PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Własna pasza treściwa

Podstawą żywienia krów mlecznych są pasze objętościowe, lecz do osiągnięcia wysokiej wydajności mlecznej niezbędna jest jej suplementacja paszami treściwymi, które powinny charakteryzować się wysoką koncentracją składników pokarmowych oraz mikroelementów.



Wysoka koncentracja składników jest warunkiem koniecznym niezależnie od rodzaju czy systemu zadawania pasz treściwych, ponieważ w łącznej dawce krów wysokowydajnych stanowią one nawet 60 proc. (w przeliczeniu na suchą masę). Tak duży udział pasz treściwych jest jednak olbrzymim zagrożeniem dla zdrowotności mlecznic, stąd też żywienie najbardziej wydajnych sztuk powinno być nadzorowane.

Niezależnie od systemu utrzymania krów mlecznych pasze treściwe mogą być przygotowywane we własnym zakresie przez hodowców. Jest to stosunkowo najtańsze z rozwiązań (koszt tony paszy zależy od wielkości produkcji z tendencją: im większa ilość pasz, tym taniej), jednak bardziej pracochłonne w porównaniu do stosowania gotowych mieszanek uzupełniających (często błędnie nazywanych pełnoporcjowymi).

ZRÓB TO SAM

W ten sam sposób, jak czynią to mieszalnie pasz, do przygotowania własnej mieszanki treściwej potrzebna jest baza, którą zawsze stanowią zboża. W zależności od gruntów, jakimi dysponuje dane gospodarstwo, będą to różne zboża (od pszenicy do żyta), które wymagają uszlachetnienia w komponenty wysokobiałkowe, a także dodatki paszowe (mieszanki witaminowo-mineralne, drożdże paszowe).

Podstawą jest świadomość działania, dlatego też pierwszym z etapów sporządzania własnych mieszanek paszowych jest zbadanie poszczególnych komponentów (zbóż) na zawartość składników pokarmowych - przynajmniej podstawowych. Wiedza ta pozwoli na dokładne zbilansowanie mieszanki treściwej. Pasze pochodzące z zakupu (wysokobiałkowe) powinny posiadać certyfikaty, na których podana jest minimalna zawartość składników (przede wszystkim białka).

Komponenty białkowe to zwykle poekstrakcyjne śruty - sojowa i rzepakowa. Jednak w tym roku ze względu na zmiany w systemie dopłat bezpośrednich na rynku znajduje się również wiele komponentów konkurencyjnych przynajmniej dla śruty rzepakowej - mianowicie ziarno łubinu czy soi.

Znaczna ilość białka tych nasion rozkładana jest w żwaczu, dlatego też mogą stanowić przynajmniej częściowy zamiennik poekstrakcyjnej śruty rzepakowej. Śrutę sojową trudno jest zastąpić ze względu na charakterystyczną dla tej paszy wartość pokarmową, a w przypadku bydła specyfikę rozkładu zawartego w niej białka. Dlatego też wprowadzenie poekstrakcyjnej śruty sojowej do dawki zawsze musi wiązać się z jej zakupem.

Zakup komponentów białkowych, czyli wymienionych wyżej poekstrakcyjnych śrut sojowej i rzepakowej, a także śruty słonecznikowej, makuchów czy DDGS jest bardzo dużym wydatkiem, zwłaszcza że zwykle najtaniej jest kupić ilości całosamochodowe (ponad 20 ton). Dla wielu hodowców wiązałoby się to z wytworzeniem bardzo dużego zapasu - do czego niezbędna jest odpowiednio duża powierzchnia magazynowa. Pewnym rozwiązaniem tego problemu może być wspólny zakup całego transportu i podział między poszczególnych rolników.

Każde zboże, niezależnie, czy będzie to pszenica, jęczmień czy owies, będzie stanowiło niewielki udział w tworzeniu puli białka własnej mieszanki treściwej, a przede wszystkim podniesie jej energetyczność. W tym punkcie warto jest zwrócić uwagę na ziarno kukurydzy - rośliny, która stanowi znaczny udział zasiewów w każdym gospodarstwie specjalizującym się w produkcji mleka. Ziarno to może być skarmiane w dwóch wariantach - suche lub wilgotne (zakiszone). Ziarno kukurydzy charakteryzuje się niewielką zawartością białka, a wysokim ładunkiem energii, co więcej, w przypadku pełnej dojrzałości w ziarniakach znajduje się wysoki udział skrobi bypass, czyli "trawionej jelitowo", co ogranicza ryzyko spadku pH treści żwacza. Właściwości te czynią śrutę kukurydzianą paszą niemal doskonałą do uzupełnienia niedoborów energii.

W tabeli 1. znajduje się przykładowa mieszanka treściwa (ok. 18 proc. białka ogólnego) składająca się z podstawowych komponentów wykorzystywanych w niemal każdym gospodarstwie, a także mieszalniach pasz. Zaznaczam, że jest to jedynie mieszanka poglądowa, a jej ostateczny skład powinien być poparty analizą składu chemicznego poszczególnych komponentów, a także zapotrzebowaniem pokarmowym zwierząt.

ZADAWANIE PASZ TREŚCIWYCH

W zdecydowanej większości gospodarstw utrzymujących bydło mleczne zadawanie pasz treściwych odbywa się w systemie PMR, czyli pewna pula trafia pod pyski krów wymieszana w wozie paszowym z paszami objętościowymi, a reszta uzupełniana jest w zależności od wydajności tzw. metodą z ręki. Tu można znaleźć wiele sposobów uzupełnienia bazy w paszę treściwą. Wykorzystuje się w tym celu stacje paszowe, roboty automatycznie zadające mieszanki lub rozdaje się paszę ręcznie. Ważne jest, by krowom otrzymującym znaczne dawki pasz treściwych zadawać je w małych ilościach na jeden odpas, z możliwie z dużą częstością.

Zastosowanie automatycznych podajników pasz treściwych (stacje paszowe, robot udojowy) wiąże się z pewnymi trudnościami z wykorzystaniem własnej mieszanki, gdyż ważna jest w tym przypadku również struktura paszy. Większość tego typu systemów wymaga stosowania paszy granulowanej (pellet). Nie są to jednak systemy nie do obejścia, co więcej, można je przystosować do zadawania pasz sypkich. Warto zatem poszukać w okolicy osób, które podejmą się wyzwania modernizacji istniejących podajników.

Oczywiście system ten można również oszukać przez zastosowanie paszy granulowanej, aczkolwiek kupno nowego granulatora to wydatek, który amortyzowany będzie przez lata, a w przypadku małych gospodarstw praktycznie nieosiągalny. Można zatem poszukiwać granulatora używanego, posiłkować się wspólnym użytkowaniem przez kilku rolników lub skorzystać z usługi firm, które zajmują się granulacją pasz (o ile jest to usługa dostępna w najbliższej okolicy).

PODSUMOWANIE

Pasze treściwe odgrywają kluczową rolę w produkcji mleka, a ich udział w dawce wynosi niekiedy nawet 60 proc. w przeliczeniu na suchą masę. Tak wysoki udział wymaga maksymalnej koncentracji składników pokarmowych, by uchronić żwacz krowy przed nadmiernym zakwaszeniem.

Przygotowanie pasz treściwych może przynieść wymierne korzyści ekonomiczne - minimalizacja kosztów żywienia, co jest bardzo ważne, zwłaszcza w obecnie obserwowanej niskiej rentowności produkcji mleka. Stosowanie w żywieniu krów własnej paszy treściwej praktycznie zawsze będzie tańsze w porównaniu do gotowych mieszanek uzupełniających (w przeliczeniu na zawartość składników pokarmowych).

Niezmiennie należy pamiętać, że podstawowym źródłem składników pokarmowych są pasze objętościowe bardzo wysokiej jakości - kiszonki z traw bogate w białko oraz kiszonka z kukurydzy z maksymalną koncentracją energii. Pasze treściwe mają być jedynie uzupełnieniem składników pokarmowych dla krów w najtrudniejszych okresach produkcji mleka (laktacja).

Artykuł pochodzi z numeru 10/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Barbara 2019-03-28 09:30:47
    Cieszę się, że dałem się namówić sąsiadowi na kupowanie młóta u www.młóto.pl i dodawaniu do paszy dla warchlaków. Obecnie dużo szybciej dorastają do wagi tuczników gotowych do sprzedaży. Koszty produkcji się zmniejszyły, a ja mam większy zysk.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.231.228.109
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.