PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Przez wystawy do genetyki

Przez wystawy do genetyki

Już za nami tegoroczne wystawy bydła mlecznego. Jedne były bardziej udane i inne wręcz rozczarowały.



Niektóre z nich opisywaliśmy na łamach Farmera, jednak nie wszędzie udało nam się być, gdyż często w tych samych dniach odbywały się wystawy w różnych regionach. Wystawy bydła mlecznego są kosztowne dla wystawców, często odbijają się spadkiem wydajności mlecznej krów, tym bardziej słowa uznania należą się tym rolnikom, którzy prezentowali swoje bydło, jak Polska długa i szeroka. W rywalizacji uczestniczą najlepsi i dlatego można powiedzieć, że nagradzana na nich jest najlepsza genetyka. Po sezonie publikujemy pełny wykaz zwycięzców, rolników, ich krów oraz buhajów, których nasienia używali do inseminacji bydła mlecznego. Skupiliśmy się tylko na superczempionkach krajowych wystaw. Przedstawiamy kompendium wiedzy, które może okazać się przydatne podczas podejmowania decyzji o wydaniu pieniędzy na zakup nasienia konkretnego buhaja. Inwestycja w selekcję hodowlaną jest ryzykowana, ale gdy prowadzona jest z głową, na pewno przyniesie zyski. Dokonując wyboru rozpłodnika, należy pamiętać o odziedziczalności poszczególnych cech. Te produkcyjne, czyli m.in. wydajność mleczna są wysoko odziedziczalne.

Z kolei takie cechy jak: długość użytkowania, płodność czy odporność na mastitis dziedziczą się słabiej. Nauka w tym względzie jest niezmienna, i to co mówiono przed laty, jest nadal aktualne. Dlatego przyszłość jest w genomice, czyli ocenie genomowej buhajów młodych. Ona przyspiesza selekcję, nie każe czekać na efekty aż przez kilka pokoleń potomstwa. W Polsce "dociera się" dopiero system oceny genomowej, patrząc na mechanizm jego funkcjonowania i połączenia w ogólnopolski program (o genomice Farmer rozmawiał z prof. Joanną Szydą - rozmowę prezentujemy w dalszej części tematu numeru).

Dobór nasienia buhajów do inseminacji nie jest łatwy.

Hodowcy nie powinni dokonywać ostatecznej decyzji o wyborze nasienia buhaja do rozrodu w oparciu wyłącznie o jego indeks hodowlany (im wyższy, tym lepszy), ale także w oparciu o cele hodowlane, które stawiają wobec własnego stada bydła mlecznego. Ocena hodowlana powinna być poprzedzona analizą słabych i mocnych stron stada. Indeksy selekcyjne podawane przez firmy hodowlane często nie przekładają się na nasze warunki, bo ocena buhajów, czy też ich córek była przeprowadzona w innych od naszych warunkach środowiskowych.

Polską hodowlę czeka dużo pracy, żeby hodowlaną wycenę międzynarodową sprowadzić do naszych warunków.

Dziś ułatwia im to Instytut Zootechniki w Balicach, który prezentuje ocenę buhajów hodowlanych. Na stronie IZOO w Balicach można selekcjonować buhaje i ustawiać listy kolejności najlepszych rozpłodników pod względem wybranych cech. Selekcji można dokonywać m.in. ze względu na wydajność mleczną, zawartości tłuszczu i białka, cechy pokroju, płodność, komórki somatyczne a także indeksy i pod indeksy. Zestawienia można tworzyć wyłącznie z buhajów ocenionych w kraju, i tych, które zostały ocenione przez INTERBULL, czyli organizację międzynarodową. Jednakże, żeby buhaj mógł znaleźć się w ocenie krajowej, musi mieć swoje córki w co najmniej 10 stadach w Polsce. Trudno w takiej sytuacji mówić o powtarzalności cech, które współgrają z naszym środowiskiem. Patrząc tylko na ten element, można powiedzieć, że inna będzie wydajność córek tego samego buhaja i pochodzących od tej samej matki, utrzymywanych w różnym środowisku.

Oczywiście hodowcy powinni korzystać z zasobów światowej genetyki, jednakże wybierając rozpłodnika do rozrodu należy pamiętać o prostej genetycznej reakcji, jaka zachodzi pomiędzy genotypem a środowiskiem.

Poza tym, porównanie indeksów selekcyjnych buhajów pochodzących z różnych krajów może stwarzać kłopoty.

Dla tych, którzy mają czas i chcą pobawić się kalkulatorem polecamy wspomnianą stronę IZOO. Tam przy ocenie buhajów jest zakładka - równania konwersji. Te równania dają możliwość przeliczenia zagranicznej wartości hodowlanej buhaja na krajową wartość, czyli odpowiadającą naszemu środowisku.

Najszybszy postęp hodowlany można uzyskać, stosując transplantację zarodków, ale ta metoda nie jest tania.

Jest lepsza od kupowania wartościowych jałówek o wysokiej wartości hodowlanej w cenionych ośrodkach hodowlanych.

Bardzo szybko można poprawić wydajność stada przy założeniu, że materiał żeński byłby najwyższej próby. Oczywiście można wykorzystywać zarodki seksowane. Bardzo ważne jest, żeby transplantację przeprowadzał weterynarz, który ma bardzo duże doświadczenie. Gdy w grę nie wchodzi ani transplantacja, ani zakup jałówek, pozostaje odpowiedni dobór nasienia buhajów. Nie zawsze warto sięgać po najdroższych rozpłodników, choćby ze względu na wpływ środowiska. Wspominaliśmy wcześniej o cechach słabiej odziedziczalnych, na które wpływa właśnie wszystko co jest związane z utrzymaniem bydła mlecznego. Przy doborze nasienia buhajów warto przeanalizować możliwości żywieniowe bydła.

Agronomii nie da się oszukać. Tylko z kompleksów buraczano-pszennych można uzyskać pasze wysokiej jakości i w związku z tym programować bydło na 14 - 15 tys. kg wydajności mlecznej. Pasza treściwa jest droga i żywienie oparte na niej z dodatkami koncentratów będzie ekonomicznie nie opłacalne. Żywienie bydła z kompleksów żytnio-ziemniaczanych może być oparte na trawach i kukurydzy, ale TMR nie będzie już takiej jakości, jak z dobrych gleb. Programowanie wydajności powinno oprzeć się na 10 - 12 tys. kg mleka. Przy słabych glebach też oczywiście można utrzymywać bydło mleczne. Żeby obniżyć koszty produkcji, należy rozważyć krycie naturalne poprzez zakup buhaja.

Podejmując decyzje dotyczące rozrodu, należy zwracać uwagę na szereg cech i uwarunkowań występujących w stadzie. Na kilka z nich, które nie zawsze wydają się oczywiste, zwróciliśmy uwagę. Niełatwo znaleźć rodowody polskich buhajów, czasami nadaremno można szukać ich matek, w przeciwieństwie do rozpłodników amerykańskich czy kanadyjskich.

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • ot tak 2012-11-02 15:58:26
    SHOTTLE jest z ABS a nie z KONRADA
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.231.228.109
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.