PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jeśli nie kiszonka z kukurydzy, to co?

Jeśli nie kiszonka z kukurydzy, to co? Fot. Łukasz Chmielewski

Autor: Łukasz Chmielewski

Dodano: 03-11-2019 07:17

Tagi:

Kiszonka z kukurydzy stanowi podstawowe źródło energii w dawce krów mlecznych. Czym zastąpić tę paszę, jeśli zebrane plony są niższe od oczekiwanych?



To już drugi rok z kolei, kiedy rolnictwo dotknęła susza. W tym sezonie była, co prawda, nieco łagodniejsza, ale i tak odcisnęła wyraźne piętno na niektórych uprawach. Do tych bardziej pokrzywdzonych zdecydowanie można zaliczyć kukurydzę, której spadek plonu zielonej masy niekiedy przekroczył 50 proc. W niektórych regionach kraju rośliny osiągnęły zaledwie ok. metra wysokości, przy czym bardzo wcześnie zaczęły zasychać na pniu. Na takich plantacjach zdarzało się, że rośliny nie zdążyły nawet zawiązać kolb. Kiszonka sporządzana z takiego surowca charakteryzuje się niską wartością pokarmową i wątpliwą jakością skarmianej później paszy. Obniżona wartość pokarmowa wynika m.in. ze zwiększonego udziału włókna pokarmowego, jak również bardzo niskiej zawartości energii, której trudno szukać, jeżeli w kukurydzy nie ma kolb. Obniżona jakość paszy może wynikać z późniejszych problemów z przechowywaniem kiszonki. Suchą sieczkę kukurydzianą bardzo trudno się zagęszcza, a pozostawiony w pryzmie tlen nie sprzyja prawidłowemu przebiegowi fermentacji. W okresie przechowywania może występować zjawisko wtórnej fermentacji, na skutek czego kiszonka będzie się zagrzewać i pleśnieć. Na takie straty nie można sobie pozwolić w sytuacji, gdy plony są tak ograniczone. Konieczne jest więc podjęcie wszelkich kroków, aby proces przechowywania przebiegał jak najlepiej. Nie oznacza to jednak, że nawet przy minimalnych stratach paszy tej wystarczy, skoro plon był niższy o 50 proc. Czym więc uzupełnić brakującą energię z kiszonki z kukurydzy?

ENERGIA Z OKOPOWYCH

W pewnym stopniu zamiennikami kiszonki z kukurydzy mogłyby być pasze okopowe, takie jak: buraki pastewne, półcukrowe, cukrowe, ziemniaki, brukiew czy marchew. Z uwagi na fakt, że są to rośliny okopowe, trzeba zwracać uwagę, aby podawane pasze były o niskim stopniu zanieczyszczenia ziemią, w przeciwnym razie takim żywieniem można wywołać więcej szkody niż pożytku. Konieczne jest również rozdrobnienie tego rodzaju składników dawki przed ich podaniem. Sytuacja jest o wiele prostsza, jeśli gospodarstwo wyposażone jest w wóz paszowy. Bardziej kłopotliwe jest przygotowywanie takiej paszy, jeżeli jest zadawana ręcznie.

Docenianymi przez hodowców produktami ubocznymi przerobu buraków cukrowych są wysłodki oraz melasa. Wysłodki mogą być dostępne na rynku pod różną postacią: świeżych, prasowanych bądź suszonych, a także suszonych melasowanych, które stanowią swego rodzaju bombę energetyczną. Zaletą wysłodków jest źródło energii pochodzącej z pektyn, które fermentują w żwaczu szybciej niż celuloza czy hemiceluloza, ale wolniej niż skrobia. W efekcie podawanie ich nie podnosi ryzyka wystąpienia subklinicznej kwasicy żwacza.

Również melasa jest chętnie wykorzystywanym źródłem energii, szczególnie przy popularyzacji dawki TMR, gdzie odgrywa rolę lepiszcza pozwalającego połączyć cząstki paszy treściwej z paszami strukturalnymi. Zabieg taki pozwala w dużym stopniu ograniczyć zjawisko sortowania paszy. Melasa stanowi również cenne źródło szybkiej energii dla bakterii bytujących w żwaczu. Dodatkową zaletą jest pozytywny wpływ na smakowitość paszy, dzięki czemu obserwuje się zwiększone pobranie paszy przez zwierzęta.

WIOSNĄ NA RATUNEK GPS

GPS, czyli kiszonka z całych roślin zbożowych, może wiosną stanowić cenne źródło paszy objętościowej dla bydła, jeżeli nie udało się zbudować dostatecznej bazy paszowej do zimy.

GPS może stanowić w określonych przypadkach poważną alternatywę dla kiszonki z kukurydzy. To uniwersalna pasza, którą można z powodzeniem stosować w niemal wszystkich grupach żywieniowych bydła. Jej wykorzystanie w większym stopniu jest jedynie ograniczone w przypadku krów o najwyższej wydajności, co wynika z niższej w porównaniu z kiszonką z kukurydzy koncentracji energii. Spośród zbóż wykorzystywanych na GPS żyto charakteryzuje się niższą wartością pokarmową w stosunku do jęczmienia bądź owsa, jednakże jego przewaga przejawia się w większej mrozoodporności i elastyczności w uprawie ze względu na niskie wymagania glebowe. Rośliny zbożowe z przeznaczeniem na GSP zaleca się zbierać najczęściej w fazie mleczno-woskowej dojrzałości ziarna, co daje dobry kompromis pomiędzy zawartością energii i poziomem włókna w uzyskanej paszy. Wyjątek stanowi praktykowany przez rolników wczesny zbiór pod zasiew kukurydzy, wówczas zbioru dokonuje się w maju. W tym przypadku z uwagi na niską zawartość suchej masy zielonkę należy podsuszyć tak, aby osiągnąć poziom 30-40 proc. suchej masy.

W Polsce pod pojęciem GSP znajdują się również mieszanki zbóż z roślinami motylkowymi, które powodują zagęszczenie łanu ograniczające niekiedy konieczność ochrony herbicydowej, co stwarza możliwość wykorzystania tej paszy również w rolnictwie ekologicznym. Taki system zbioru zbóż na paszę jest także uzasadniony ekonomicznie, ponieważ przy produkcji GPS w porównaniu ze zbiorem zbóż na ziarno można ograniczyć zużycie energii o ok. 40 proc. przy równocześnie wyższym udziale uzyskanych składników pokarmowych nawet o 30 proc. (łącznie w ziarnie i słomie).

UBOCZNE PRODUKTY PRZEMYSŁU ROLNO-SPOŻYWCZEGO

Cenny dodatek dawki pokarmowej dla krów w przypadku deficytu pasz objętościowych stanowią wytłoki warzywno-owocowe uzyskiwane podczas produkcji soków, win oraz koncentratów. W swoim składzie mają duże ilości włókna składającego się z ligniny, celulozy oraz hemicelulozy. Wytłoki warzywno-owocowe to również źródło witamin i składników mineralnych. Dzięki zawartym np. w wytłokach jabłkowych pektynom pasza ta stanowi sorbent metali ciężkich, poprawiając zdrowotność zwierząt.

Do ubocznych produktów przemysłu rolno-spożywczego można zaliczyć także zwroty piekarnicze oraz kasze i mąki pastewne, które z określonych przyczyn nie zostały dopuszczone do spożycia dla ludzi.

OSTROŻNIE Z TREŚCIWYMI

W przypadku deficytu energii w dawce pokarmowej, jaki dominuje najczęściej w polskich stadach, szczególnie w tym roku, należy wystrzegać się pochopnych decyzji o szybkim zwiększeniu energii poprzez dodatek pasz treściwych. Jest to prosta droga do wybrakowania zwierząt ze stada. Należy pamiętać przede wszystkim o bilansie składników pokarmowych, jak również rozsądnej proporcji pasz objętościowych do treściwych, których udział w dawce nie powinien przekraczać 50 proc. suchej masy dawki. W żywieniu krów mlecznych udział pasz treściwych jest już i tak dostatecznie wysoki, dalsze jego podnoszenie powodować będzie zwiększenie ryzyka występowania poważnej choroby metabolicznej, jaką jest kwasica żwacza. Zwiększając więc udział pasz treściwych, konieczne jest również zwiększeniu poziomu włókna, chociażby poprzez wprowadzenie do dawki słomy w postaci sieczki, która będzie stymulować przeżuwanie, a tym samym produkcję śliny - naturalnego buforu. Wskazane jest w tym przypadku dodatkowe stosowanie preparatów o działaniu buforującym.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (10)

  • Marek 2019-11-05 07:50:50
    Kiszonkę z kukurydzy można łatwo zastąpić CCM w big bagach. Mamy wysoko energetyczna pasze i brak problemów z kwasicą. Jestem producentem wysokiej jakości, profesjonalnie zakiszonego ziarna kukurydzy w big bagach. Ziarno prosto od kombajnu jest drobno srutowane młynem bijakowym a następnie wtłaczne specjalną prasą do worków big bag z wkładem foliowym i szczelnie zamykane. Dzięki naturalnemu procesowi zakiszania nie ma konieczności dodawania kwasów konserwujących które mogą wywoływać kwasicę. Pasza którą produkuję od kilkunastu lat jest sprawdzona w wielu dużych gospodarstwach mlecznych i wysoko ceniona przez fachwców. Dla zinteresowanych podaję tel. 606832207
  • Patryk 2019-11-05 05:31:33
    ZAMIAST KUKURYDZY MOZNA TEZ DAWAC WYTŁOKI buraczane z liśćmi cyfrowymi w odpowiednich dawkach ....
  • Mateusz 2019-11-04 16:17:28
    Alternatywą dla kiszonki z Qqrydzy może być wywar gorzelniczy w formie ciepłego gęstego płynu lub odsączonej masy
  • Kamil 57 2019-11-04 07:08:03
    Albo to komentują dzieci, albo większość rolników to debile.... Przepraszam za tak ostre słowa, ale po przeczytaniu tychbkomentarzy inaczej się nie da. Tak poza tym to w końcu GPS czy GSP?
  • On 2019-11-03 22:08:18
    Najleprzą pasza, dla bydła, która można zastąpić kukurydzę, to są wysłodki buraczane, oczywiście w rozsądnych dawkach, a nie jakieś tam marchewki czy brokuły , czytając inne komentarze widzie że tu są same Barany, pozdrawiam. I miłego beczenia 😋
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 100.25.43.188
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.