Metody wykonywania obiektów można porównywać na różnych płaszczyznach. Przykładowe podziały to: budynek o ścianach samonośnych bądź konstrukcji szkieletowej, budowa metodą gospodarczą lub wykonawstwo przez firmę zewnętrzną, wznoszenie metodą tradycyjną (z małoformatowych materiałów budowalnych, jak np. cegły) albo budowa z prefabrykatów. Metody te różnią się od siebie zarówno kosztem materiałów, jak i pracochłonnością.

TO, CO POD ZIEMIĄ

Budowę obory rozpoczynamy od fundamentu. W tradycyjnej formie ten element budynku tworzony był z lanego betonu i wychodził znacznie powyżej powierzchni gruntu. Wiązało się to z potrzebą wykonywania wykopów pod całą powierzchnią budynku oraz ustawianiem szalunków. Aktualnie popularne jest murowanie fundamentów z bloczków betonowych, co ogranicza prace związane z szalowaniem. Rozwiązaniem, które jeszcze bardziej ogranicza prace na miejscu budowy, jest stosowanie prefabrykowanych stóp ustawianych na betonowych "poduszkach", wylewanych co kilka metrów, stanowiących podstawę dla ścian obiektu bądź słupów będących głównymi elementami nośnymi konstrukcji budynku. Takie rozwiązania znacznie ograniczają czas prowadzonych prac ziemnych oraz ilość użytego betonu, co zmniejsza koszty wznoszenia obory.

Duże nakłady związane z pracami ziemnymi są nieuniknione, jeśli decydujemy się na oborę o podłodze szczelinowej. Ta technologia wymaga, aby pod posadzkami, a często i strefą legowiskową, znajdowały się kanały na gnojowicę. Elementy kanałów mogą być wykonane z prefabrykatów, jednak koszty transportu nie zachęcają do tego rozwiązania. Najtańszą opcją jest wykorzystanie betonu wymieszanego we własnym zakresie, jednak jego jakość może nie być wystarczająca do zastosowania w aż tak ważnej roli. Dlatego też beton wykorzystywany do wylewania kanałów gnojowych powinien pochodzić z betoniarni, co zagwarantuje jego wysoką jakość oraz zgodność parametrów zakładanych w projekcie określających jego odporność na działanie gnojowicy.

ŚCIANY NOŚNE BĄDŹ OSŁONOWE

Ściany obory muszą być wykonane z materiałów, które będą jednocześnie dobrze izolowały termicznie, jak i zapewnią nośność konstrukcji dachu. Połączenie tych cech można osiągnąć na różne sposoby. Pierwszym jest wybudowanie konstrukcji metalowej, która będzie stanowić szkielet budynku. Następnie dobudowywane są ściany z cegieł, pustaków bądź płyt prefabrykowanych. Cały ciężar więźby oraz poszycia dachu będzie spoczywał na metalowych słupach.

Innym rozwiązaniem jest oparcie konstrukcji na zbrojonych słupach betonowych. Mogą być one stawiane w analogiczny sposób, jak konstrukcja z metalu, jednak wznoszenie w takiej technologii trwa dłużej. Popularne w naszym kraju są również ściany z elementów prefabrykowanych, służące do wznoszenia ścian nośnych.

Płyty prefabrykowane są droższym materiałem do budowy ścian niż cegły bądź pustaki. Jednak ograniczają czas budowy do minimum, dzięki czemu bezpośrednio wpływają na koszt budowy. Stosowanie prefabrykatów pozwala również na szybsze zakończenie budowy i zasiedlenie budynku, dzięki czemu szybciej zarabiamy na inwestycji.

- Nasz system nie jest droższy od metody tradycyjnej, ponieważ musimy brać pod uwagę oszczędność czasu wynikającą z szybkiego montażu ścian. Przy wznoszeniu obory na 150 DJP montaż trwa zazwyczaj jeden dzień, przy obiektach większych - 2 dni. Dzięki temu wykonawca generalny jest w stanie szybciej oddać budynek, a koszty robocizny są mniejsze niż przy budowie systemem tradycyjnym. Rolnik natomiast może wcześniej obsadzić budynek zwierzętami i wykorzystywać inwestycję - mówi Tomasz Twarowski, regionalny doradca techniczno-handlowy z firmy Precon Polska.

Standardowy element służący do budowy ścian, produkowany przez firmę Precon Polska, jest długi na 6 i wysoki na 2,8 m. Na budowę z takich elementów decydują się inwestorzy, którzy chcą mieć oborę z wysoką, izolowaną ścianą boczną, ze stosunkowo niewielkimi otworami okiennymi. Precon ma jednak w swojej ofercie również prefabrykowane ściany o mniejszej wysokości, które sprawdzają się w budynkach ze ścianami kurtynowymi.

Jeśli ściana wznoszona z prefabrykatów ma być ścianą nośną, to jej grubość wyniesie 26 cm (w jej wnętrzu znajdują się elementy nośne). Jeżeli decydujemy się na obiekt o budowie szkieletowej, to do wyboru mamy ściany osłonowe o trzech grubościach: 26, 20 i 16 cm.

Co warte podkreślenia, montaż ścian z prefabrykatów może odbywać się cały rok. Dodatkowo, jak podaje producent prefabrykatów, nie ma możliwości, by ściana zbudowana z gotowych elementów popękała. Na łączeniu elementów jest naturalna dylatacja, dzięki której ściana "pracuje" i jednocześnie nie pęka.

KONSTRUKCJA Z DREWNA

Rozwiązaniem coraz popularniejszym w naszym kraju jest stosowanie drewna klejonego połączonego z metalem do tworzenia konstrukcji budynków inwentarskich. Materiał tego rodzaju charakteryzuje się niską masą własną, dzięki czemu ma szerokie zastosowanie konstrukcyjne. Jest również odporny na agresywne czynniki środowiskowe. Całościowe wykonawstwo w takim systemie proponuje firma Wolf, która ma duże doświadczenie w stawianiu tego typu obiektów.

- Nowo budowane obory to zazwyczaj budynki o konstrukcji ramowej, z lekką obudową ścian i dachu. Najpopularniejszym rozwiązaniem konstrukcyjnym są ramy wykonane z kształtowników gorącowalcowanych, jednak ostatnimi czasy coraz większym zainteresowaniem cieszą się konstrukcje łączące drewno klejone i stal, stosowane z powodzeniem od wielu lat na zachodzie Europy - mówi Piotr Wowra, kierownik Działu Hal i Obiektów Rolniczych Wolf System.

Budynki o lekkiej, ramowej konstrukcji zyskują na popularności, ponieważ ich budowa jest znacznie szybsza niż obiektów wykonywanych metodą tradycyjną. Takie rozwiązania sprawdzają się szczególnie przy budowie obór przeznaczonych do "zimnego wychowu", w których niemal całe ściany boczne stanowią otwory okienne, zakrywane kurtynami.

JAKA METODA JEST NAJLEPSZA?

Obliczając koszty inwestycji, mamy zwykle silną pokusę ograniczenia wydatków poprzez użycie tańszych materiałów i metod budowy. Jednak czy zmiany projektów pod kątem ograniczenia kosztów inwestycji nie przełożą się negatywnie na czas trwania budowy, trwałość oraz funkcjonalność budynku?

Porównanie różnych technologii budowy jest sprawą bardzo trudną i dyskusyjną. Wszystko zależy od projektu, który mamy zamiar wcielić w życie oraz naszych własnych preferencji. Jeśli zależy nam na postawieniu budynku jak najtaniej, mamy sprawdzoną ekipę budowlaną bądź własne zaplecze siły roboczej oraz odpowiednią wiedzę, a także nie zależy nam na bardzo szybkim oddaniu budynku do użytku, dobrym rozwiązaniem wydaje się budowa sposobem gospodarskim. Jeśli natomiast priorytetem jest szybkość budowy oraz trwałość obiektu, powinniśmy zapoznać się z ofertą firm wykonujących budynki z prefabrykatów.

Do budowy można podejść również elastycznie, wybierając z ofert poszczególnych producentów to, co najbardziej nam odpowiada. Dużo zależy od naszej wiedzy i umiejętności bądź wykonawcy, z którego usług korzystamy.

 

Artykuł ukazał się w czerwcowym numerze miesięcznika "Farmer" 6/2017