PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zwalczanie chwastów coraz trudniejsze

Zwalczanie chwastów coraz trudniejsze Problem odporności chwastów na herbicydy dotyka coraz większą liczbę gospodarstw. fot. PTWP

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 26-01-2020 08:54

Tagi:

Problem odporności chwastów na herbicydy dotyka coraz większą liczbę gospodarstw. Sprawia on szczególny kłopot w uprawach ozimych, w tym zwłaszcza zbóż.



Zjawisko występowania odporności chwastów na herbicydy jest coraz powszechniejsze zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Jest ono przyczyną strat zarówno ekonomicznych, zwłaszcza w pszenicy ozimej, pszenżycie, rzepaku ozimym, jak i ekologicznych. Wymusza bowiem intensyfikację ochrony chemicznej, co wywiera negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze. Wyodrębnianie się chwastów odpornych zachodzi szybciej, jeśli w gospodarstwie zabiegi chemicznego odchwaszczania wykonuje się herbicydami z tej samej grupy chemicznej (o tym samym mechanizmie działania), a jednocześnie hołduje płodozmianom zbożowym będącym w zasadzie monokulturą tej grupy roślin.

NABYWANIU ODPORNOŚCI SPRZYJA...

Duży wpływ na powstawanie odporności mają cechy biologiczne poszczególnych gatunków chwastów. Te wydające dużą ilość nasion z jednej rośliny (np. chaber bławatek, miotła zbożowa), wydające nasiona łatwo rozprzestrzeniające się na duże odległości, mające kilka pokoleń w ciągu roku, a także obcopylne, wykazują dużą zmienność genetyczną, dzięki czemu w populacji występuje wiele biotypów. U takich gatunków odporność na herbicydy pojawia się znacznie szybciej niż u gatunków o mniejszym zróżnicowaniu biologicznym i genetycznym.

Szybkość selekcji biotypów odpornych na herbicydy uzależniona jest także od mechanizmu działania herbicydów. Odporność chwastów najszybciej pojawiła się po wprowadzeniu do rolnictwa herbicydów sulfonylomocznikowych, które działają jako inhibitory syntetazy acetylomleczanowej (ALS). Środki te charakteryzują się dużą aktywnością biologiczną już w bardzo małych dawkach i ze względu na stosunkowo niski koszt są przez rolników chętnie stosowane.

Pola uprawne, na których nie stosuje się prawidłowego płodozmianu (lub jest on ograniczony na rzecz np. dużego udziału zbóż ozimych) albo wprowadza uproszczenia uprawowe (np. brak orki głębokiej) są szczególnie narażone na wyselekcjonowanie osobników odpornych na herbicydy. Bardzo ważnym elementem skutecznie ograniczającym ryzyko uodparniania się chwastów jest tradycyjny płodozmian, w którym udział zbóż stanowi maksymalnie 50 proc. uprawianych roślin w cyklu rotacji. Uprawa różnych roślin jedno- i dwuliściennych narzuca konieczność rotacji stosowanych herbicydów i jednocześnie zakłóca cykl rozwojowy wielu gatunków chwastów. Następuje znaczna zmiana ilościowo-jakościowa w kiełkowaniu chwastów z uwagi na odmienny sposób przygotowania gleby w różnym okresie agrotechnicznym (odmienny termin wysiewu). Orka siewna i uprawki mechaniczne w skuteczny sposób eliminują kiełkujące chwasty. Nie należy zapominać o stosowaniu kwalifikowanego materiału siewnego, wolnego od nasion chwastów. Czynnikami ograniczającymi liczebność chwastów są także: opóźnienie terminu siewu i optymalizacja gęstości wysiewu.

CORAZ WIĘCEJ GATUNKÓW ODPORNYCH

Poza wymienionymi już gatunkami chwastów, biotypy odporne stwierdzono także u:

- wyczyńca polnego na inhibitory ALS: jodosulfuron, mezosulfuron, inhibitory ACC: fenoksaprop-P, pinoksaden,

- owsa głuchego także na inhibitory ACC i ALS,

- szarłatu szorstkiego na metamitron,

- komosy białej na metamitron.

Inne gatunki chwastów, u których potwierdzono nabycie odporności na niektóre substancje czynne herbicydów, to: tasznik pospolity, przymiotno kanadyjskie, mak polny, maruna bezwonna, psianka czarna, chwastnica jednostronna, palusznik krwawy, wierzbownica gruczołowata i rumianek pospolity.

O prawdopodobieństwie pojawienia się chwastów odpornych na plantacji może świadczyć:

- obecność niezniszczonych pojedynczych osobników lub skupisk chwastów (najczęściej tego samego gatunku), znajdujących się w bardzo dobrej kondycji po wykonaniu zabiegu odchwaszczającego;

- występowanie skupisk chwastów w różnych miejscach pola, z wyłączeniem uwroci i skrajów pól;

- stopniowe pogarszanie się skuteczności stosowanego herbicydu w stosunku do jednego lub kilku gatunków;

- występowanie na sąsiednich polach chwastów odpornych na dany herbicyd lub tę samą grupę chemiczną.

Spadku skuteczności zabiegów herbicydowych nie należy jednak każdorazowo interpretować jako nabycia przez chwasty odporności. Nieskuteczność działania herbicydu może bowiem wynikać także z wielu innych przyczyn, np. z wykonania zabiegu w niesprzyjających warunkach atmosferycznych, niewłaściwego doboru techniki opryskiwania czy niedostosowania terminu zabiegu do fazy rozwojowej chwastów.

ZAPOBIEGANIE ODPORNOŚCI

W chemicznej strategii odchwaszczania zbóż należy uwzględniać stosowanie herbicydów z różnych grup chemicznych i o różnym mechanizmie działania. Wprowadzenie rotacji herbicydów (o różnym mechanizmie działania) w zwalczaniu tych gatunków nie tylko znacznie opóźni pojawianie się odporności na polu, ale także pomoże w doborze odpowiedniego herbicydu do zwalczania osobników, które odporność na herbicydy już nabyły. Przy wyborze herbicydu należy uwzględnić ryzyko zagrożenia odpornością oraz informacje na temat wystąpienia odporności w danym rejonie. Ważna jest także wielkość stosowanej dawki herbicydu. Zastosowanie środka chwastobójczego w niższej dawce, który eliminuje tylko część osobników danego gatunku chwastu, prowadzi do wzrostu liczebności populacji odpornej i ilości ich nasion w glebie.

Skutecznym działaniem ograniczającym występowanie odpornych chwastów jest korzystanie ze zbiornikowych mieszanin herbicydów, mających w swym składzie środki o różnym mechanizmie działania. W przypadku wystąpienia na traktowanym polu chwastów odpornych na pojedynczy środek, efekt chwastobójczy może być nadal bardzo wysoki, gdyż chwasty wystawione są na działanie niekiedy kilku różnych substancji czynnych. Aby ograniczyć ryzyko rozwoju odporności chwastów na herbicydy, w systemie zwalczania chwastów należy uwzględnić stosowanie herbicydów nieselektywnych (np. glifosatu) przed wschodami rośliny uprawnej.

Ważnym elementem strategii walki z chwastami w uprawach ozimych jest jesienne wykonywanie zabiegów. Zabiegi chemiczne należy wykonywać w optymalnym terminie, dostosowanym do warunków glebowych i klimatycznych, tak aby w optymalny sposób wykorzystać chwastobójcze działanie herbicydów. Uciążliwe gatunki najlepiej zwalczać w zabiegach doglebowych i wczesno nalistnych (w fazie 2-3 liści). Późniejsza aplikacja może być mniej skuteczna. Jesienne zabiegi przekraczające fazę 3-4 liści tych gatunków, wykonane w mniej korzystnych warunkach pogodowych, mogą okazać się mało efektywne. Jeśli ryzyko uodparniania się chwastów jest duże, to konieczne będzie wykonanie uzupełniającego zabiegu wiosennego, ale już środkiem o innym mechanizmie działania. Na stanowiskach potencjalnie zagrożonych odpornością prostą (na pojedynczą substancję czynną) lub krzyżową (na więcej niż jedną substancję czynną z tej samej grupy chemicznej) efekt zmiany grupy środków chwastobójczych po wcześniejszym wyborze skutecznego środka powinien dać pozytywne rezultaty.

Przy zmniejszającej się liczbie zarejestrowanych substancji czynnych oraz wzrastającej liczbie chwastów odpornych na nie, umiejętna strategia walki z chwastami oparta na doborze odpowiednich preparatów zawierających substancje czynne o różnym mechanizmie działania staje się coraz ważniejszą kwestią. Dlatego Instytut Ochrony Roślin podjął inicjatywę zorganizowania krajowego zespołu badawczego w celu opracowania strategii zapobiegania powstawaniu odporności chwastów na herbicydy i ich rozprzestrzeniania. Powołano w tym celu konsorcjum ConResi, w którego skład wchodzi 10 jednostek naukowych: Instytut Ochrony Roślin, Uniwersytety Przyrodnicze w Lublinie, Poznaniu i Wrocławiu, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, Oddział we Wrocławiu, Politechnika Poznańska. Ponadto do konsorcjum zaproszono 3 firmy agrochemiczne: BASF, Bayer i Syngenta oraz Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Marian 2020-01-27 08:54:00
    W artykule propagowane są mieszaniny zbiornikowe.Tylko gdzie sie dowiedzieć, co mieszać, w jakich proporcjach na poszczególne grupy chwastów ? Powinien być stworzony jakiś informator. A może PSOR ?
  • Edek z krainy kredek 2020-01-26 22:26:30
    A ja myślę że może jak UE wycofa wszystkie substancje czynne to nie będzie problemu w walce z chwastami... będziemy chodzić z motykami ot co, dla zdrowia. Miasto będzie zadowolone
  • Miki2 2020-01-26 21:30:43
    Przez zakazy ue środków ochrony będzie więcej "strasznego" glifosatu
  • Warmiak 2020-01-26 10:55:28
    Rzodkiew swierzepa w rzepaku to tylko Clirfild działa cała reszta opyskow To lipa 😃😁
    • Jacek a 2020-01-26 12:30:05
      I oto chodzi tym z ekologi, masz kupić płacić i zero efektu.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 66.249.64.65
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.