Wśród hodowców bydła wiele się ostatnio mówi o Krajowym Panie Strategicznym na lata 2023-2027, którego projekt MRiRW przekazało w połowie lipca do akceptacji KE.

Ekoschemat – Dobrostan zwierząt co do zasady stanowi kontynuację wdrażanego w ramach PROW 2014-2020 działania Dobrostan zwierząt, choć rozszerzono zakres wsparcia m.in. o dobrostan opasów.

Do naszej redakcji zaczęli jednak zgłaszać się hodowcy, których ów projekt, jak się okazało, nie uwzględnia w najmniejszym stopniu.

Utrzymanie bydła w systemie otwartym

Cała sprawa rozpoczyna się od zapisu, zgodnie z którym w każdym z wariantów dobrostanu bydła zwierzętom trzeba zapewnić zwiększoną o co najmniej 20 proc. lub o co najmniej 50 proc. powierzchnię bytową w pomieszczeniach/budynkach.

Jeden z naszych czytelników zastanawia się czy w takim razie hodowcy utrzymujący bydło w systemie otwartym będą zupełnie wykluczeni z pomocy.

Bydło w KPS wyłącznie w pomieszczeniu przeznaczonym do jego utrzymywania

W Dobrostanie zwierząt w ramach PROW 2014-2020, w wariancie 2.3 Dobrostan krów mamek, po spełnieniu wymogów w postaci wypasu bez uwięzi oraz zapewnienia dostępu do zewnętrznej powierzchni bytowej (pastwiska, wybiegi lub okólniki), bydło kwalifikowało się do pomocy, również to utrzymywane w systemie otwartym.

Jednak obecny w Dobrostanie zwierząt w KPS wymóg zapewnienia zwiększonej powierzchni bytowej w pomieszczeniach/budynkach, bez której nie ma możliwosci realizacji pozostałych praktyk, jak np. wybieg czy pastwisko, zupełnie zmienia sytuację.

Dodatkowo utrzymanie bydła w systemie otwartym jest zupełnie pomijane w KPS. W przypadku bydła ekoschemat Dobrostan zwierząt odnosi się wyłącznie (w wykazie odpowiednich obowiązkowych norm krajowych) do § 11 rozporządzenia z 28 czerwca 2010 r. (Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej), który dotyczy jedynie zwierząt utrzymywanych w systemie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rzeczonego rozporządzenia, tj. w pomieszczeniu przeznaczonym do ich utrzymywania. Zaś dopiero § 2 ust. 1 pkt 2 mówi o możliwości utrzymywania zwierząt w systemie otwartym, którego minimalne warunki utrzymywania precyzowane są w § 12.

Wynika z tego, że system otwarty nie będzie uwzględniany w przypadku bydła (w przypadku koni jest on brany pod uwagę).

Postanowiliśmy jednak upewnić się i zwrócić z prośbą o informacje w tej kwestii do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zapytaliśmy czy płatność dobrostanowa w ramach ekoschematu w nowym KPS będzie uwzględniała bydło utrzymywane w systemie otwartym, a jeśli tak, to na jaką płatność mogą liczyć hodowcy utrzymujący zwierzęta w ten sposób. Z kolei w przypadku nieuwzględnienia bydła utrzymywanego w systemie otwartym poprosiliśmy o uzasadnienie takiego podejścia.

Odpowiedź ministerstwa rolnictwa

Na wstępie MRiRW podkreśliło, że wsparcie w zakresie dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego WPR 2023-2027 stanowi kontynuację wsparcia dla grup zwierząt objętych działaniem Dobrostan zwierząt w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 - tj. m.in. dla bydła (krowy mleczne i krowy mamki).

„W ramach PS WPR 2023-2027 wsparcie do krów będzie realizowane w ramach ekoschematu - Dobrostan zwierząt (I filar WPR), którego zakres zostanie dodatkowo rozszerzony o bydło opasowe” – zaznaczyło MRiRW.

W odpowiedzi wskazano również, że celem ekoschematu – Dobrostan zwierząt (analogicznie, jak w obecnym okresie programowania) jest zachęcenie rolników do promowania podwyższonych (ponad obowiązujące standardy) warunków dobrostanu zwierząt.

„W odniesieniu do bydła (krowy mleczne, krowy mamki i bydło opasowe) warunkiem przystąpienia do ekoschematu – Dobrostan zwierząt będzie realizacja praktyki polegającej na zapewnieniu zwierzętom zwiększonej powierzchni bytowej w budynkach/pomieszczeniach o co najmniej 20 proc. Co do zasady jest to kontynuacja dotychczasowego podejścia, w którym podstawowym założeniem wsparcia również była potrzeba poprawy warunków bytowych krów w budynkach i utrzymywanie ich bez uwięzi oraz zapewnienie im dostępu do środowiska zewnętrznego” – czytamy w odpowiedzi.

MRiRW zaznaczyło, że „warunek przystąpienia do ekoschematu – Dobrostan zwierząt polegający na zapewnieniu zwierzętom zwiększonej powierzchni bytowej w budynkach/pomieszczeniach nie będzie dotyczył jedynie wypasu krów mlecznych (praktyka niezależna od pozostałych praktyk)”.

Wprowadzenie powyższych warunków w przypadku bydła uwzględnia uwagi organizacji rolniczych i branżowych, które również wskazywały w pierwszej kolejności na potrzebę poprawy warunków bytowych w budynkach/pomieszczeniach” – tłumaczy ministerstwo.