PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czynniki wpływające na stan racic u bydła

Czynniki wpływające  na stan racic u bydła

Autor: Julia Śmigielska

Dodano: 03-05-2020 06:37

Tagi:

Na zdrowotność racic u bydła wpływają nie tylko bezpośrednie zabiegi pielęgnacyjne,
jak korekcja czy kąpiele racic, lecz szereg różnych czynników. Na niektóre z nich nie mamy wpływu, lecz na inne warto zwrócić uwagę i w razie potrzeby wprowadzić zmiany.



Utrzymywanie zwierząt w niekomfortowych dla nich warunkach często prowadzi do kulawizn. Zbyt mała liczba stanowisk i ich nieprawidłowe wymiary bądź nieodpowiedni rozmiar stołu paszowego oznaczają ograniczoną możliwość odpoczynku. Wymuszony, zbyt długi czas stania nadmiernie obciąża kończyny, co często kończy się urazami racic, ponadto powoduje zwiększenie ciśnienia i zakłócenie przepływu krwi w puszce racicowej. W efekcie niedostatecznie odżywiona tkanka rogotwórcza traci żywotność i ograniczone jest usuwanie toksyn. U zwierząt zbyt długo przebywających w pozycji stojącej racice są narażone na długotrwały kontakt z odchodami, co powoduje zmiękczenie rogu i w konsekwencji większą podatność na urazy i nadżerki. Nieprawidłowo skonstruowane stanowiska, na przykład zbyt krótkie, mogą powodować fizyczne uszkodzenia stawów i nadmierną ekspozycję racic na odchody.


Rodzaj podłoża ma znaczenie

Duże znaczenie ma także podłoże w budynku. Beton negatywnie wpływa na stan racic z powodu wysokiej twardości i szorstkości. W praktyce zaczęto operować nazwą „choroba świeżego betonu” dla określenia racic uszkodzonych na skutek nadmiernego ścierania. Z upływem czasu podłoża betonowe stają się z kolei bardzo śliskie i niekomfortowe, grożą przewróceniem się krowy. Dotyczy to zarówno podłoży betonowych litych, jak i rusztowych, choć na podłogach rusztowych obserwuje się poprawę higieny podłoża. Dla komfortu bydła i ograniczenia uszkodzeń racic zaleca się jednak pokrywanie podłoży gumą. Bardziej korzystny rozkład ciśnienia w puszce racicowej jest na podłożu gumowym niż betonowym. Nieprawidłowa dystrybucja ciśnienia w racicy może stać się przyczyną niezakaźnych schorzeń racic. Z tego powodu u bydła na posadzkach betonowych częściej diagnozuje się krwiaki podeszwy i erozję rogu opuszki. Na podłożach pokrytych gumą częściej pojawia się jednak choroba Mortellaro (wykr. 1).

Kulawizny rzadziej stwierdza się u krów utrzymywanych w oborach uwięziowych w porównaniu do systemu wolnostanowiskowego. Wpływ na ograniczenie schorzeń racic ma także zapewnienie zwierzętom dostępu do pastwiska. W budynkach inwentarskich racice narażone są na wiele czynników ryzyka, takich jak nadmiernie śliskie lub szorstkie podłoże, nieprawidłowe wymiary stanowisk czy niehigieniczne legowiska – na pastwisku wpływ owych czynników jest ograniczony.

Dobre żywienie to zdrowe racice

Często do kulawizn pośrednio doprowadzają błędy żywieniowe. Częścią tego łańcucha jest choroba metaboliczna wywołana nieprawidłowym żywieniem – podostra kwasica żwacza. W organizmie krowy chorej na kwasicę wydzielane są substancje wazoaktywne, które zaburzają mikrokrążenie w naczyniach krwionośnych skóry racicy. Skutkiem jest zakłócenie procesu keratynizacji, co negatywnie wpływa na stan rogu racicowego. Podejrzewa się także, że bakterie Streptococcus bovis, związane z kwasicą żwacza, mogą przyczyniać się do uszkodzenia blaszek skóry racic. Kwasica żwacza może też negatywnie wpływać na kolagen, który w rezultacie niedostatecznie amortyzuje kość racicową. Co ciekawe, w przypadku opierania dawki pokarmowej zwierząt na kiszonce z kukurydzy stwierdza się częstsze występowanie ochwatu oraz dermatitis interdigitalis.

Szczególnie ważna dla zdrowotności racic jest witamina H (biotyna), która reguluje dwa szlaki kluczowe dla keratynizacji: syntezę białek keratynowych oraz lipogenezę. Podawanie witaminy H przyczynia się także do pobudzenia tempa wzrostu rogu racicowego, a jednocześnie ogranicza nadmierne ścieranie. Dla stanu racic istotna jest także podaż witamin A, D, E oraz cynku na odpowiednim poziomie. W prawidłowej dawce pokarmowej dla bydła nie można zapomnieć o zbilansowaniu aminokwasów siarkowych. Grupy sulfhydrylowe pochodzące z aminokwasów uczestniczą w syntezie i sieciowaniu białek keratynowych.
Kondycja ciała również wpływa na częstotliwość schorzeń racic, choć związek ten nie jest jeszcze do końca jasny. Pewni badacze stwierdzają, że niewłaściwa kondycja daje początek schorzeniom racic – inni, że to kulawizny powodują pogorszenie kondycji ciała krów. Krowy o niskim BCS są bardziej narażone przede wszystkim na niezakaźne schorzenia racic (wrzód podeszwy, choroba linii białej). Wynika to z faktu, iż poduszka tłuszczowa racicy w przypadku krów wychudzonych jest cieńsza, co zwiększa podatność na uszkodzenia. Z drugiej strony schorzenia racic powodują ból i trudności z poruszaniem. Chore krowy rzadziej wstają, by pobrać pasze, co w efekcie może prowadzić do wychudzenia.

Nie na wszystko mamy wpływ

Generalnie przyjmuje się, że ryzyko schorzeń racic wzrasta wraz z wiekiem krowy. U krów starszych masa ciała jest większa, co zwiększa obciążenie kończyn, ponadto takie zwierzęta są przez dłuższy czas narażone na niekorzystne oddziaływanie czynników środowiska. Choroba Mortellaro oraz krwiaki podeszwy pojawiają się częściej u pierwiastek, co może być wynikiem nagłych, drastycznych zmian w sposobie utrzymania, żywienia i stanie fizjologicznym. Tkanki racicy nie są w pełni rozwinięte u zwierząt młodych, co zwiększa ich wrażliwość na uszkodzenia i drobnoustroje. Schorzenia racic występują rzadziej w okresie zasuszenia niż w pierwszej fazie laktacji. Podejrzewa się, że to głównie z powodu większej ilości pasz objętościowych w dawce pokarmowej dla krów zasuszonych, z czego wynika mniejsza zawartość wody w odchodach. Dzięki temu kończyny są mniej narażone na kontakt z wilgotnym i niehigienicznym podłożem.

Pewne rasy bydła charakteryzują się większą podatnością na schorzenia. U krów holsztyńsko-fryzyjskich oraz ich mieszańców częściej niż w przypadku innych ras zdarzają się kulawizny. Prawdopodobnie jest to spowodowane większą produkcją mleka przez krowy rasy holsztyńsko-fryzyjskiej. Zwiększona produkcja mleka wiąże się z dłuższym czasem stania podczas doju i pobierania paszy, co przekłada się na wzrost ryzyka chorób racic.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.159.8
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.