PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ocena wartości hodowlanej – jak jest przeprowadzana i na co pozwala jej znajomość?

Ocena wartości hodowlanej – jak jest przeprowadzana i na co pozwala jej znajomość?
Nowosielska: Większości osób postęp hodowlany kojarzy się z dalszą poprawą wydajności, ale jest to tylko częściowa prawda, fot. Shutterstock

Znajomość wartości hodowlanych pozwala na wykonywanie pracy hodowlanej w stadzie, czyli na selekcję zwierząt i dobór par rodzicielskich. Ma to na celu zapewnienie postępu genetycznego w zakresie cech ważnych z punktu ekonomicznego, jak wskazuje dr Agnieszka Nowosielska, dyrektor ds. hodowli PFHBiPM.



– Na początku należy przypomnieć czym jest wartość hodowlana. Otóż jest to wartość genów zwierzęcia dla jego potomstwa, czyli jego wartość jako rodzica. Jest bardzo ważna, gdy chcemy wybrać matki i ojców przyszłych krów i buhajów – informuje dr Agnieszka Nowosielska, dyrektor ds. hodowli Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka – W Polsce ocena wartości hodowlanej szacowana jest dla trzech ras bydła: polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej, simentalskiej i polskiej czerwonej – dodaje.

W jaki sposób przeprowadzana jest ocena wartości hodowlanej bydła mlecznego?

Metodyka szacowania oceny wartości hodowlanej zapisana jest w programach hodowlanych dla tych ras, które dostępne są na stronie internetowej PFHBiPM, jak również na stronie internetowej jednostki obliczeniowej zajmującej się oceną genetyczną, jak wskazuje nasza rozmówczyni dodając, że obecnie w Polsce mamy dwie jednostki obliczeniowe - IZ PIB oraz CGen PFHBiPM. W połowie września br. zostało podpisane porozumienie o współpracy tych dwóch jednostek, co, jak ma nadzieję PFHBiPM, wpłynie na szybki rozwój metod oceny, liczbę cech ocenianych oraz precyzję ocen.

– Trudno jest w kilku zdaniach opisać sposób przeprowadzania oceny wartości hodowlanej. Metody oceny na przestrzeni lat podlegają ciągłym zmianom i modyfikacjom. Należy jednak wiedzieć, że pierwszym elementem są fenotypy, czyli obserwowana wartość danej cechy np. wydajność mleka, jego skład, informacje o pokroju zwierząt, zdrowiu itd. Te informacje zbierane są latami i co jest praco- i kosztochłonne. Bardzo ważne jest, żeby były one kompletne i wiarygodne, ponieważ są wykorzystywane do oszacowań wartości hodowlanych, a potem wracają do hodowców w postaci wartości hodowlanej dla danej cechy oraz zbiorczych indeksów selekcyjnych. Na podstawie tych informacji, tj. wartości hodowlanych i indeksów selekcyjnych, wykonywana jest praca hodowlana, czyli podejmowane są decyzje selekcyjne w celu poprawy genetycznej krów i buhajów – tłumaczy dr Nowosielska – Świetnym przykładem jest płodność. Jeżeli hodowca nie zadba o to, żeby wszystkie zabiegi krycia samicy były zarejestrowane, to potem błędnie liczone są wartości hodowlane dla płodności. Jeżeli nie poda rzetelnej informacji czy poród był łatwy czy trudny, to potem ocena wartości hodowlanej dla łatwości porodów jest niewiarygodna – dodaje.

Kolejnym wymienionym elementem, ważnym dla szacowania WH, są dane rodowodowe. Tylko dla krów o znanym przynajmniej ojcu są one możliwe do obliczenia, jak zaznacza nasza rozmówczyni. 

– Jeszcze do niedawna ocena wartości hodowlanej bydła mlecznego odbywała się tylko tzw. metodą konwencjonalną, gdzie buhaj oceniany jest na podstawie użytkowości swoich córek, a krowa na podstawie użytkowości własnej. Brane jest również pod uwagę spokrewnienie pomiędzy zwierzętami. Zaś od ponad 10 lat na świecie, a od sierpnia 2014 roku w Polsce, mamy nową, rewolucyjną metodę szacowania tzw. genomową ocenę wartości hodowlanej. W Polsce na razie obliczenia tą metodą wykonywane są tylko dla rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. Selekcja genomowa pozwala na znaczne przyspieszenie postępu hodowlanego, gdyż można ją wykonać w bardzo młodym wieku zwierzęcia, tj. zaraz po urodzeniu, a nawet dla zarodków. Ponadto dla samic oszacowania genomowe mają większą dokładność, gdyż przy ocenie genomowej jest ona taka sama jak dla buhaja. Należy pamiętać, że obliczana wartość hodowlana jest tylko przybliżeniem prawdziwej wartości genów osobnika, którego siłę określa właśnie dokładność oceny wartości hodowlanej, często nazywana ‘powtarzalnością’. Dlatego analizując wartości hodowlane np. w katalogach buhajów zawsze należy łączyć te dwie informacje, czyli wartość hodowlaną dla danej cechy i jej dokładność – podkreśla dr Nowosielska.

Na co pozwala znajomość wartości hodowlanej samic w stadzie?

– Znajomość wartości hodowlanych pozwala na wykonywanie pracy hodowlanej w stadzie, czyli na selekcję zwierząt i dobór par rodzicielskich. Ma to na celu zapewnienie postępu genetycznego w zakresie cech ważnych z punktu ekonomicznego. Należy pamiętać, że za poprawę danej cechy, np. wydajności mleka, odpowiada z jednej strony środowisko, szczególnie żywienie, zaś z drugiej genetyka, która ma tym większy wpływ im wyższa jest odziedziczalność danej cechy – informuje dr Nowosielska.

Jak zaznacza nasza rozmówczyni, większości osób postęp hodowlany kojarzy się z dalszą poprawą wydajności, ale jest to tylko częściowa prawda. W Polsce jest dużo stad, w których średnia wydajność jest już na bardzo wysokim poziomie, rzędu 13-14 tys. kg mleka, i dla tych hodowców celem hodowlanym nie jest dalszy jej wzrost. Jednak mogą oni selekcjonować zwierzęta pod kątem cech wpływających na obniżenie kosztów produkcji tj. cechy związane ze zdrowiem, pokrój, długowieczność. Każdy hodowca powinien mieć cel hodowlany odpowiedni dla swojego stada i konsekwentnie realizować go poprzez wybór do hodowli właściwych zwierząt, jak dodaje ekspertka.

– PFHBiPM w styczniu br. po raz pierwszy udostępniła wszystkim hodowcom znajdującym się pod oceną wartości użytkowej, nowy raport RW INDEKSY, który bardzo ułatwia pracę hodowlaną. Jest to raport dedykowany dla samic rasy PHF. Znajdują się tam informacje o indeksach selekcyjnych i wartościach hodowlanych samic w oborze, a także jest część analityczna zawierająca syntezę danych. Zachęcamy do wykorzystywania raportu w pracy hodowlanej – informuje dr Nowosielska. – Zapraszamy również na III Forum Genetyczne, które odbędzie się on-line 3-4 grudnia br., a którego głównym tematem będą nowe cechy w hodowli. Nie zabraknie również wykładu na temat przełożenia genotypu na fenotyp. Jest to bardzo ważne, bo musimy uwierzyć, że poprawiając genotyp zwierząt osiągamy lepszą wartość cechy a to przekłada się na większe zyski z produkcji mleka – dodaje.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.227.97.219
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.