PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Najważniejszy punkt obory stół paszowy

Najważniejszy punkt obory stół paszowy

Autor:

Dodano:

Tagi:

Żartobliwie mówi się o tym, że krowa pyskiem się doi. Jest to stare powiedzenie, ale jakże trafnie określające potrzeby żywieniowe współczesnych krów mlecznych.



W nowych oborach najczęstszym rozwiązaniem, które można spotkać w przypadku samej konstrukcji stołu paszowego, jest wykonanie go na gładkiej posadzce, z ewentualnymi dodatkami tuż przy strefie pobierania paszy, zaś w oborach zmodernizowanych nie jest to jednoznacznie ukierunkowane i można również spotkać bardziej tradycyjne rozwiązania.

Kolejnym aspektem budowy stołu paszowego jest usytuowanie go w budynku. Można powiedzieć, że tradycyjnym jest usytuowanie stołu paszowego w centralnej części obory, choć można znaleźć również inne rozwiązania, np. stoły paszowe w bocznych krańcach obór lub na zewnątrz budynku - co najczęściej obserwuje się w oborach zmodernizowanych. Rozwijające się systemy automatycznego zadawania pasz pewnego dnia również znajdą się w warunkach polskich gospodarstw, co z całą pewnością dostarczy kolejnych ciekawych rozwiązań umiejscowienia sektora pobierania pasz.

Sam wybór odpowiedniej konstrukcji stołu paszowego pozostaje do indywidualnej decyzji hodowcy, jednak dostępnych jest wiele opcji. Z punktu widzenia zarówno dochodu gospodarstwa, jak i dobrostanu zwierząt najważniejsze jest, by pasza zadana na ten stół odpowiadała potrzebom bytowym oraz produkcyjnym zwierząt, przez co nasze krowy będą zdrowe i będą produkowały dużo mleka o pożądanym składzie chemicznym, za co rolnik zostanie wynagrodzony.

Prawidłowo przystosowany stół paszowy wraz z dostępem zwierząt do paszy powinien charakteryzować się kilkoma podstawowymi cechami. Zwierzęta powinny mieć do niego stały i niczym nieograniczony

dostęp, a jego obsługa związana z zadawaniem, podgarnianiem i uprzątaniem powinna być łatwa. W jednym zdaniu: stół powinien być funkcjonalny.

ŁATWOŚĆ OBSŁUGI I TRWAŁOŚĆ MATERIAŁU

Ważnym aspektem dla hodowcy jest łatwość obsługi stołu paszowego. Zastosowanie systemu żywienia TMR z wykorzystaniem wozów paszowych stało się już bardzo popularne - nic w tym dziwnego, ponieważ daje to duże oszczędności czasu pracy w obsłudze żywienia krów mlecznych. W przypadku nowo powstających obiektów wielu rolników decyduje się na pewne uproszczenia w postaci wykorzystania dość kosztownych rozwiązań, jakimi są urządzenia do podgarniania lub nawet w pełni zautomatyzowanego zadawania paszy.

Dla rolników jest to ułatwienie, ponieważ ich praca związana z częstym podgarnianiem paszy jest zastąpiona specjalistycznym urządzeniem, a do tego czynność ta może być wykonywana znacznie częściej, przez co wpływa na pobranie paszy przez krowy. Urządzenia jednak potrzebują pewnych rozwiązań technicznych, by w pełni mogły spełniać swoje zadania.

Robotyzacja zadawania paszy i obsługi stołu paszowego jest bardzo kosztowna, co powoduje, że inwestycja w odpowiednią powierzchnię w strefie żywienia może okazać się niewielkim

wydatkiem na tle łącznych kosztów. Do tych celów coraz bardziej popularnymi stają się wylewki samopoziomujące oparte w swoim składzie o żywicę, która całkowicie wypełnia nawet najmniejsze zakamarki pozostawione po wylewce betonowej. Dzięki takim rozwiązaniom, oprócz pozytywnego ich oddziaływania na paszę zadaną przy stole paszowym, uzyskujemy łatwiejsze podgarnięcie paszy.

Analizując trwałość stołów paszowych, samopoziomujące wylewki zdecydowanie przewyższają wykorzystywane dawniej płytki ceramiczne. Jest to ważne z punktu widzenia wykorzystania w obsłudze żywienia krów mlecznych ciężkiego sprzętu, którego masa całkowita bardzo często wynosi ponad kilkanaście ton.

Bardziej tradycyjnym rozwiązaniem stosowanym na stołach paszowych był wspomniany wcześniej montaż płytek ceramicznych. Jednak w tak trudnych warunkach, jakie panują w budynku (temperatura), a także w związku z negatywnym oddziaływaniem ciężkiego sprzętu do zadawania paszy i obsługi stołu paszowego (ciągnik, ładowarka, wóz paszowy) oraz samych pasz (soki kiszonkarskie), nie były rozwiązaniem trwałym i w wielu przypadkach rozpadały się po kilku latach. Warto dodać, że przez to stwarzają one zagrożenia dla zdrowia zwierząt, a niekiedy nawet ich życia (w przypadku połknięcia wyszczerbionej płytki ceramicznej) oraz budżetu gospodarstwa.

W przypadku trwałości konstrukcji stołu paszowego należy docenić korzystne rozwiązania występujące w budynkach starszego typu, a najczęściej są to obiekty zaadaptowane po dawnych gospodarstwach państwowych (PGR), w których budżet nie stanowił ograniczenia. Masywnie zbudowane żłoby istnieją do dziś - z ewentualnymi niewielkimi poprawkami. Jednak obecnie trudno się spodziewać powstawania nowych obiektów z podobnymi rozwiązaniami.

Rozwiązanie to ma swoje dobre i złe strony w przypadku łatwości obsługi stołu paszowego. Za bardzo duży plus można uznać korzystny wpływ tej konstrukcji na sortowanie paszy i praktycznie brak konieczności częstego podgarniania paszy. Również nie ma możliwości występowania zjawiska zagrzewania i fermentacji paszy ugniecionej przez koła maszyn zadających paszę w strefie poza specjalnymi posadzkami - ponieważ pasza znajduje się znacznie wyżej. Za duży minus można jednak uznać trudniejszą obsługę tej konstrukcji w odniesieniu do sprzątnięcia niedojadów i utrzymania w nich ogólnej czystości. Choć w przypadku tej ostatniej niewielkie "unowocześnienie" konstrukcji w postaci np. użycia nowych powłok na stoły paszowe, może ten problem rozwiązać, a i niedojady łatwiej będzie usunąć ze żłobu.

Do łatwości obsługi stołu paszowego należałoby również zaliczyć odpowiednią szerokość całego stołu paszowego oraz samej strefy pobierania paszy. Tu należy wziąć pod uwagę częstość zadawania paszy. Przy jednokrotnym wykładaniu TMR-u stół musi pomieści znacznie więcej paszy niż przy kilkakrotnym. W związku z tym stół paszowy powinien być takiej szerokości, która pozwoli na swobodną jego obsługę, zaś szerokość strefy żywienia powinna być na tyle duża, żeby zwierzęta nie miały możliwości przepchnięcia poza nią paszy. Jest to ważne, ponieważ pasza znajdująca się poza strefą "łatwej obsługi" może wywierać negatywny wpływ na posadzkę betonową - zwyczajnie ją niszcząc. Dodatkowo pasza zalegająca poza wydzieloną strefą może trafić pod koła przejeżdżających tamtędy maszyn zadających paszę, przez co dochodzi do jej ubicia i późniejszych problemów z jej usunięciem.

Ważnym elementem konstrukcji stołu paszowego, z punktu widzenia łatwości pobierania paszy przez krowy, jest określenie jego dna (w przypadku koryt tradycyjnych) czy poziomu stołu paszowego 10-12 cm powyżej posadzki, po której poruszają się zwierzęta. Takie rozwiązanie zdecydowanie zwiększa pobranie paszy przez zwierzęta.

Poza elementami związanymi z samą konstrukcją stołu paszowego należy również zadbać o odpowiednią ilość wolnej przestrzenia dla krów w strefie żywienia, szczególnie jeśli jest wyraźnie wydzielona od strefy legowiskowej. Istotnym błędem jest montowanie w strefie żywienia przeszkód, np. poideł, szczotek itd., które utrudniają przechodzenie krów, obniżając tym samym pobranie paszy.

UMIEJSCOWIENIE STOŁU PASZOWEGO W BUDYNKU

Samo ulokowanie stołu paszowego może wydawać się sprawą dość błahą, biorąc pod uwagę koszty budowy czy modernizacji obory. Jednak nie jest to kwestia tak prosta. Najczęstszym modelem spotykanym w wielu krajach, w tym również w Polsce, stół paszowy usytuowany jest w centralnej części obory tuż pod świetlikiem kalenicowym.

Powoduje to, że pasza znajduje się w strefie największego stężenia szkodliwych gazów, a także (co najważniejsze w miesiącach letnich) w strefie najwyższych temperatur. Oprócz negatywnego wpływu tych czynników na zwierzęta przebywające w tej strefie, która, dla przypomnienia, jest drugą w klasyfikacji

najczęściej użytkowanych przez zwierzęta, osłabia główną funkcję urządzenia wentylacyjnego, jakim jest świetlik kalenicowy.

W miesiącach letnich takie usytuowanie stołu paszowego sprzyjać będzie zagrzewaniu się paszy, przez co traci ona swoją wartość i smakowitość, a także sprzyja to rozwojowi mikroorganizmów powodujących jej psucie. Chociaż usytuowanie stołu paszowego na zewnątrz budynku lub bocznych częściach obory może sprzyjać przesychaniu paszy w tej porze roku - co może ułatwiać zwierzętom sortowanie paszy - to jednak mniejsze skutki możemy obserwować w miesiącach wiosennym i jesiennym.

ZJAWISKO SORTOWANIA PASZY

Przypadki sortowania paszy obserwowane są w każdej oborze niezależnie od systemu utrzymania krów, konstrukcji, typu czy usytuowania stołu paszowego. Ważne jest, by to sortowanie zminimalizować do poziomu, który nie będzie powodował negatywnych skutków.

Sam efekt sortowania można by krótko opisać jako zjawisko występujące na skutek złego zastosowania żywienia pełnodawkowego, czyli TMR. Krowy mając możliwość wybrania spośród składników dawki cząstki o wyższym ładunku energetycznym, będą wybierały właśnie te, które w negatywny sposób mogą wpływać na ich układ pokarmowy - w tym przypadku głównie narażony jest żwacz.

Sortowanie dawki pokarmowej przez krowy zostało ułatwione przez korzystniejsze, z punktu widzenia komfortu pracy człowieka, konstruowanie stołu paszowego. Jego budowa jest bowiem zazwyczaj na jednej płaszczyźnie, a szerokość odpowiada szerokości roboczej paszowozu - tak by jednym przejazdem paszę otrzymało jak najwięcej zwierząt. Do tego poszukiwanie ułatwienia w obsłudze stołu po zadaniu paszy w postaci śliskich powierzchni, do których pasza nie przywiera, doprowadziło do sytuacji, w której przesortowanie powiązane z odepchnięciem paszy od stanowiska jest łatwiejsze również dla zwierząt.

Stąd zrodziła się potrzeba częstego podgarniania paszy, które za główny cel nosi właśnie ograniczenie efektu sortowania i wyeliminowania ujawnienia się negatywnego wpływu tego zachowania na układ pokarmowy przeżuwaczy - kwasicy żwacza i jej powikłań. W wymienionych wyżej stołach paszowych starszego typu - użytkowanych w dawnych PGR-ach - efekt sortowania przez odepchnięcie paszy praktycznie nie występuje. W tym przypadku sortowanie musi być eliminowane odpowiednim zbilansowaniem dawki pokarmowej pod względem włókna efektywnego fizycznie, czyli strukturalnego. Brak konieczności częstego podsuwania paszy krowom może mieć korzystny wpływ na budżet gospodarstwa w jego długookresowym funkcjonowaniu.

PODSUMOWANIE

W żywieniu krów mlecznych niezależnie od użytkowanej rasy, jednym z najważniejszych, a nawet najważniejszym czynnikiem determinującym prawidłowe funkcjonowanie, w tym byt oraz produkcję mleka, jest żywienie. Szerokie pojęcie żywienia tej grupy zwierząt nie polega jedynie na jakości i ilości paszy podanej "pod pysk", bardzo ważnymi aspektami są w tym przypadku również sposób podania oraz miejsce pobierania paszy.

Stół paszowy jest więc zaraz za legowiskami jednym z najczęściej użytkowanych przez krowy miejscem w oborze. Z tego też względu bardzo ważne jest, by miały do niego stały i niczym nie ograniczony dostęp, a jego budowa współgrała z potrzebami zwierząt do wyrażania naturalnych zachowań, na czele ze stadnym pobieraniem paszy. Nie mniej ważny jest skład zadanej paszy i jego struktura fizyczna, która w naturalny sposób ma umożliwiać również fizjologiczną potrzebę przeżuwania oraz - co powinno najbardziej cieszyć hodowców bydła - zdolności wykorzystania taniej paszy, jaką stanowi grupa pasz objętościowych.

Pod względem budowy i konstrukcji stół paszowy ma spełniać podstawowe cele, czyli krowy mają mieć dostęp do paszy, jednak musi to być połączone z jego funkcjonalnością, czyli łatwością obsługi i niewielkim czasem poświęcanym każdego dnia na te czynności. Spełniane funkcje w postaci braku możliwości spowodowania uszczerbku na zdrowiu zwierzęcia w postaci wszelkiego rodzaju zranień są wręcz oczywiste.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • ecorolnik 2015-05-04 16:31:55
    Najlepiej to chyba sprawdzają się stoły z polimerobetonu. Bo opasy nie wyliżą tego.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.173.214.227
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.