Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka opublikowała wyniki oceny wartości użytkowej krów mlecznych za 2021 r. W stosunku do roku 2020 średnia wydajność ocenianych krów wzrosła o 14 kg, zawartość tłuszczu o 6 kg, zaś białka o 1 kg.

Ogólna wydajność mleczna krów w Polsce w 2021 r. wynosiła 7 015 kg mleka, krów pod oceną 8 837 kg, zaś w przypadku krów nieocenianych było to 5 851 kg.

Pogłowie krów w Polsce

Jak informuje PFHBiPM pogłowie bydła w Polsce w grudniu 2021 r. wynosiło 6 371 510 sztuk. Z kolei pogłowie krów w Polsce w tym czasie osiągnęło poziom 2 288 977 sztuk, z których 2 035 188 sztuk to krowy użytkowane mlecznie.

Ocena użytkowości mlecznej w 2021 r. prowadzona była w 18 559 stadach i obejmowała 793 536 krów, co stanowi blisko 39 proc. krów mlecznych w Polsce.  Jak czytamy w raporcie PFHBiPM, w 2021 r. odnotowano niewielki spadek populacji aktywnej krów mlecznych (0,5 proc.). W stosunku do 2020 r. redukcja pogłowia krów ocenianych w skali kraju osiągnęła poziom ok. 4 tys. zwierząt. W układzie terytorialnym największy wzrost liczby krów ocenianych odnotowano na terenie województw: lubuskiego (5 proc.) i śląskiego (4 proc.), natomiast spadek pogłowia populacji aktywnej dominował w dolnośląskim (6 proc.), lubelskim (3 proc.) i podlaskim (3 proc.).

Stada pod oceną – przeciętna wielkość

Rosnąca koncentracja chowu krów mlecznych w kierunku produkcji mleka postępuje wyraźnie w strukturze stad ocenianych. W porównaniu ze stanem rejestrowanym w 2020 r. nastąpił wyraźny ubytek obór liczących 10-19 szt. (8,5 proc.) i 20-49 szt. (2,7 proc.). Przybywa zaś obór, w których utrzymywane jest powyżej 50 szt. (19 proc.). Ich udział w strukturze oceny wynosi obecnie 24 proc., jak informuje PFHBiPM.

Średnia wielkość stada ocenianego w 2021 r. wyniosła 42,8 sztuk.

Wielkość produkcji przekroczyła 7 mln ton mleka

Krowy objęte oceną (793 536 szt.) charakteryzowały się średnią wydajnością na poziomie 8 837 kg mleka o zawartości tłuszczu wynoszącej 4,13 proc. (365 kg) oraz białka 3,42 proc. (302 kg). Łącznie wyprodukowały one ponad 7 mln ton mleka, co stanowi 54 proc. skupowanego surowca oraz 45 proc. krajowej produkcji mleka surowego.

Struktura rasowa krów mlecznych pod oceną

W Polsce do najważniejszych ras bydła mlecznego należą wysokowydajna polska holsztyńsko-fryzyjska obu odmian barwnych oraz simentalska.

W 2021 r. krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej, odmiany czarno-białej, stanowiły 85,06 proc. objętych oceną. Ich pogłowie wynosiło 675 158,3 szt.

Z kolei krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej, odmiany czerwono-białej, stanowiły 3,7 proc. ocenianych sztuk. Ich liczba wynosiła 29 348,2 szt.

Trzecią rasą pod względem liczebności w 2021 r. była rasa simentalska (1,25 proc., 9 905,5 szt.).

Krzyżówki bez ras mięsnych stanowiły 7,54 proc. ocenianych krów (59 861,2 szt.)

Wydajność mleczna poszczególnych ras bydła

Najwydajniejszą z ocenianych ras w 2021 r. była polska holsztyńsko-fryzyjska, odmiany czarno-białej. Krowy tej rasy produkowały średnio 9 093 kg mleka o zawartości tłuszczu na poziomie 4,11 proc. oraz białka 3,41 proc. Jak podkreśla PFHBiPM, w rasie tej figurują tzw. „krowy rekordzistki”, do których m.in. należy Bela ze stada Macieja Pohla z Wielkopolski (wydajność 23 253 kg mleka, 3,39 proc. tłuszczu, 3,02 proc. białka).

Na drugim miejscu uplasowała się rasa Montbeliarde. Jej oceniane przedstawicielki w ubiegłym roku produkowały średnio 8 149 kg mleka o zawartości tłuszczu na poziomie 4,16 proc. oraz białka 3,52 proc.

Niewiele niższą wydajnością charakteryzowały się krowy rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej, odmiany czerwono-białej. Ich średnia wydajność wynosiła 8 119 kg mleka o zawartości tłuszczu na poziomie 4,24 proc. oraz białka 3,44 proc.

Przeciętna wydajność mleczna rasy PHF-HO

Jak wynika z raportu, najwyższą wydajnością rasy PHF-HO w zakresie produkcji kilogramów mleka, przekraczającą 9 tys. kg mleka, czyli średnią wydajność dla tej rasy, charakteryzowały się krowy z siedmiu województw. Są to woj. kujawsko-pomorskie (9 923 kg), śląskie (9 526 kg), zachodniopomorskie (9 537 kg), wielkopolskie (9 690 kg), lubuskie (10 107 kg), opolskie (10 202 kg), dolnośląskie (10 279 kg).

Krowy oceniane – wybrane parametry płodności

Zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie, wiek pierwszego wycielenia w 2021 r. wynosił 800 dni (-4 dni r/r), zaś długość okresu międzywycieleniowego stanowiło 426 dni (-4 dni r/r).  Przeciętny okres międzyciążowy trwał 141 dni (- 5 dni r/r). Średnia długość ciąży pozostała bez zmian (279 dni). Z kolei okres zasuszenia uległ skróceniu do 57 dni (-1 dzień r/r).