PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Hodowla z nowym indeksem

Nowy polski indeks hodowlany dla bydła mlecznego nazwano indeksem PF



Nowy indeks pokazał się w katalogach buhajów wszystkich stacji inseminacyjnych po raz pierwszy w lecie 2007 i będzie już publikowany w kolejnych katalogach bezpośrednio po wyliczeniu ich przez Instytut Zootechniki.

Konstrukcja indeksu

Nowy indeks nie oznacza wcale, że indeks produkcyjności jest lub był indeksem złym i że należy zaniechać z jego wykorzystywania. Jest to indeks dobry i na pewno będzie wykorzystywany. Indeks ten obejmuje tylko wartość hodowlaną dotyczącą produkcji składników mleka, to jest wartości hodowlanej kilogramów białka i wartości hodowlanej kilogramów tłuszczu. Wyliczany jest według wzoru: indeks produkcyjny = 2 x wartość hodowlana kg białka + 1 x wartość hodowlana kg tłuszczu.

Tak skonstruowany indeks nie mówił nic o tak ważnych dla hodowcy cechach, jak pokrój potomstwa buhaja, cechy płodności czy skłonności do występowania zwiększonych ilości komórek somatycznych w mleku córek, a przecież te cechy funkcjonale mają olbrzymi wpływ na pozostawanie krów w stadzie lub ich zbyt szybkie brakowanie. Generalnie cechy te mają bardzo duży wpływ na opłacalność prowadzenia stada, dlatego konieczne było wprowadzenie indeksu obejmującego więcej cech.

Doprowadzenie do tego, aby dla różnych cech można było opracować jeden wzór umożliwiający dodawanie poszczególnych wyników do siebie oraz ustalenie, jak dużą część w indeksie będzie stanowić określona cecha, wymagało dokonywania szeregu przeliczeń. Przeliczenia te powodują, że podane w szczegółowych tabelach liczby dotyczące wartości hodowlanych różnią się od tych podanych w podindeksach. Różnice wynikają z konieczności przeliczeń, a nie z błędów.

 Podstawowy wzór indeksu PF je st następujący: PF = 0,5 x podindeks produkcyjny + 0,3 x podindeks pokroju + 0,1 x podindeks płodności + 0,1 x wartość hodowlana dla zawartości komórek somatycznych. Tak skonstruowany indeks oznacza, że cechy produkcyjne stanowią w tym indeksie 50 proc., cechy pokroju – 30 proc., cechy płodności – 10 proc., wartość hodowlana dla komórek somatycznych – 10 proc.

Podindeks produkcyjny to wyżej podany indeks produkcyjny, tyle że ze względu na konieczność wprowadzenia tego elementu do nowego wzoru wartości tego indeksu zostały zestandaryzowane na średnią 100 i odchylenie standardowe 10. Oznacza to, że hodowca, porównując indeks produkcyjny z podindeksem produkcyjnym, stwierdzi, że to inne cyfry, ale nie ma się czym przejmować, gdyż uszeregowanie tych indeksów jest dokładnie takie samo: gdy indeks produkcyjny jest duży, to podindeks produkcyjny jest także duży.

W podindeksie pokroju w odpowiedniej proporcji zsumowano podindeks kalibru, podindeks typu i budowy, podindeks nóg i racic oraz podindeks wymienia. W podindeksie tym największą rolę odgrywa podindeks wymienia, gdyż wymię to najważniejsza dla hodowcy cecha pokroju.

Na wartość podindeksu płodności mają wpływ dwie oszacowane wartości hodowlane: wskaźnik niepowtarzalności rui u jałówek i wiek pierwszego unasienienia jałówek.

Ostatni podindeks w tym wzorze to wartość hodowlana dla komórek somatycznych. Wyższe wartości hodowlane tego podindeksu odpowiadają mniejszej liczbie komórek somatycznych w mleku córek.

Szczegółowe wzory podindeksów podane są w katalogach. Wartość nowego indeksu PF podana jest tak, jak w każdym indeksie, a więc w liczbach bezwzględnych, nie są to więc litry, kilogramy czy procenty.

Buhaje w katalogu

Hodowca, otrzymując katalog buhajów, poza danymi, z którymi spotykał się poprzednio, otrzymuje dodatkowo informacje o nowym indeksie PF, pojawiają się też nowe pozycje: wartość hodowlana dla komórek somatycznych i wartość hodowlana dla przeżywalności.

Analiza katalogów opublikowanych przez stacje inseminacyjne w roku 2007 może w pierwszym momencie szokować, gdyż buhaj, który według starego indeksu był uszeregowany bardzo wysoko, na podstawie nowego indeksu jest niżej na liście lub też  jest odwrotnie.

Sprawa jest bardzo prosta: w nowym indeksie cechy produkcyjności stanowią tylko połowę, a więc buhaj poprawiający mleko, tłuszcz i białko u swojego potomstwa może równocześnie przekazywać słabe cechy funkcjonalne, w takim przypadku indeks PF będzie plasował buhaja zdecydowanie niżej jak stary indeks. W sytuacji odwrotnej wysokie wyniki cech funkcjonalnych spowodują poprawę pozycji buhaja nawet wtedy, gdy cechy produkcyjne były na średnim poziomie.

Mając do dyspozycji te dwa indeksy, w pierwszym momencie ważniejszy powinien być indeks PF, bo określa on wartość hodowlaną buhaja bardziej całościowo niż indeks P.

Indeks PF jest więc dla hodowcy pierwszą bardzo ważną informacją o ogólnej wartości buhaja. Należy jednak zdawać sobie sprawę z tego, że prowadząc selekcję na podstawie tylko nowego indeksu, uzyska się w stadzie stosunkowo wolny postęp. Dlatego też, aby uzyskać rzeczywisty i satysfakcjonujący postęp hodowlany, należy interesować się indeksem PF, ale nie powinna to być dla hodowcy jedyna informacja. Decyzje o wyborze buhaja należy podejmować na podstawie wielu innych szczegółowych informacji zawartych w katalogu. Decyzje te muszą wynikać ze znajomości stada i cech krów, które u ich potomstwa chce się poprawić.

Indywidualny dobór buhajów do poszczególnych krów powinno stosować się dla najlepszej grupy krów (około 25 proc.), dla pozostałej grupy krów prawidłowym działaniem jest wytypowanie 2, najwyżej 3 buhajów. Działanie to jest wygodne ze względów organizacyjnych i pozwoli uniknąć zbędnych pomyłek.

Czytanie katalogów

Przy korzystaniu z katalogów polskich hodowca ma sytuację stosunkowo prostą.

Pierwsza podstawowa wiadomość, to gwarancja, że katalog zawiera na pewno najlepsze buhaje polskie z danego półrocza. Nasieniem tych buhajów dysponuje każda z czterech polskich stacji inseminacyjnych. W sumie wszystkie stacje razem publikują w swoich katalogach dane o około 100 buhajach najlepszych w danym sezonie wyceny. W każdym katalogu jest normalnie 20–40 buhajów.

Każdy z katalogów zawiera na początku lub na końcu pełne zestawienie wycenionych buhajów, którymi dysponuje stacja inseminacyjna. Zestawienie to zawiera wszystkie podstawowe informacje. Buhaje są uszeregowane według indeksu PF, ale tabela zawiera też wszystkie dostępne informacje dotyczące indeksu P, wartości hodowlanej dla kg mleka, kg tłuszczu, kg białka, podindeksów pokroju, wartości hodowlanej dla komórek somatycznych i podindeksu płodności. Tabela ta umożliwia hodowcy zorientowanie się o ogólnej wartości buhajów proponowanych w danym sezonie oceny przez konkretną stację.

To, co zwraca uwagę w tych tabelach, to spostrzeżenie, że proponowane buhaje różnią się między sobą pod względem indeksu PF tylko o kilka punktów. Indeks ten zawiera się praktycznie między 108 a 118, tak więc czołówka polskich buhajów jest bardzo wyrównana.

Z tego też powodu, nie bagatelizując indeksu PF, należy zwrócić uwagę na podindeksy cech produkcyjnych i podindeksy cech funkcjonalnych, bo właśnie one znacznie się między sobą różnią. Konieczna jest też analiza innych informacji zawartych na kartach katalogowych szczegółowo informujących o wartości buhaja.

Katalogi z 2007 r. zawierają wartości hodowlane dla cech do tej pory w nich nie publikowanych, a więc podindeks płodności, wartość hodowlaną dla komórek somatycznych i wartość hodowlaną dla przeżywalności. Stacje inseminacyjne zdają sobie sprawę, że szereg hodowców nie ma możliwości szczegółowego analizowania wyników dla poszczególnych buhajów. Dlatego zestawiły w jednej tabeli po pięć buhajów o najwyższych parametrach dla poszczególnych cech. Dodatkowo karty katalogowe buhajów zawierają z reguły słowną charakterystykę cech, które określony buhaj poprawia lub pogarsza u swoich córek. Posługiwanie się tymi informacjami bardzo ułatwia szybkie podejmowanie decyzji bez szczegółowej analizy kart katalogowych buhajów.

Źródło: "Farmer" 03/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.239.236.140
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.