Krowy blisko połowę doby spędzają na wypoczynku na legowiskach. Dzięki temu zwiększa się przepływ krwi w wymieniu, co przekłada się na poziom produkcji mleka. Niezależnie od rodzaju zastosowanego podłoża stanowisko musi być tak skonstruowane, aby zapewniało komfort, a tym samym umożliwiało łatwe i wygodne kładzenie się i wstawanie. W przeciwnym razie stanowisko pozostanie co prawda czyste, za to krowy będą kładły się na korytarzach gnojowych, zwiększając w ten sposób ryzyko występowania stanów zapalnych gruczołu mlekowego. Obecnie istnieje mnogość dostępnych materiałów wyściełających legowiska. Wybór jest indywidualny i uzależniony m.in. od dostępności poszczególnych surowców, technologicznych możliwości wprowadzania czystej ściółki i usuwania zanieczyszczonej oraz jej magazynowania.

Podstawowy podział podłoży stosowanych na legowiskach wyróżnia: materiały organiczne (słoma, materac słomiano-wapienny, separat z gnojowicy) i nieorganiczne (piasek, maty, materace). 

Podłoża stosowane na legowiskach, oparte na surowcach organicznych, charakteryzują się dobrą chłonnością, ale wiąże się to z częstą ich wymianą.  Wadą podłoży organicznych jest duże ryzyko wzrostu populacji drobnoustrojów chorobotwórczych, dla których materiał ten stanowi pożywkę do rozwoju.

Słoma

Materiałem ściółkowym o najdłuższej tradycji stosowania, jednocześnie najczęściej wykorzystywanym ze względu na ogólną dostępność, jest słoma zbożowa. Okazuje się jednak, że wraz z postępującą koncentracją produkcji występują regiony, gdzie ze względu na dużą liczebność stad, jak również przez wzgląd na powtarzające się susze, surowca tego zaczyna brakować. Zmusza to hodowców do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, co w zasadzie może skończyć się z korzyścią dla zwierząt. Tak naprawdę ze względów higienicznych słoma nie stanowi idealnego podłoża, z uwagi na przynależność do kategorii materiałów organicznych, chętnie zasiedlanych przez drobnoustroje. Najczęściej są to środowiskowe formy Streptococci spp., bakterie E. coliKlebsiella spp. Co więcej, nawet sucha słoma przywieziona z pola jest w mniejszym czy większym stopniu porażona przez grzyby. Pomijając już fakt magazynowania jej bez zabezpieczenia pod gołym niebem. Wykorzystując więc słomę, warto regularnie stosować środki do mokrej bądź suchej dezynfekcji, aby utrzymać jak najwyższy poziom higieny.

Materac słomiano-wapienny    

Zdecydowanie lepszym sposobem zastosowania słomy jest wykorzystanie jej do stworzenia materaca słomiano-wapiennego. Taki rodzaj ściółki stosuje się zazwyczaj w przypadku głębokich stanowisk ze względu na konieczność utworzenia grubszej warstwy materiału. Jedną z zalet tego systemu jest wyraźne ograniczenie wykorzystania słomy o ok. 50 proc. Dużym plusem zastosowania takiego podłoża jest przede wszystkim uzyskanie w nim zasadowego odczynu, który powinien być utrzymywany na poziomie pH ok. 10. Pozwala to znacząco ograniczyć populację drobnoustrojów wywołujących zapalenia wymienia na tle środowiskowym. Związki wapnia zawarte w takiej ściółce mają właściwości dezynfekcyjne oraz zdolność częściowej absorpcji uwalnianego z odchodów amoniaku i siarkowodoru, przez co wpływają na poprawę warunków mikroklimatycznych w budynkach inwentarskich. Mają również właściwości osuszające, co znacząco ogranicza zawilgocenie ściółki. Do przygotowania materaca słomiano-wapiennego najczęściej stosuje się następujące proporcje: 1 część słomy, 2 części wody oraz 5 części wapna (najczęściej wapno węglanowe). Po dokładnym wymieszaniu w wozie paszowym mieszankę wysypuje się bezpośrednio na legowiska, a następnie ubija.

Separat z odchodów

Ciekawym rozwiązaniem stosowanym na legowiskach jest separat z odchodów, najczęściej gnojowicy, który powstaje na drodze rozdzielenia cząstek stałych i płynnych odchodów bydlęcych. Separat można zagospodarowywać na dwa sposoby: jako produkt świeży oraz przekompostowany przez okres ok. 6 tygodni. Należy jednak pamiętać, że do prawidłowego przebiegu procesu kompostowania zachodzi konieczność przechowywania separatu pod zadaszeniem, aby nie zaburzyć relacji suchej masy do wody. Biorąc pod uwagę ryzyko wzrostu występowania zapaleń wymienia na tle środowiskowym, warto przytoczyć jedno z badań, gdzie gospodarstwa wykorzystywały separat jako ściółkę. Okazało się, że w tych gospodarstwach przeciętna wartość LKS mleka zbiorczego wynosiła 275 tys./ml.

Piasek

Inną możliwością zastąpienia podłoży organicznych jest piasek, który pozwala w znacznym stopniu ograniczyć rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych, a co za tym idzie, ryzyko zachorowań na mastitis. Piasek jest materiałem elastycznym, zapewnia dobrą trakcję, co ogranicza ryzyko urazów oraz łatwo dostosowuje się do kształtu krowy, zapewniając jej wysoki komfort odpoczynku, a także w pewnym stopniu schładza zwierzęta latem. Na takim materiale nie rozwijają się również muchy, które przy dużej liczebności stwarzają dodatkowe ryzyko występowania zapaleń wymienia.

Maty i materace

Coraz częściej stosowanym rozwiązaniem, szczególnie w mnożących się w ostatnim czasie oborach wolnostanowiskowych bezściółkowych, wyposażonych w podłogę szczelinową, są różnego rodzaju maty i materace legowiskowe. Komfort krów zależy w tym przypadku od rodzaju zastosowanych materiałów. Jeśli zaś chodzi o higienę legowisk, podłoża tego typu wykonane są z materiałów nieprzepuszczalnych, przez co wilgoć, która się tu znajdzie, utrzymuje się dość długo, a mając bezpośredni kontakt z wymieniem, może być źródłem chorobotwórczych patogenów wywołujących stany zapalne gruczołu mlekowego. Dlatego w tym przypadku warto korzystać z preparatów do suchej dezynfekcji. Środki te mają właściwości odkażające, jak i osuszające powierzchnię. Trafniejszym wyborem w porównaniu z prostymi matami, aczkolwiek droższym, są łóżka wodne. Konstrukcja łóżka wodnego ułatwia utrzymanie wyższego poziomu higieny. Komora wypełniona odpowiednią ilością wody tworzy wypukłą powierzchnię, zapewniając tym samym grawitacyjny odpływ odchodów z legowiska.