Szacuje się, że roczne straty przechowywanych nasion (ziaren/nasion zbóż podstawowych, kukurydzy i rzepaku) spowodowane żerowaniem szkodników magazynowych oraz patogenicznych mikroorganizmów wynoszą od 3 do 5 proc. Jest to zatem w skali kraju od 0,95 mln t do prawie 1,6 mln t/ rok. Prawidłowe przechowywanie ziarna/nasion jest gwarancją bezpieczeństwa dla ludzi i zwierząt, ponieważ ogranicza rozwój pleśni, których produkty metaboliczne są źródłem wielu kancerogennych toksyn, np. aflatoksyny, ochratoksyny oraz deoksyniwalenonu. Przez żerowanie owadów magazynowane ziarno lub pasza znacząco tracą na jakości. Aby zmniejszyć ryzyko strat przyszłych plonów, które będą przechowywane przez następny rok, tuż po zakończonym składowaniu należy całkowicie opróżnić magazyny i silosy. Następnie zaleca się wyczyścić cały układ obiegu ziarna, by na końcu dokonać gazowej dezynfekcji i dezynsekcji.

SAM SZKODNIKA NIE ZNISZCZYSZ

W dzisiejszych czasach istnieje wiele możliwości walki ze szkodnikami, począwszy od sposobów mechanicznych, a skończywszy na toksycznych, ale jakże skutecznych środkach chemicznych. Te pierwsze opierają się głównie na dokładnym wyczyszczeniu podłóg i szpar w ścianach, gdzie jest największe prawdopodobieństwo wystąpienia jaj i larw szkodników magazynowych. Do metod mechanicznych zalicza się również izolację ziarna/nasion od podłoża przy użyciu folii lub plandek, co ma raczej zastosowanie profilaktyczne niż rzeczywisty wpływ na zwalczanie szkodników.

O wiele większą skuteczność wykazuje zastosowanie insektycydów. Wśród nich można znaleźć pasy, płytki oraz tabletki, które poprzez szereg reakcji chemicznych generują trujący gaz. Niestety, jeśli chodzi o paletę substancji czynnych do użycia amatorskiego, nie jest ona zbyt bogata.

Do samodzielnego stosowania przez rolników przeznaczona jest właściwie jedna substancja czynna - pirymifos metylowy, dostępny pod różnymi nazwami handlowymi i w różnych formach. Substancja ta należy do grupy związków fosfoorganicznych i charakteryzuje się działaniem kontaktowym i żołądkowym, a ze względu na możliwość aplikacji środka w postaci świecy - także gazowym, dlatego konieczne jest stosowanie maski podczas przeprowadzania dezynsekcji.

Na rynku najbardziej powszechne są koncentraty do sporządzania emulsji wodnej, którą stosuje się w postaci oprysku na podłogi, ściany oraz sufity magazynów płaskich i silosów zbożowych. Litr koncentratu rozcieńcza się w 10 l wody, co wystarcza na ok. 1000 m2. Poważną wadą tej substancji jest to, że likwiduje tylko najbardziej pospolite szkodniki magazynowe, czyli wołka zbożowego, spichrzela surynamskiego oraz trojszyka ulca.

Pirymifos metylowy zastosowany w postaci gazowej - świecy - ma szersze spektrum działania i zwalcza również kapturnika zbożowca, omacnicę spichrzankę i rozkruszka. W handlu substancja ta ukrywa się pod nazwami: Actellic 20 FU (świeca), Actellic 500 EC, Magazynier 500 EC oraz Rovar 500 EC (..).

 

Cały artykuł ukazał się w majowym numerze miesięcznika Farmer