Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 15 lipca przekazało do akceptacji Komisji Europejskiej projekt Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Ekoschemat – Dobrostan zwierząt co do zasady stanowi kontynuację wdrażanego w ramach PROW 2014-2020 działania Dobrostan zwierząt, jednak rozszerzono zakres wsparcia m.in. o dobrostan opasów. Przyjrzyjmy się nieco bliżej jak ma wyglądać to działanie.

Dobrostan opasów

Dobrostan opasów zgodnie z projektem Krajowego Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 będzie można realizować poprzez zwiększoną powierzchnię bytową.

Zwierzęta gatunków/grup objętych interwencją, które są utrzymywane zgodnie z systemem rolnictwa ekologicznego, co zostało potwierdzone przez jednostki certyfikujące w rolnictwie ekologicznym, mogą kwalifikować się do płatności dobrostanowych na uproszczonych zasadach.

Wymogi odnoszące się do danej grupy zwierząt dotyczą wszystkich zwierząt tej grupy utrzymywanych w gospodarstwie rolnym. W zakresie dobrostanu opasów wymogami objęte jest bydło opasowe w wieku kwalifikującym się do płatności. Zwierzęta muszą być utrzymywane bez uwięzi.

W przypadku dobrostanu opasów do płatności kwalifikuje się bydło opasowe:

  • w wieku od ukończenia 4 miesiąca życia do ukończenia 18 miesiąca życia, utrzymywane w danym gospodarstwie, w tym okresie, przez co najmniej 120 dni - w przypadku opasów, które nie pochodzą od krów mamek objętych interwencją,
  • o masie ciała powyżej 300 kg do ukończenia 18 miesiąca życia, utrzymywane w danym gospodarstwie, w tym okresie, co najmniej przez 120 dni - w przypadku opasów, które pochodzą od krów mamek objętych interwencją.

Ponadto rolnik zobowiązany będzie do odbycia jednorazowego szkolenia z zakresu metod ograniczających stosowanie antybiotyków (wymóg ten będzie obowiązywał od 2024 r.). Musi on również posiadać plan poprawy dobrostanu zwierząt.

W ramach dobrostanu opasom trzeba będzie zapewnić zwiększoną o co najmniej 20 proc. lub o co najmniej 50 proc. powierzchnię bytową w pomieszczeniach/budynkach. Jedynie przy wyborze tej praktyki możliwa będzie realizacja pozostałych.

Dobrostan opasów – wymagane powierzchnie dla cieląt

W przypadku cieląt należy zapewnić co najmniej:

  • w przypadku cieląt trzymywanych pojedynczo – kojec o szerokości co najmniej wysokości cielęcia w kłębie (+20 albo 50 proc. w zależności od realizowanego działania) i długości co najmniej co najmniej 1,1 długości ciała cielęcia, mierzonej od czubka nosa do ogonowej krawędzi guza kulszowego (+20 albo 50 proc. w zależności od realizowanego działania),
  • w przypadku cieląt utrzymywanych grupowo (powierzchnia w przeliczeniu na jedną sztukę):
    • dla cieląt o masie ciała do 150 kg – 1,8 m2 (przy powierzchni bytowej zwiększonej o co najmniej 20 proc.) albo 2,3 m2 (przy wariancie +50 proc.),
    • dla cieląt o masie ciała powyżej 150 kg do 220 kg – 2 m2 (wariant +20 proc.) albo 2,6 m2 (wariant +50 proc.),
    • dla cieląt o masie ciała powyżej 220 kg – 2,2 m2 (wariant +20 proc.) albo 2,7 m2 (wariant +50 proc.).

Należy przy tym pamiętać, że cielęta w wieku powyżej 8 tygodni można utrzymywać pojedynczo tylko w gospodarstwach, które posiadają mniej niż 6 sztuk cieląt (w gospodarstwach utrzymujących co najmniej 6 cieląt zabrania się utrzymania pojedynczo cieląt w wieku powyżej 8 tygodnia życia).

Dobrostan opasów – wymagane powierzchnie dla opasów

W przypadku opasów należy zapewnić im co najmniej:

  • przy utrzymywaniu bez uwięzi wolnostanowiskowo bez wydzielonych legowisk na ściółce powierzchnia w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wynosić,
    • dla bydła opasowego o masie ciała do 300 kg – 1,9 m2 (wariant +20 proc.) albo 2,4 m2 (wariant +50 proc.),
    • dla bydła opasowego o masie ciała powyżej 300 kg – 2,6 m2 (wariant +20 proc.) albo 3,3 m2 (wariant +50 proc.),
  • przy utrzymywaniu bez uwięzi wolnostanowiskowo bez wydzielonych legowisk i ściółki,
    • dla bydła opasowego o masie ciała do 300 kg – 1,6 m2 (wariant +20 proc.) albo 2 m2 (wariant +50 proc.)
    • dla bydła opasowego o masie ciała powyżej 300 kg – 2,2 m2 (wariant +20 proc.) albo 2,7 m2 (wariant +50 proc.)

Dobrostan opasów – ściółka, wybieg, wypas

Ponadto liczbę punktów można będzie zwiększyć dzięki stosowaniu dodatkowych praktyk. Jednak są one możliwe w przypadku zapewnienia opasom zwiększonej o co najmniej 20 proc. lub o co najmniej 50 proc. powierzchni bytowej.

  • ściółka – zapewnienie utrzymania na ściółce ze słomy lub podobnego materiału lub wydzielenie części ze ściółką ze słomy lub podobnego materiału o powierzchni pozwalającej na jednoczesny odpoczynek zwierząt;
  • wybieg – zapewnienie wybiegu przez co najmniej 4 godz. dziennie przez cały rok;
  • wypas – zapewnienie wypasu przez co najmniej 120 dni w sezonie wegetacyjnym (przez min. 6 godz. dziennie).

Dobrostan opasów – system punktowy

Wysokość płatności dobrostanowej będzie wynikała z wprowadzonego systemu punktowego. 1 pkt jest równy 100 zł, czyli 22,47 EUR.

Punkty dobrostanowe przyznawane są według poniższego schematu.

  • Zwiększenie powierzchni bytowej o 20 proc. – 1,1 pkt/DJP (przelicznik na DJP = 0,7)
  • Zwiększenie powierzchni bytowej o 50 proc. – 2,9 pkt/DJP (przelicznik na DJP = 0,7)
  • Ściółka – 1,3 pkt/DJP (przelicznik na DJP = 0,7)
  • Wybieg – 4 pkt/DJP (przelicznik na DJP = 0,7)
  • Wypas – 4,1 pkt/DJP (przelicznik na DJP = 0,7)

Dobrostan opasów – do 150 DJP

Płatności w obrębie danej grupy technologicznej są przyznawane z zastosowaniem progów degresywności (nie dotyczy to płatności do zwierząt utrzymywanych w systemie rolnictwa ekologicznego, jeżeli rolnik ubiega się o te płatności na uproszczonych zasadach):

  • do 100 DJP – 100 proc.
  • powyżej 100 DJP do 150 DJP – 75 proc.
  • powyżej 150 DJP – brak płatności

Płatności na sztukę zwierzęcia mogą być dodatkowo powiększone o koszty transakcyjne, które stanowią częściową rekompensatę z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt lub pomniejszone ze względu na degresywność płatności.