BBCH 10-35). Od fazy wytworzenia przez rośliny ziemniaka pierwszej pary liści do początku fazy zawiązywania bulw i po zakończeniu uprawy międzyrzędowej przed zakryciem międzyrzędzi (BBCH 12-40) do dyspozycji plantatora jest fluazyfop-P butylu. W podobnym terminie, po wschodach ziemniaka (gdy rośliny osiągnęły wysokość 13-15 cm), ale przed zakryciem międzyrzędzi (BBCH 12-33), można użyć kletodym – 120 g/l.

Pomimo przestrzegania zaleceń zawartych w etykiecie produktu, zabieg chwastobójczy nie zawsze przynosi zadowalający efekt, co może wynikać z obecności biotypów odpornych. Na polach uprawnych Polski stwierdzono osobniki owsa, które wykazywały odporność np. na fenoksaprop-P-etylu. Dlatego istotne jest, aby nie stosować w każdym sezonie tej samej substancji tylko zapewnić rotację herbicydów z różnych grup chemicznych.