PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Badanie zbiorów zbóż 2020: pszenica, Polska

Badanie zbiorów zbóż 2020: pszenica, Polska

Autor:

Dodano:

Celem żywienia zwierząt jest zaspokojenie ich zapotrzebowania na substancje odżywcze przy jednoczesnym utrzymaniu ich w dobrym stanie zdrowia. Jednak większość upraw na całym świecie zawiera zanieczyszczenia mykotoksynami, czyli metabolitami grzybów mogącymi negatywnie wpłynąć na kondycję zwierzęcia.



Do tej pory zidentyfikowano ponad 500 mykotoksyn i podzielono je na sześć kategorii: aflatoksyny, ochratoksyny, fumonizyny, zearalenony, alkaloidy sporyszu i trichoteceny. Toksyny te negatywnie wpływają na zdrowie, rozmnażanie, funkcjonowanie organów, odporność i trawienie zwierząt.

Większość mykotoksyn wytwarzają grzyby występujące w uprawach polowych. Spośród nich największe znaczenie mają grzyby z rodzaju Fusarium. Mogą one wytwarzać ponad 70 różnych związków toksycznych, w tym fumonizyny, toksynę T-2, DON i zearalenony.  Grzyby z rodzaju Aspergillus mogą również występować w warunkach polowych w klimacie gorącym, a wytwarzają one aflatoksynę B1. Na etapie przechowywania za wytwarzanie mykotoksyn takich jak aflatoksyna B1, ochratoksyna A, cytrynina, kwas penicylinowy odpowiadają grzyby z rodzajów Aspergillus oraz Penicillium.

Poziom zanieczyszczenia mykotoksynami świeżo zebranego zboża to bardzo istotny parametr. Ziarno to będzie wykorzystywane jako pasza dla zwierząt przez cały rok do kolejnych zbiorów.  Jak głosi powiedzenie: "poznanie przeciwnika to połowa wygranej w bitwie". Znając poziom zanieczyszczenia możemy zastanowić się, jak wykorzystać daną partię pszenicy – którym zwierzętom ją podać (w przypadku wysokiego zanieczyszczenia należy unikać podawania gatunkom wrażliwym lub zmniejszać ilość pszenicy w diecie) i które produkty z Programu MycoMan zastosować w celu zmniejszenia możliwych negatywnych skutków zanieczyszczenia dla wyników produkcyjnych i zdrowia zwierząt.

Choć istotna jest wiedza na temat konkretnych mykotoksyn stanowiących problem, to równie ważna jest  ocena zagrożenia mykotoksynami umożliwiająca opracowanie kompletnego i kompleksowego programu ich zwalczania. Ocena zagrożenia mykotoksynami to naukowa ocena prawdopodobieństwa wystąpienia znanych lub potencjalnie negatywnych skutków zdrowotnych u zwierząt w wyniku narażenia ich na działanie mykotoksyn. Dostarcza ona informacji na temat poziomu zagrożenia mykotoksynami, który może być: niski, średni lub wysoki, zależnie od wrażliwości gatunku i wieku zwierząt. Kiedy znany jest poziom zagrożenia, można obliczyć skuteczną dawkę dezaktywatora mykotoksyn.

Wyniki

W 2020 r. przebadaliśmy 110 próbek świeżo zebranej pszenicy pod kątem występowania 16 mykotoksyn: fumonizyny B1 (FB1), fumonizyny B2 (FB2), aflatoksyny B1 (AFB1), aflatoksyny B2 (AFB2), aflatoksyny G1 (AFG1), aflatoksyny G2 (AFG2), zearalenonu (ZEA), alfa-zearalenolu (aZEA), beta-zearalenolu (bZEA), deoksyniwalenolu (DON), 15-acetyldeoksyniwalenolu (15ADON), 3-acetyldeoksyniwalenolu (3ADON), niwalenolu (NIV), ochratoksyny A (OTA), toksyny HT-2 (HT-2), toksyny T-2 (T-2). Próbki pszenicy pobrano bezpośrednio z gospodarstw lub zakładów paszowych przed magazynowaniem. Osoby dostarczające próbki otrzymały informacje na temat zasad prawidłowego ich pobierania. Wszystkie mykotoksyny zostały poddane analizie metodą chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas (LC MS/MS) w belgijskim laboratorium ECCA.

Do celów analizy danych poziomy niewykrywalności bazują na granicy oznaczalności (LOQ) metody badawczej dla każdej mykotoksyny: AFB1, AFB2, AFG1, AFG2 <0,5 μg/kg; ZEA, aZEA, bZEA <10 μg/kg; DON, 15ADON, 3ADON <75 μg/kg; FB1 <125 μg/kg; FB2 <50 μg/kg; OTA <1 μg/kg; T-2, HT-2 < 4 μg/kg, NIV <200 μg/kg.

Co ciekawe, w 71% próbek stwierdzono DON, przy czym średnie stężenia kształtowały się na poziomie średnim do wysokiego (1102 μg/kg), a najwyższe stwierdzone stężenie tej substancji w jednej próbce wyniosło 9800 μg/kg. Narzędzie MycoMan Predict przewidziało dla Polski średnie do wysokiego ryzyko zanieczyszczenia pszenicy DON (ilustracja 2).

A więc średnio-wysoki poziom zanieczyszczenia pszenicy DON jest zgodny z wcześniejszymi przewidywaniami. W trakcie analiz stwierdziliśmy, że 2 % próbek pszenicy zawiera DON na poziomie > 5000 μg/kg, 14% próbek DON na poziomie > 1000 μg/kg, a 21% próbek > 900 μg/kg. Przy zastosowaniu 50% pszenicy w diecie zanieczyszczenie takie może stanowić średnie ryzyko dla wrażliwych zwierząt, takich jak na przykład prosięta.

POLSKA  

21% próbek było zanieczyszczonych toksyną T-2, przy czym średnie stężenie nie było wysokie i kształtowało się na poziomie 10 μg/kg, jednak w parze z toksyną HT-2 może ona stanowić niskie do średniego ryzyko dla zwierząt wrażliwych, takich jak prosięta, lochy, knury i drób.   

Tylko 16% próbek było porażonych ZEA, mykotoksyną wpływającą na wydajność reprodukcyjną zwierząt hodowlanych. Stwierdzono średnie stężenie ZEA na poziomie 48 μg/kg co stanowi niskie ryzyko dla zwierząt. Maksymalne wykryte stężenie wyniosło 170 μg/kg.

Występowanie OTA było rzadkie, tylko 4%, średni poziom porażenia był również niski – 10 μg/kg, jednak w towarzystwie innych mykotoksyn nawet tak niskie stężenie może wiązać się z ryzykiem na poziomie niskim do średniego.  Maksymalne stwierdzone stężenie OTA wyniosło 23 μg/kg, co stanowi niskie ryzyko dla wszystkich gatunków.

Tabela 1. Poziomy porażenia pszenicy w Polsce w 2020 r. i ocena ryzyka.


88% spośród wszystkich zbadanych próbek zawierało zanieczyszczenie mykotoksynami.  W 63% próbek stwierdzono obecność od 2 do 4 mykotoksyn jednocześnie (Il. 3). Należy brać pod uwagę możliwy synergizm mykotoksyn (np. DON i toksyny T-2). Współwystępowanie wielu mykotoksyn w stężeniu niskim lub średnim może mieć negatywny wpływ na zdrowie, rozmnażanie i wydajność produkcyjną zwierząt.

Ilustracja 4 pokazuje występowanie mykotoksyn w latach 2017-2020. Jak pokazują liczby, w 88% próbek pszenicy stwierdziliśmy zanieczyszczenie mykotoksynami.  W roku 2020 liczba dodatnich próbek pszenicy zanieczyszczonych HT-2, DON, ZEA, T-2 i OTA była wyższa, niż w latach ubiegłych. Wyraźnie widoczna jest tendencja wzrostowa pod względem częstości występowania mykotoksyn w ciągu ostatnich 4 lat.

Porównując średnie stężenia DON i ZEA w µg/kg w latach 2017- 2020 zauważymy podobny trend, jak w przypadku DON – średnie stężenie w próbkach dodatnich było znacznie wyższe w 2020 r., niż w poprzednich 4 latach.  I raz jeszcze widzimy pod tym względem zbieżność z danymi dostarczonymi przez MycoMan Predict (Il. 2).

Średni poziom DON w tym roku był znacznie wyższy, niż w latach ubiegłych (222 μg/kg w 2017 r., 116 μg/kg w 2018 r., 559 μg/kg w 2019  r. oraz 1102 μg/kg w 2020 r.). Średni poziom ZEA w 2020 r. wynosił 48 μg/kg, co jest wartością niższą, niż w 2019 r. (509 μg/kg) i 2018 r. (25 μg/kg).

Wnioski

Na podstawie wyników tego badania stwierdzić należy, że pszenica zebrana w Polsce w 2020 r. nie może być automatycznie uznana za bezpieczny składnik gotowej paszy dla wszystkich gatunków zwierząt.

Należy zwrócić szczególną uwagę na średni do wysokiego poziom stężenia DON (1102 μg/kg) stwierdzony w 71% próbek, przy maksymalnym stężeniu na poziomie 9800 µg/kg.  Średnie stężenia toksyn HT-2 i T-2 zaobserwowane w badaniu w naszej ocenie stanowi ryzyko na poziomie niskim do średniego dla wrażliwych zwierząt, takich jak drób, prosięta, lochy i knury. Stężenia ZEA i OTA są niskie i stanowią niskie ryzyko dla zdrowia i wyników produkcyjnych zwierząt.

Uwzględniając występujące mykotoksyny i ich poziomy, pszenica nie powinna być wykorzystywana w ilości większej, niż 50%, aby uniknąć negatywnych konsekwencji dla zwierząt i nie przekraczać zalecanego w UE poziomu DON u zwierząt wrażliwych, takich jak świnie czy cielęta i in. 

Wyniki analizy zbiorów pszenicy przeprowadzonej w 2020 r. przez Adisseo w Polsce wskazują, że tegoroczna pszenica jest niezadowalającej jakości z punktu widzenia zanieczyszczenia mykotoksynami. Ponadto, dodawanie do pasz suplementów z serii Mycotoxin Management jest skuteczną strategią zapobiegania negatywnemu wpływowi mykotoksyn na zdrowie i wyniki produkcyjne zwierząt.

Literatura: Dostępna na żądanie.

Kontakt w sprawie dodatkowych informacji: tel. 666 988 589, 606 823 991

Autorzy raportu:
Julia Dvorska, Adisseo, Globalny Kierownik Naukowy i Techniczny – mykotoksyny
Joanna Kulikowska, Adisseo, Produkty Specjalistyczne, Polska
Krzysztof Serwa, Adisseo, Regionalny Kierownik Sprzedaży, Polska

 

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.