PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pastwisko czy jedynie wybieg?

Pastwisko czy jedynie wybieg?

Wypas krów jest najtańszym systemem ich żywienia w okresie letnim. Jednak intensyfikacja produkcji oraz wysokie wymagania pokarmowe krów mlecznych, zwłaszcza rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, zmuszają hodowców do użytkowania łąk i pastwisk jedynie kośnie i do produkcji kiszonek.



Ten sposób użytkowania oraz konserwacji pasz daje możliwość uzyskania pewnej stabilności, w rozumieniu wartości pokarmowej paszy.

Drugą stroną medalu jest fakt, iż całoroczne oborowe utrzymywanie zwierząt niesie za sobą wiele trudności i schorzeń, głównie nóg i racic. Jest to problem dotykający częściej krowy utrzymywane w starego typu oborach uwięziowych.

W przypadku uwięziowych obór dużo jest trudności w wykrywaniu rui, które często nie są dostatecznie manifestowane, by uchwycić odpowiedni moment do inseminacji. Dlatego krowy muszą mieć zapewnioną "odrobinę" ruchu na świeżym powietrzu, a tam wszystko widać jak na dłoni.

Istnieje możliwość połączenia obu systemów, gdzie krowy wychodzą z obory jedynie na wybieg, a pełną dawkę pokarmową złożoną z pasz objętościowych i treściwych dostają w oborze bądź na wybiegu. Tego typu rozwiązanie może być pewnym kompromisem pomiędzy sprostaniem wysokim wymaganiom pokarmowym krów mlecznych, a pożądanymi wynikami rozrodu stada oraz jego zdrowotności.

ZMIANY MUSZĄ BYĆ STOPNIOWE

Wprowadzenie do dawki pokarmowej krów mlecznych zielonki pastwiskowej powinno odbywać się powoli i stopniowo, by dać możliwość przystosowania się mikroflory bytującej w żwaczu do nowej paszy.

Zbyt szybkie wprowadzenie znacznego udziału zielonki w żywieniu każdej grupy bydła powoduje pewne zagrożenia, do których należą biegunki, a także tężyczka pastwiskowa. Ich wystąpienie niesie za sobą szereg strat ponoszonych z tytułu obniżonej wydajności mlecznej oraz obsługi weterynaryjnej.

Tężyczka pastwiskowa jest schorzeniem metabolicznym, które najczęściej zbiera swoje żniwo w początkowym okresie wypasu krów.

Schorzenie to jest powiązane z obniżoną zawartością magnezu we krwi krów (hipomagnezemia) i zazwyczaj dotyka krowy o wysokiej produkcji mleka. Objawami tej choroby są przede wszystkim: słaby apetyt i biegunki oraz obniżona produkcja mleka, a także postępująca utrata kondycji.

Wczesną wiosną rośliny intensywnie rosną i zawierają niskie ilości składników mineralnych, w tym zwłaszcza magnezu (niska zawartość Mg w zielonce może być również spowodowana wysokim nawożeniem azotowym - powodującym bardzo intensywny wzrost roślin) przy wysokim poziomie potasu w zielonce.

Sposobem na zapobieganie występowania tężyczki jest stopniowe wprowadzanie zielonki do dawki oraz jej suplementacja w łatwo przyswajalny magnez - zwłaszcza w pierwszych tygodniach użytkowania pastwiska.

Należy zwracać na to schorzenie szczególną uwagę, gdyż skrajne przypadki prowadzić mogą do śmierci zwierzęcia, a w każdej postaci tężyczka pastwiskowa prowadzić będzie do obniżenia wydajności mlecznej.

Zielonka pastwiskowa charakteryzuje się niską zawartością suchej masy, którą należy w początkowym okresie wypasu dostarczyć krowom w postaci siana lub słomy. Bardzo dobrą paszą z punktu widzenia uzupełnienia dawki letniej - pastwiskowej - jest kiszonka z kukurydzy.

Pasza ta posiada duży ładunek energii, co pozwoli również na uzupełnienie niedoborów energetycznych młodej zielonki, a także poprawi stosunek białkowo-energetyczny dawki pokarmowej.

DOSTARCZYĆ KROWOM ENERGIĘ NA PASTWISKO

Ruch na świeżym powietrzu oraz zielonka z racjonalnie nawożonych użytków czynią pastwiskowy typ żywienia krów najtańszym systemem produkcji mleka w okresie letnim.

Zielonka pastwiskowa, zwłaszcza w początkowym okresie, choć mogłoby się wydawać zupełnie odwrotnie, jest dość uboga w składniki mineralne. Jest ona jednak źródłem znacznych ilości wartościowego białka, które w 80 proc. jest rozkładane przez mikroorganizmy żwaczowe, a w 20 proc. przechodzi w nienaruszonej formie do jelita cienkiego, skąd jest wchłaniane i zużywane do produkcji mleka.

Część białka pozostająca w żwaczu jest rozkładana do amoniaku. W przypadku niedoborowego żywienia energetycznego znaczna część amoniaku nie jest wykorzystywana przez drobnoustroje i przenika do krwi, obciążając przy tym wątrobę, dalej jest wydalana z organizmu w postaci mocznika wraz z mlekiem i moczem.

Ważne jest zatem, by dostarczyć energii krowom rano - zanim wyjdą na pastwisko. Energia ta powinna pochodzić z łatwo strawnych węglowodanów (skrobia) zawartych m.in. w śrutach zbożowych lub dobrej jakości (o wysokim ładunku energetycznym) kiszonce z kukurydzy.

Podawanie pasz treściwych zmniejsza jednak pobranie zielonki pastwiskowej, średnio na jeden kilogram suchej masy paszy treściwej, pobranie zielonki zmniejsza się o 0,5 kg suchej masy. Uzyskanie wysokich wydajności (powyżej 30 kg mleka/dzień/od krowy) takim systemem jest niemożliwe bez ryzyka wykorzystywania rezerw energetycznych organizmu.

Wiele badań potwierdziło fakt, iż krowy korzystające do woli z pastwiska o produkcji wyższej niż 30 l mleka dziennie borykają się z deficytem energetycznym i powiązanymi z nim schorzeniami metabolicznymi. Znacznie mniej takich zjawisk obserwowano w grupach krów korzystających z pastwisk jedynie przez kilka godzin dziennie, a dokarmianych kiszonką z kukurydzy oraz paszami treściwymi w budynku.

ZADBAJ O CZYSTOŚĆ WODY DLA KRÓW

Zarówno krowy utrzymywane w budynkach inwentarskich, jak i te, które mają możliwość korzystania z pastwiska, muszą mieć zapewniony dostęp do czystej wody (w świetle wymagań weterynaryjnych każda grupa zwierząt gospodarskich musi mieć stały dostęp do wody). Gdy krowy korzystają z poideł wewnątrz budynku, należy o te poidła zadbać - powinny być one czyste (bez resztek pasz przenoszonych na pyskach krów i innych zanieczyszczeń, których obecność w poidle może przyczynić się do rozwoju flory patogennej). Bardzo ważne jest również, by regularnie sprawdzać drożność poideł.

Krowom korzystającym z pastwiska wo-da również powinna zostać dostarczona (w przypadku odległych pastwisk jest to problem, gdyż wodę trzeba dowieźć). Należy unikać sytuacji, w których krowy korzystają z naturalnych zbiorników wodnych.

Bardzo ważne jest, by woda, którą piją zwierzęta, była czysta. Poza aspektem wymogów weterynaryjnych dotyczących dobrostanu, istotną rolę odgrywa tu również aspekt ekonomiczny. Koszt dowozu wody na pastwisko czy okresowego czyszczenia poideł jest znikomy w porównaniu z kosztami weterynaryjnymi ponoszonymi na leczenie zwierząt z objawami zatrucia, niskim pobraniem paszy, a w efekcie obniżoną wydajnością mleczną.

LIZAWKI SOLNE UZUPEŁNIĄ NIEDOBORY SKŁADNIKÓW MINERALNYCH

Lizawki solne dostarczają zwierzętom niezbędnych składników mineralnych, łagodząc ich niedobory, zapobiegają występowaniu licznych schorzeń oraz mają wpływ na poprawę mleczności.

Wykorzystanie składników mineralnych zawartych w paszach objętościowych kształtuje się na poziomie nieprzekraczającym 50 proc. Ich niedobory mogą być przyczyną występowania wielu schorzeń układu kostnego i skóry, zaburzeń w rozrodzie, obniżonej mleczności oraz pogorszonego składu mleka. Składniki mineralne zawarte w paszy odpowiadają za szereg istotnych funkcji w organizmie zwierzęcia.

W efekcie końcowym widzianym od strony hodowcy bydła, składniki mineralne wpływają na prawidłowy wzrost i rozwój zwierzęcia, poprawiają wykorzystanie paszy oraz jakość produktu zwierzęcego, tym samym przyczyniając się do poprawy efektywności ekonomicznej produkcji.

Wykorzystując naturalne zachowania zwierząt - lizanie słonych powierzchni w celu uzupełnienia dawki pokarmowej bydła, produkowane są lizawki solne zawierające łatwo przyswajalne jony sodu i chloru. Dodatkowo skład lizawek może być uzupełniony w szereg mikroelementów (miedź, cynk, selen, kobalt, jod) oraz witamin (np. A, D, E).

Do lizawek solnych zwierzęta powinny mieć stały dostęp, zupełnie jak w przypadku wody, bez względu na porę roku. Szczególnie na niedobory narażone są zwierzęta utrzymywane w okresie letnim na pastwiskach. Otrzymują one bowiem mniejsze ilości pasz treściwych, co czyni ich dawkę pokarmową ubogą w składniki mineralne, także zielonka (zwłaszcza młoda) nie jest źródłem odpowiedniej ich ilości.

Niedobory te pojawiają się również u zwierząt, które karmione są w okresie zimowym paszami objętościowymi produkowanymi w niesprzyjających warunkach. Niewłaściwa konserwacja kiszonek czy zbiór siana przy niekorzystnych warunkach mogą przyczynić się do ubożenia tych pasz w wartościowe składniki mineralne.

ZABEZPIECZ KROWY PRZED OWADAMI

Okres wiosenny i letni jest czasem rozwoju wszelkich gatunków owadów, które atakują zwierzęta gospodarskie zarówno na pastwiskach, jak i w budynkach.

Ochrona zwierząt przed atakiem owadów powinna być rozpatrywana wielopoziomowo. Od bezpieczeństwa zwierząt (choroby przenoszone przez owady) do bezpieczeństwa człowieka (spokojne zwierzę - bezpieczna jego obsługa).

Ciepło i wilgoć sprzyjają rozwojowi wszelkich owadów. Szczególną uwagę warto zwrócić na meszki, które ubiegłej wiosny pojawiły się w znacznej ilości. Owady te atakują stadnie, co stanowi ogromne zagrożenie - nawet życia zwierzęcia. Polska była już kilkanaście lat temu dotknięta inwazją meszki, która doprowadziła do zejść wielu zwierząt na terenach województw: podlaskiego, lubelskiego i warmińsko-mazurskiego.

Inwazje gza bydlęcego są natomiast przyczyną występowania również groźnej choroby pasożytniczej zwanej gzawicą. Chorobę tę w okresie wiosenno-letnim zaobserwować można w postaci guzów podskórnych z larwami owada (w skórze znajduje się otwór, przez który larwa oddycha. Guzów z larwami nie wolno wyciskać, gdyż może dojść do wstrząsu anafilaktycznego!

Inwazja tych owadów w obserwacji zwierząt objawia się zwykle niepokojem i próbą ucieczki (na pastwisku w dość spektakularny sposób). Są one bardzo groźne ze względu na złożony cykl rozwojowy (Uwaga! Groźne są również dla ludzi).

Ochrona krów mlecznych przed muchami jest bardzo ważnym elementem zapobiegania występowania w okresie letnim schorzenia wymion zwanego - letnim zapaleniem wymienia (z ang. summer mastitis). Schorzenie to dotyka zazwyczaj krowy zasuszone lub jałowice cielne.

Zakażona ćwiartka wymienia jest obrzmiała z rozszerzonym strzykiem, bolesna, a temperatura w niej znacznie podwyższona. Wydzielina gruczołu mlekowego jest gęsta, pojawiają się ziarnistości (jak ziarno ryżu), ma bardzo nieprzyjemny zapach.

Zabezpieczenie zwierząt przed atakami owadów jest bardzo ważne z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, ich bezpieczeństwa oraz ludzi obsługujących stado. Każdy element dobrostanu i opieki nad zwierzętami ma swoje odniesienie w wyniku ekonomicznym gospodarstwa. Koszty ponoszone na leczenie zarażonych zwierząt lub zaatakowanych przez owady oraz straty ponoszone z tytułu obniżonej mleczności, jak i innych czynników produkcyjnych znacznie przewyższają koszty ochrony i zapobiegania występowania ww. zjawisk.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zarówno odstraszających, jak i zwalczających owady z otoczenia krów. Warto jest również zwrócić szczególną uwagę na zabiegi odrobaczania, które powinny być wykonywane dwukrotnie w ciągu roku. Obecnie jest wiele preparatów bezkarencyjnych, czyli takich, po których zastosowaniu mleko może być bezpośrednio dostarczane do mleczarni.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.206.15.215
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.