Obserwowana w ostatnim czasie poprawa koniunktury na rynku mleka wywołała ożywienie w sektorze budowlanym w zakresie inwestycji polegających na budowie nowych obór dla krów mlecznych. Postanowiliśmy więc temu zagadnieniu poświęcić temat numeru, choć jest to temat rzeka i należałoby prawdopodobnie poświęcić mu całe wydanie. Skupimy się więc na najistotniejszych elementach. Po krótkim wprowadzeniu w zagadnienie przejdziemy do głównej treści tematu, czyli omówienia najważniejszych stref znajdujących się w oborze. Wśród nich znajdują się strefy: odpoczynku, żywienia, pojenia, doju oraz usuwania odchodów. Na zakończenie omówimy stronę technologiczną, czyli przeanalizujemy, jakie materiały można wykorzystać przy budowie obory i co się z tym wiąże.

WIELE DECYZJI

Budowa nowej obory wiąże się z szeregiem niekiedy trudnych decyzji. Ich podejmowanie wymaga gruntownego przemyślenia i skrupulatnych kalkulacji, gdyż każda z nich pociąga za sobą duże nakłady finansowe. Taka inwestycja ze względu na skalę i poziom poniesionych kosztów musi więc być zaplanowana na lata, gdyż dziś okres amortyzacji nowej obory jest o wiele dłuższy niż kiedyś. Należy sobie uświadomić na starcie, że na to, jak ostatecznie będzie wyglądała obora, wpływa wiele elementów, które muszą ze sobą współgrać. Trzeba m.in. zdecydować, jaki będzie system utrzymania krów. Jeśli mówimy o nowoczesnej oborze, w domyśle jest to raczej system wolnostanowiskowy, który można oprzeć na systemie ściołowym bądź bezściołowym, w zależności od dostępności ściółki w najbliższej okolicy, a także nakładu sił roboczych wykorzystywanych do codziennej obsługi stada. Kolejną kwestią wpływającą na konfigurację budynku będzie wybór systemu żywienia, o którym trzeba zdecydować już na starcie, gdyż od tego zależeć będą wymiary obory. W przypadku żywienia systemem TMR niezbędny będzie szeroki korytarz paszowy umożliwiający przejazd wozu paszowego, który nie będzie gniótł zadawanej paszy, a także dostatecznie wysokie wrota. Dodatkowo trzeba uwzględnić podział obory na grupy żywieniowe, konieczne przy tego rodzaju żywieniu. Jeśli natomiast żywienie ma się opierać na systemie PMR, wówczas należy uwzględnić w oborze miejsce na stację paszową, w której krowy będą pobierać dodatkową mieszankę treściwą. Jeszcze inną możliwość stanowi system automatycznego żywienia, który zdecydowanie ogranicza szerokość stołu paszowego, co przekłada się na rozpiętość całego obiektu, dzięki czemu zaoszczędzamy wiele metrów zadaszonej powierzchni. Niezwykle istotną kwestią jest wybór systemu udojowego, który w dużej mierze decydować będzie o codziennych nakładach pracy. Rozterki dotyczą najczęściej wyboru miedzy robotem a halą udojową. Zarówno jedno, jak i drugie rozwiązanie ma swoje wady i zalety w zależności od istniejących warunków i wymagań obsługi. Niektóre zalety znacznie przeważają nad wadami - o czym szerzej w dalszej części tematu numeru.

WARTO ZOBACZYĆ NA ŻYWO

Zazwyczaj, gdy mamy zbyt wiele możliwości do wyboru, trudno jest wybrać odpowiednie rozwiązanie. Każda z podjętych decyzji wiąże się z poważnymi kosztami, dlatego trzeba być pewnym, że wybrane rozwiązanie spełni nasze oczekiwania i będzie dostosowane do panujących w gospodarstwie warunków. W związku z tym brane pod uwagę rozwiązania warto zobaczyć na żywo i skonsultować swoje wątpliwości z użytkownikami, czyli rolnikami. Rozmawiając z przedstawicielami firmy budowlanej, warto poprosić o możliwość zaprezentowania określonych rozwiązań w terenie, gdyż często okazuje się, że z pozoru najlepsze wyjście po jakimś czasie okazuje się porażką. Choć firmy budowlane mają wiedzę i doświadczenie w kwestiach technologicznych, to najbardziej opiniotwórcze oceny będą pochodzić od samych rolników, którzy spędzają w powstałych obiektach wiele godzin każdego dnia, obserwując zasiedlające je zwierzęta, których komfort powinien zawsze s tać na pierwszym miejscu.

MARATON PO URZĘDACH

Dużą część czasu, jaki potrzebny jest na powstanie nowego obiektu inwentarskiego, zabiera dopełnienie formalności i skompletowanie niezbędnej dokumentacji. Niejednokrotnie ogrom papierkowej roboty skutecznie zniechęca do podjęcia tej inicjatywy. Jeśli jednak zapadnie już decyzja o realizacji inwestycji, warto z wyprzedzeniem zabrać się za kompletowanie dokumentacji. Aby móc ruszyć z budową, konieczne jest uzyskanie pozwolenia budowlanego. Pierwszym krokiem w procedurze uzyskania pozwolenia na budowę jest wystąpienie do urzędu gminy o wydanie zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania. W przypadku braku planu na terenie objętym inwestycją wymagana jest decyzja o warunkach zabudowy. Uzyskanie wymienionych dokumentów może trwać od miesiąca do nawet pół roku. Dodatkowo w przypadku budownictwa rolniczego może okazać się niezbędna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, którą równolegle z decyzją o warunkach zabudowy wydaje urząd gminy. W większości przypadków uzyskanie w/w decyzji wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport jest wymagany, gdy prowadzony jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP. Raport może również okazać się niezbędny w tzw. II grupie, czyli gdy planowany jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP, ale nie większej niż 210 DJP lub w liczbie 40-60 DJP, jeżeli działalność ta będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 100 m od terenów mieszkaniowych. Jednak wówczas o konieczności sporządzenia raportu decyduje wójt, burmistrz lub prezydent miasta po konsultacji z regionalną dyrekcją ochrony środowiska i właściwym inspektorem sanitarnym.

Skompletowanie dokumentacji, z uwagi na długi niekiedy okres oczekiwania, jest szczególnie istotne w przypadku inwestycji realizowanych w ramach wsparcia ze środków PROW. Ze względu na określone terminy rozpatrywania wniosków może okazać się, że uzyskanie pomocy wykluczy kwestia kilku tygodni oczekiwania na niezbędne dokumenty, dlatego warto się zabrać za "papierkową robotę" minimum rok przed planowaną inwestycją.

TEMAT NUMERU nowego czerwcowego wydania miesięcznika "Farmer" w całości poświęcony jest budowie nowoczesnej obory. Szczegółowo opisujemy proces projektowania poszczególnych stref obory: odpoczynku, żywienia, pojenia, doju, czy usuwania odchodów. Podpowiadamy również, na co zwracać uwagę przy wyborze technologii budowy obory.