PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Krzyżowanie międzyrasowe po holendersku

Krzyżowanie międzyrasowe po holendersku

Zainteresowanie hodowców bydła mlecznego krzyżowaniem krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej z innymi rasami użytkowanymi w kierunku produkcji mleka z roku na rok jest coraz większe. Najczęściej w krzyżowaniu hodowcy poszukują poprawy wskaźników pozaprodukcyjnych, jakimi są np. długowieczność krów, rozród tych zwierząt czy ich zdrowotność.



Za główny cel hodowcy w Holandii stawiają osiągnięcie większej efektywności produkcji, a dokonują to przez poprawę wskaźników związanych z rozrodem, wydłużeniem użytkowania krów, poprawą żywotności cieląt oraz zdrowotności stada.

Do osiągnięcia tych celów hodowlanych wykorzystują krzyżowanie rotacyjne trójrasowe, używając ras holsztyńsko-fryzyjskiej - HF, simentalskiej - SM i norweskiej czerwonej - NRF. W ich opinii, dzięki wykorzystaniu właśnie tych trzech ras uzyskują zwierzęta silne, wytrwałe i przede wszystkim zdrowe, dzięki czemu produkcja w ich stadach jest bardziej opłacalna.

Żywienie i zdrowotność krów mieszańców

Obaj hodowcy w żywieniu swoich stad wykorzystują wyprodukowane we własnych gospodarstwach kiszonki z traw oraz kukurydzy, a pasze treściwe pochodzą z zakupu.

- Jak wszystkie krowy produkujące mleko, mieszańce również potrzebują bardzo dobrych pasz - bo nie da się przecież zrobić mleka z powietrza. Niemniej jednak zwierzęta te efektywniej wykorzystują zadaną paszę - tłumaczy Henk Schoonvelde.

W jego stadzie krów mieszańców ograniczone zostały wydatki na obsługę weterynaryjną, nie są stosowane szczepionki, a koszty ponoszone obecnie dotyczą jedynie stosowania preparatów na zasuszenie. Łączny koszt obsługi weterynaryjnej ponoszony na jedno zwierzę rocznie wynosi zaledwie 35 euro, przy czym średnia krajowa w Holandii szacowana jest na 100-200 euro rocznie na krowę.

Poprawiła się również zdrowotność wymion i - jak przekonuje Lars Winters - spadek jest bardzo znaczący, bo wśród krów czystorasowych HF zdarzały się sztuki, które dawały mleko o zawartości znacznie przekraczającej milion komórek somatycznych, w przypadku mieszańców zawartość komórek somatycznych kształtuje się na poziomie od 25 do 35 tys.

W stadzie Henka Schoonvelde poziom komórek somatycznych nie zanotował aż tak drastycznego spadku i utrzymuje się na średnim poziomie ok. 127 tys./ml mleka.

Hodowcy jednak są zgodni w kwestii występowania chorób metabolicznych. W obu stadach nie są notowane przypadki przemieszczeń trawieńca, a ketoza dotyka zaledwie 1-2 proc. stada rocznie. Sporadycznie zdarzają się także przypadki gorączki mlecznej.

Poprawa rozrodu i żywotności cieląt

Dużym problemem w stadach krów mlecznych są fatalne parametry rozrodu. Oznacza to znaczne straty finansowe gospodarstw, ponieważ wiąże się to z bezpośrednimi wydatkami na leczenie hormonalne czy dodatkowe zabiegi inseminacji, także przedłużająca się laktacja nie generuje przychodu gospodarstwa.

Zaburzenia metaboliczne są również powodem pogorszenia płodności - jak więc jest w stadzie, w którym notowane są jedynie incydentalne przypadki tych schorzeń?

Poprawa płodności krów mieszańców jest wręcz zaskakująca - jest to cecha, która uległa największej poprawie - wyjaśnia Henk Schoonvelde. Okres międzyocieleniowy jest obecnie krótszy o 50 dni - dla czystorasowych HF wynosił on 430 dni, krzyżówki cielą się średnio co 380 dni. Na skuteczne unasienienie hodowca zużywa 1,4 porcji nasienia.

Jak tłumaczy Schoonvelde: - Brakowanie utrzymuje się na poziomie 20-25 proc., a krowy są użytkowane średnio przez 4-5 laktacji. Tu również nastąpił ogromny postęp, ponieważ krowy nie są brakowane z konieczności, a całkowicie dobrowolnie. Hodowca uważa, że w przyszłości realne jest obniżenie poziomu brakowania poniżej 20 proc.

- W efekcie krzyżowania rotacyjnego uzyskaliśmy przede wszystkim poprawę wskaźników rozrodu - skuteczność zabiegu inseminacji mierzona w liczbie dawek nasienia na skuteczne unasienienie zmniejszyła się z 3,3 dawki na jedynie 1,4. Co więcej, skróceniu uległ również okres międzyocieleniowy - tłumaczy Lars Winters.

Dolew krwi rasy NRF pozwolił na uzyskanie zwierząt o odpowiedniej budowie ciała, przez co poprawie uległa cecha łatwości ocieleń. Również dzięki wykorzystaniu do krzyżowania tej rasy poprawiła się zdrowotność cieląt. Oba te czynniki złożyły się na zmniejszenie śmiertelności cieląt oraz pozwoliły ograniczyć czas poświęcany na obserwację porodów oraz opiekę nad cielętami.

Odpowiedni kaliber

Holendrzy wykorzystują do krzyżowania trzech zupełnie różnych ras bydła. Taki wybór tłumaczą możliwością przekazania potomstwu najlepszych cech z każdej rasy i stworzenia zwierząt idealnych dla swoich warunków.

- W swoim programie hodowlanym dobieram osobniki do krzyżowania, tak by stworzyć zwierzę, które najbardziej pasuje do warunków, jakie mogę mu zapewnić. Preferowane są zwierzęta średniej wielkości, tak by nie pobierały zbyt dużo paszy, a lepiej ją wykorzystując, bardziej efektywnie produkowały mleko - wyjaśnia Henk Schoonvelde.

Na początku holenderscy hodowcy rozpoczęli od doboru buhajów do krzyżowania na konkretne krowy - te z większym kalibrem inseminowane były rasą NRF, a krowy mniejsze SM, przez co ich stada są teraz bardziej wyrównane. Henk Schoonvelde obecnie wybiera buhaje najbardziej „okrągłe", czyli takie, które nie mają ani zbyt dużej, ani zbyt małej przewagi cech przekazywanych na potomstwo.

Większa efektywność

Rzucając hasło "efektywność", od holenderskich hodowców można usłyszeć coś na temat przewagi krów mieszańców pod względem żywienia oraz ogólnej efektywności produkcji mleka w ich gospodarstwach.

- Chcę mieć zwierzęta, które efektywnie produkują mleko, a o takiej produkcji można mówić, gdy nasze zwierzęta są zdrowe. W warunkach, w jakich znajduje się moje gospodarstwo, uzyskanie takich zwierząt jest możliwe jedynie przez krzyżowanie międzyrasowe - wyjaśnia Henk Schoonvelde.
Zdaniem holenderskich producentów mleka, krowy mieszańce wymagają mniej skomplikowanych technik zarządzania stadem w porównaniu do czystorasowych holsztynów. W przypadku mieszańców żywienie jest mniej skomplikowane, porody są znacznie łatwiejsze, a cielęta zdrowsze. Dzięki temu zmniejszyli również koszty pracy w swoich gospodarstwach.

Przenieśmy to na polskie podwórko!

Krzyżowanie międzyrasowe bydła holsztyńsko-fryzyjskiego obserwujemy również w polskich oborach. W Polsce mamy bardzo dużą różnorodność gruntów, co w niewielu przypadkach pozwala na optymalną produkcję mleka, dla potencjału genetycznego posiadanych krów.

Holenderskie doświadczenia pokazują, że krzyżowanie międzyrasowe bydła holsztyńsko-fryzyjskiego z innymi rasami mlecznymi może pozwolić na zachowanie produkcji na bardzo zbliżonym poziomie, jednak przy drastycznie niższych kosztach produkcji.

W opinii Holendrów, utrzymanie mieszańców to głównie: niższe koszty związane z wyższą zdrowotnością stada, czyli niższe koszty obsługi weterynaryjnej, wyższa skuteczność rozrodu, niższe brakowanie krów - wyższa długowieczność, niższa śmiertelność cieląt.

Henk Schoonvelde

Stado: 200 krów
Wydajność: 9600 kg/laktację
Powierzchnia gospodarstwa: 140 ha
Krzyżowanie: Rotacyjne trójrasowe (HFxNRFxSM) od 2000 roku

Henk Schoonvelde krzyżowaniem krów holsztyńsko-fryzyjskich z innymi rasami użytkowanymi w kierunku mlecznym, jak np. simmental i norweska czerwona, zajmuje się od ponad dekady.

- Hodowla bydła to tradycja rodzinna od wielu pokoleń. Moi przodkowie byli jednymi z pierwszych hodowców w Holandii, którzy zdecydowali się na wprowadzenie rasy holsztyńsko-fryzyjskiej do populacji rodzimych krów (holenderskich fryzów). Doświadczenie z bydłem HF to ponad 25 lat hodowli. Również jako jeden z pierwszych w Holandii zacząłem krzyżować HF-a z simentalem i norweską czerwoną - wyjaśnia Henk Schoonvelde.

Stado Henka Schoonvelde liczy obecnie ponad 400 zwierząt, z czego 230 stanowią krowy mleczne. Średnia dzienna wydajność mleczna krów w jego stadzie wynosi 32 kg o bardzo dobrych parametrach 4,2 proc. tłuszczu i 3,6 proc. białka. Za takie mleko hodowca uzyskuje obecnie ok. 0,50 euro/kg przy kosztach produkcji ok. 0,25 euro/kg.

Od kilku tygodni Henk Schoonvelde użytkuje nową wolnostanowiskową oborę przeznaczoną docelowo dla 260 zwierząt. Nowa obora jest bardzo dobrze wyposażona, m.in. na legowiskach krowy korzystają z materacy wodnych, betonowe ruszta pokryte są plastykową powłoką nadającą im miękkość i sprężystość.

Krowy dojone są przez 4 roboty udojowe, budynek jest lekki i przewiewny z zamontowanymi w ścianach bocznych kurtynami. Zbiornik na mleko ma pojemność 32 tys. kg - jest on umieszczony na zewnątrz obory, co robi niesamowite wrażenie. Łączny koszt budowy wraz z wyposażeniem nowej obory to 1,2 mln euro.

Lars Winters

Stado: 165 krów
Wydajność: 8000 kg/laktację
Powierzchnia gospodarstwa: 95 ha
Krzyżowanie: Rotacyjne trójrasowe (HFxNRFxSM) od 2007 roku

Krzyżowaniem międzyrasowym Lars Winters zajmuje się od 2007 roku, kiedy to podchodząc dość sceptycznie do tej metody, spróbował kilka krów zainseminować nasieniem buhajów innych ras użytkowanych mlecznie. W efekcie czego obecnie w stadzie 165 krów mlecznych posiada ok. 40 sztuk krów mieszańców z różnym udziałem trzech wykorzystywanych w krzyżowaniu ras holsztyńsko-fryzyjskiej, simentala mlecznego oraz rasy norweskiej czerwonej. Wśród młodzieży nie ma jednak zwierząt czystorasowych, a 100 proc. mieszańców.

Obecnie Lars Winters użytkuje wolnostanowiskową oborę z 2000 roku, ma jednak w planach rozwój produkcji mleka. Jest w trakcie pozyskiwania pozwolenia na budowę nowej obory i powiększenia stada. Po 2015 roku celem gospodarstwa jest podwojenie produkcji. Nowa obora ma być podobnych rozmiarów do użytkowanej obecnie. Taki plan jest strategią rozwoju w wolnym rynku mleka po zniesieniu limitów produkcyjnych.

 

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.